Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 κάνει πρεμιέρα σε λίγα 24ωρα στην Πόλη του Μεξικού, όπου οι συνδιοργανωτές Μεξικό αντιμετωπίζουν τη Νότια Αφρική.
Κάθε τέσσερα χρόνια, η FIFA διοργανώνει ένα θέαμα που σχεδόν εγγυημένα κυριαρχεί στα πρωτοσέλιδα σε όλο τον κόσμο, κυρίως χάρη στα όσα συμβαίνουν μέσα στο γήπεδο.
Ωστόσο, σχεδόν αναπόφευκτα, μερικές φορές τα φώτα της δημοσιότητας «κλέβονται» από στιγμές που ξεπερνούν το ίδιο το παιχνίδι.
Το Euronews έκανε μια αναδρομή σε δέκα τέτοιες περιπτώσεις που διαμόρφωσαν την ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
►Διαβάστε όλα τα θέματα που αφορούν στο Μουντιάλ 2026 ΕΔΩ
1. Γαλλία ’38 – Οι «μελανοχίτωνες» του Μουσολίνι θριαμβεύουν
Το 1938, μόλις έναν χρόνο πριν το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Γαλλία φιλοξένησε το τρίτο Μουντιάλ. Η διοργάνωση σημαδεύτηκε από αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις σε όλη την Ευρώπη.
Η Ιταλία μπήκε στη διοργάνωση ως ένα από τα μεγάλα φαβορί, έχοντας ήδη κατακτήσει το τρόπαιο τέσσερα χρόνια νωρίτερα, το 1934, όταν οι «ατζούρι» είχαν διοργανώσει το τουρνουά.
Αυτή τη φορά, η ιταλική ομάδα ταξίδεψε στη Γαλλία ως εκπρόσωπος ενός φασιστικού καθεστώτος που ήταν όλο και πιο αντιδημοφιλές στην Ευρώπη, μέσα σε κύμα διαμαρτυριών κατά του Μπενίτο Μουσολίνι και της εμπλοκής του στον Ισπανικό Εμφύλιο. Ο προπονητής Βιτόριο Πότσο επέβαλε σχεδόν στρατιωτική πειθαρχία και αγκάλιασε πλήρως τη χρήση του ποδοσφαίρου ως εργαλείο προπαγάνδας.
Η ένταση ξέσπασε στο πρώτο παιχνίδι με τη Νορβηγία και κορυφώθηκε στον αγώνα με τη Γαλλία, όταν η Ιταλία εμφανίστηκε με μαύρες φανέλες και απέδωσε φασιστικό χαιρετισμό, μια κίνηση που προκάλεσε εκκωφαντικές αποδοκιμασίες από τις εξέδρες και έγινε σύμβολο της ακραίας πολιτικοποίησης εκείνης της διοργάνωσης.
Παρά το εχθρικό κλίμα, οι Ιταλοί προχώρησαν άνετα και νίκησαν την Ουγγαρία 4-2 στον τελικό, κατακτώντας τον δεύτερο συνεχόμενο τίτλο τους. Η νίκη προβλήθηκε από το καθεστώς ως πηγή εθνικής υπερηφάνειας και χρησιμοποιήθηκε για την ενίσχυση της φασιστικής αφήγησης, αν και έμεινε στην ιστορία ως ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα και πολιτικοποιημένα επεισόδια του τουρνουά.
2. Βραζιλία ’50 – Οι γηπεδούχοι ταπεινώνονται στο «Μαρακανά»
Το Μουντιάλ του 1950 έδωσε ένα από τα πιο συγκλονιστικά επεισόδια στην αθλητική ιστορία: τη σοκαριστική νίκη της Ουρουγουάης επί της Βραζιλίας μέσα στο κατάμεστο Μαρακανά. Επίσημα, περίπου 170.000 άνθρωποι παρακολούθησαν τον αγώνα, αλλά εκτιμάται ότι ο πραγματικός αριθμός έφτανε κοντά στις 200.000.
Στην προετοιμασία, το Ρίο ντε Τζανέιρο ζούσε σε γιορτινή ατμόσφαιρα. Με το τότε σύστημα διεξαγωγής, η «σελεσάο» χρειαζόταν μόνο ισοπαλία για να κατακτήσει το κύπελλο: τραγούδια που ήδη πανηγύριζαν τον τίτλο, πανηγυρικοί τίτλοι και ένα πλήθος απολύτως βέβαιο για τη νίκη.
Η Βραζιλία προηγήθηκε στο δεύτερο ημίχρονο, αλλά η Ουρουγουάη αντέδρασε. Ο Χουάν Αλμπέρτο Σκιαφίνο ισοφάρισε και, έντεκα λεπτά πριν το τέλος, ο Αλσίδες Γκίτζια σιώπησε το στάδιο με το νικητήριο γκολ.
