Τα Κούλουμα είναι ο παραδοσιακός εορτασμός της Καθαράς Δευτέρας, δηλαδή της πρώτης ημέρας της Σαρακοστής για την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Τι περιλαμβάνουν τα Κούλουμα;
- Έξοδο στη φύση – Ο κόσμος πηγαίνει σε λόφους, πάρκα, παραλίες ή εξοχές για πικνίκ.
- Σαρακοστιανά εδέσματα – Λαγάνα, ταραμοσαλάτα, χαλβάς, ελιές, θαλασσινά, φασολάδα (χωρίς λάδι σε πολλές περιπτώσεις).
- Πέταγμα χαρταετού – Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα της ημέρας.
- Μουσική και χορός – Σε πολλές περιοχές διοργανώνονται γιορτές από δήμους και συλλόγους.
Από πού βγαίνει η λέξη;
Για την ετυμολογία του ονόματος που παραμένει άγνωστη, όπως και η αρχή του εορτασμού, υπάρχουν πολλές απόψεις. Κατά μερικούς προήλθε από τον αναγραμματισμό της λατινικής λέξης cumulus που σημαίνει σωρός, αφθονία ή επίλογος, υποδηλώνοντας έτσι το πολύ φαγοπότι με πολύ χορό, ή το τέλος της εορταστικής περιόδου της αποκριάς.
Ειδικότερα όμως ο Α. Καμπούρογλου σημειώνει ότι ο όρος είναι καθαρά αθηναϊκός και προέρχεται από τις κολώνες του ναού του Ολυμπίου Διός που τις αποκαλούσαν στη νεότερη ιστορία οι Αθηναίοι columna, κόλουμνα, κούλoυμνα, κούλουμα, χωρίς όμως αυτό και να προσδιορίζει την αρχή της εορτής που πιθανολογείται κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας.
Ο ίδιος όμως προσθέτει στις σημειώσεις του ότι ο λόφος επί του οποίου βρίσκεται το Θησείο ονομαζόταν, στην αρχή της εποχής του Όθωνα, «τριάντα δυο κολώνες».