Το γήπεδο πάγωσε· οι Βραζιλιάνοι παίκτες έφυγαν συντετριμμένοι και ολόκληρη η χώρα βυθίστηκε σε σοκ. Το λεγόμενο «Μαρακανάσο» έγινε ιστορική πληγή για τη Βραζιλία και το μεγαλύτερο επίτευγμα στην ιστορία του ουρουγουανικού ποδοσφαίρου.
3. Ισπανία ’82 – Ούτε ο «Μάτζικο» Γκονζάλες δεν γλίτωσε την ταπείνωση του Ελ Σαλβαδόρ
Το Μουντιάλ του 1982 έφερε ένα από τα πιο σκληρά κεφάλαια, με το ιστορικό 10-1 της Ουγγαρίας επί του Ελ Σαλβαδόρ, τη βαρύτερη ήττα στην ιστορία της διοργάνωσης.
Ο αγώνας, που διεξήχθη στο Έλτσε, ανέδειξε ένα ριψοκίνδυνο τακτικό πλάνο του Ελ Σαλβαδόρ, σε ένα πλαίσιο εμφυλίου πολέμου και σοβαρών οργανωτικών δυσκολιών.
Παρά την καταιγίδα των Ούγγρων, το Ελ Σαλβαδόρ σημείωσε μια συμβολική στιγμή όταν ο Λουίς Ραμίρες πέτυχε το πρώτο γκολ της χώρας σε Μουντιάλ, που πανηγυρίστηκε περισσότερο ως πράξη αξιοπρέπειας παρά ως χαρά.
Μέσα στο χάος, ο Χόρχε Αλμπέρτο Γκονζάλες Μπαρίγιας, γνωστός ως «Μάτζικο» Γκονζάλες, ο μοναδικός επαγγελματίας της ομάδας, ξεχώρισε με την τεχνική του και το ντριμπλάρισμα, κερδίζοντας θαυμασμό.
4. Μεξικό ’86 – Το «χέρι του Θεού»
Ο προημιτελικός του 1986 μεταξύ Αργεντινής και Αγγλίας έμεινε στην ιστορία για μια από τις πιο αμφιλεγόμενες στιγμές: το περίφημο «χέρι του Θεού» του Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα.
Ο αγώνας διεξήχθη σε κλίμα έντονης πολιτικής και αθλητικής έντασης, με φόντο τον Πόλεμο των Φόκλαντς. Ο Μαραντόνα άνοιξε το σκορ με γκολ με το χέρι που μέτρησε κανονικά, προκαλώντας έντονες διαμαρτυρίες.
Λίγα λεπτά αργότερα πέτυχε το «γκολ του αιώνα», περνώντας σχεδόν όλη την αγγλική άμυνα. Η Αργεντινή προχώρησε μέχρι τον τελικό και κατέκτησε το τρόπαιο.
5. ΗΠΑ ’94 – Το λάθος που κόστισε τη ζωή του Αντρές Εσκομπάρ
Το αυτογκόλ που σημείωσε ο Αντρές Εσκομπάρ στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994 στις Ηνωμένες Πολιτείες μετατράπηκε σε ένα από τα πιο τραγικά επεισόδια του ποδοσφαίρου. Αρχηγός μιας Κολομβίας που θεωρούνταν πραγματικός διεκδικητής του τίτλου, ο αμυντικός έστειλε την μπάλα στα δίχτυα της ομάδας του στην ήττα από τους διοργανωτές, ένα αποτέλεσμα που επισπεύσε τον αποκλεισμό της χώρας του στη φάση των ομίλων.
Μέρες μετά την επιστροφή του στο Μεντεγίν, ο παίκτης πυροβολήθηκε έξω από ένα μπαρ. Ήταν 27 ετών. Η δολοφονία συγκλόνισε τον κόσμο και κατέληξε να συμβολίζει τη βία που μάστιζε την Κολομβία τη δεκαετία του 1990, η οποία χαρακτηριζόταν από διακίνηση ναρκωτικών, παράνομο στοιχηματισμό και τεράστια πίεση στο ποδόσφαιρο. Αν και για χρόνια παρουσιαζόταν ως εκδίκηση για απώλειες από στοιχήματα, η υπόθεση αντανακλούσε ένα πολύ ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο, στο οποίο το άθλημα ήταν βαθιά σημαδεμένο από φόβο και εκφοβισμό.
Ο Εσκομπάρ, γνωστός ως «ο κύριος του ποδοσφαίρου», υποστήριζε το παιχνίδι ως χώρο συνύπαρξης και αξιών. Ο θάνατός του τον μετέτρεψε σε σύμβολο μιας γενιάς παγιδευμένης ανάμεσα στο αθλητικό ταλέντο και την ανεξέλεγκτη βία, και σε υπενθύμιση ότι, όπως είπε ο τότε προπονητής του, Πάντσο Ματουράνα, δεν ήταν το ποδόσφαιρο που τον σκότωσε, αλλά «η κοινωνία».
6. Η κουτουλιά του Ζιντάν
Ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2006 στη Γερμανία καθορίστηκε από μία από τις πιο ακατανόητες σκηνές που έχει δει το ποδόσφαιρο. Ο Ζινεντίν Ζιντάν, αρχηγός της Γαλλίας και παίζοντας τον τελευταίο αγώνα της επαγγελματικής του καριέρας, πέρασε από το να αγγίζει την αθανασία στο να αποχωρεί με μια βίαιη κουτουλιά στον Μάρκο Ματεράτσι.
Ο Ζιντάν είχε οδηγήσει τη Γαλλία στον τελικό με καθοριστικές εμφανίσεις στα νοκ άουτ και άνοιξε το σκορ στο Βερολίνο με πέναλτι τύπου Πανένκα. Στην παράταση, μετά από ανταλλαγή λόγων με τον Ιταλό αμυντικό, έχασε την ψυχραιμία του και αποβλήθηκε, αφήνοντας την ομάδα του με δέκα παίκτες στην κρίσιμη στιγμή.
Χωρίς τον ηγέτη τους στον αγωνιστικό χώρο, η Γαλλία έχασε από την Ιταλία στη διαδικασία των πέναλτι. Η εικόνα του Ζιντάν να περπατά μόνος προς τα αποδυτήρια, περνώντας δίπλα από το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου, έγινε σύμβολο μιας νύχτας δόξας που χάθηκε. Μια αποχώρηση τόσο λαμπρή όσο και ανθρώπινη για έναν από τους μεγαλύτερους θρύλους του ποδοσφαίρου.
7. Νότια Αφρική ’10 – Το «γκολ της ζωής» του Ινιέστα
Η Ισπανία κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010 στη Νότια Αφρική παίζοντας ένα ιδιαίτερο στυλ ποδοσφαίρου και έναν τελικό που καθορίστηκε για πάντα από μία καθοριστική στιγμή. Φτάνοντας ως φαβορί μετά τη νίκη της στο Euro 2008, η ομάδα του Βιθέντε ντελ Μπόσκε ξεκίνησε το τουρνουά με μια σοκαριστική ήττα από την Ελβετία που αναζωπύρωσε παλιούς φόβους. Αντί να καταρρεύσει, η ομάδα ανασυντάχθηκε παιχνίδι με το παιχνίδι, ενίσχυσε τον έλεγχο της κατοχής, αφοσιώθηκε πλήρως στο τίκι-τάκα και προχώρησε με οριακές νίκες μέχρι τον τελικό.
Η αναμέτρηση με την Ολλανδία στο Γιοχάνεσμπουργκ ήταν τεταμένη, σκληρή και προσεκτική, χωρίς χώρο για δημιουργικότητα. Καθώς το παιχνίδι έμοιαζε να οδηγείται στα πέναλτι, στο 116ο λεπτό της παράτασης ήρθε η φάση που θα καθόριζε το τουρνουά: πάσα του Σέσκ Φάμπρεγας, κοντρόλ του Αντρές Ινιέστα και ένα χαμηλό, διαγώνιο σουτ πέρα από τον Μάαρτεν Στεκέλενμπουργκ. Το 1-0 προκάλεσε ξέφρενους πανηγυρισμούς και έδωσε στην Ισπανία το πρώτο της Παγκόσμιο Κύπελλο.
Αυτό το γκολ κατέληξε να συμβολίζει την κορύφωση ενός στυλ που βασίζεται στην υπομονή, την κατοχή και την πίστη, και μετέτρεψε εκείνη την ομάδα σε ιστορικό σημείο αναφοράς στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο, θέση που ενισχύθηκε δύο χρόνια αργότερα όταν κατέκτησε το τρίτο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στην ιστορία της, και το δεύτερο συνεχόμενο.
8. Βραζιλία ’14 – Μια ιστορική συντριβή των πέντε φορές πρωταθλητών
Στις 8 Ιουλίου 2014, το Παγκόσμιο Κύπελλο στη Βραζιλία βίωσε μία από τις πιο συγκλονιστικές του νύχτες. Στον ημιτελικό στο Μπέλο Οριζόντε, η Γερμανία αποκάλυψε όλες τις αδυναμίες των γηπεδούχων με ένα 7-1 που θα μείνει στην ιστορία ως μία από τις μεγαλύτερες ταπεινώσεις του τουρνουά.
Το παιχνίδι ουσιαστικά είχε τελειώσει μέσα σε λίγα λεπτά. Μετά το πρώτο γερμανικό γκολ, η ομάδα του Γιόακιμ Λεβ πέτυχε άλλα τέσσερα μεταξύ του 23ου και του 29ου λεπτού, με τον Μίροσλαβ Κλόζε να γίνεται ο κορυφαίος σκόρερ όλων των εποχών στο Μουντιάλ και τον Τόνι Κρος να πετυχαίνει δύο εκρηκτικά γκολ. Η Βραζιλία, καταβεβλημένη σωματικά και ψυχολογικά, δεν μπορούσε παρά να παρακολουθεί με δυσπιστία την κατάρρευσή της μπροστά στους φιλάθλους της.
Στο δεύτερο ημίχρονο, ο Αντρέ Σούρλε πρόσθεσε άλλα δύο γκολ, ενώ ο Όσκαρ πέτυχε ένα γκολ παρηγοριάς στο τέλος. Ήταν η πρώτη ήττα της Βραζιλίας σε ημιτελικό Μουντιάλ μετά από 76 χρόνια και η βαρύτερη εντός έδρας ήττα της εδώ και σχεδόν έναν αιώνα. Το λεγόμενο «Mineirazo» έμεινε ως συλλογικό τραύμα και μία από τις χειρότερες νύχτες στην ιστορία του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου.
9. Ρωσία ’18 – Το VAR στο επίκεντρο
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2018 στη Ρωσία θα μείνει στην ιστορία, μεταξύ άλλων, ως το πρώτο μεγάλο διεθνές τουρνουά στο οποίο το VAR είχε πρωταγωνιστικό ρόλο. Το σύστημα βοηθού διαιτητή μέσω βίντεο έκανε αισθητή την παρουσία του από τη φάση των ομίλων, προκαλώντας συζητήσεις και αντιπαραθέσεις αλλά και μια γενικευμένη αίσθηση ότι οι διαιτητικές αποφάσεις ήταν πιο δίκαιες.
Η επιρροή του ήταν καθοριστική για την εξέλιξη της διοργάνωσης και έφτασε μέχρι τον τελικό, όπου ο διαιτητής έδωσε πέναλτι μετά από χρήση του VAR. Σύμφωνα με τη FIFA, το σύστημα αύξησε την ακρίβεια των διαιτητικών αποφάσεων στο 99,2%, αφού χρησιμοποιήθηκε σε περισσότερα από 400 περιστατικά. Η ομοσπονδία αργότερα υποστήριξε ότι το βίντεο είχε τερματίσει τα γκολ από οφσάιντ και είχε διορθώσει 16 κρίσιμες αποφάσεις.
Η επίδραση του VAR ήταν επίσης εμφανής στο γήπεδο: ποτέ ξανά δεν είχαν δοθεί τόσα πέναλτι ούτε είχαν σημειωθεί τόσα γκολ από στημένες φάσεις.
10. Κατάρ ’22 – Ο Μέσι επιτέλους παγκόσμιος πρωταθλητής
Η Αργεντινή κατέκτησε το τρίτο της Παγκόσμιο Κύπελλο στο Κατάρ το 2022, νικώντας τη Γαλλία σε έναν συναρπαστικό τελικό που κρίθηκε στα πέναλτι, μετά από ισοπαλία 3-3 στην παράταση. Ο παλλόμενος αγώνας, καθηλωτικός από την αρχή μέχρι το τέλος, κυριάρχησε από τον Λιονέλ Μέσι και τον Κιλιάν Εμπαπέ σε μια αξέχαστη γενεαλογική μονομαχία.
Η Αργεντινή έλεγξε μεγάλο μέρος του αγώνα και προηγήθηκε 2-0 πριν από την ανατροπή με πέναλτι του Μέσι και γκολ του Άνχελ Ντι Μαρία. Η Γαλλία, απούσα για μεγάλα διαστήματα, πραγματοποίησε μια εντυπωσιακή καθυστερημένη αντίδραση: ο Εμπαπέ μείωσε με πέναλτι και, μέσα σε μόλις ένα λεπτό, ισοφάρισε με ένα εντυπωσιακό σουτ.
Στην παράταση, ο Μέσι σκόραρε ξανά για το 3-2, αλλά ο Εμπαπέ ολοκλήρωσε το χατ-τρικ του με άλλο ένα πέναλτι για να στείλει τον αγώνα στη διαδικασία των πέναλτι. Από τα έντεκα μέτρα, ο Εμιλιάνο Μαρτίνες ήταν καθοριστικός και η Αργεντινή σήκωσε επιτέλους το Παγκόσμιο Κύπελλο. Μια κατάκτηση που στέφει τον Μέσι με τον μοναδικό μεγάλο τίτλο που έλειπε από τη συλλογή του.
