Ανησυχία και απογοήτευση επικρατεί στην Κρήτη από την εγκατάλειψη του Φρουρίου Ιτζεδίν, στο Καλάμι Χανίων, μετά την κατάρρευση μεγάλου τμήματος του δυτικού εξωτερικού τοίχου.
Η υποχώρηση του τείχους έρχεται να επιβεβαιώσει με τον πιο ηχηρό τρόπο τα χρόνια προβλήματα φθοράς που αντιμετωπίζει ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κρήτης.
Το ιστορικό φρούριο Ιτζεδίν, που αποτελεί σημείο αναφοράς για την περιοχή και συνδέεται άρρηκτα με τη νεότερη ιστορία του νησιού, παραμένει εδώ και χρόνια εκτεθειμένο στη φθορά του χρόνου. Η σημερινή κατάσταση αναδεικνύει ξανά την ανάγκη για άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις συντήρησης και αποκατάστασης, πριν οι ζημιές γίνουν μη αναστρέψιμες, αναφέρει το neakriti.gr.
Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του μέσου τον περασμένο Φεβρουάριο, η εικόνα εγκατάλειψης δεν αφορά μόνο τα τείχη του φρουρίου, αλλά και τον Ιερό Ναό του Αγίου Ελευθερίου, που βρίσκεται στο εσωτερικό του.
Ο μικρός ναός, χτισμένος στο νότιο τμήμα του φρουρίου, εντός του κυκλικού οχυρώματος, αποτελεί ένα από τα πιο φορτισμένα ιστορικά σημεία του χώρου. Δημιουργήθηκε από τους ίδιους τους κρατούμενους των Φυλακών Καλαμίου, την περίοδο που το Ιτζεδίν λειτουργούσε ως κάτεργο. Σήμερα, όμως, ο ναός έχει παραδοθεί στην εγκατάλειψη, με την εικόνα του εσωτερικού του να προκαλεί θλίψη.
Οι τελευταίοι πολιτικοί κρατούμενοι πέρασαν την πύλη των φυλακών το 1964. Κατά τη διάρκεια της κράτησής τους, οι βαρυποινίτες βρήκαν καταφύγιο στην πίστη, χτίζοντας το εκκλησάκι του Αγίου Ελευθερίου. Οι ίδιοι αγιογράφησαν εικόνες, σκάλισαν το τέμπλο και κατασκεύασαν πολυελαίους και φωτιστικά. Όλα αυτά τα στοιχεία, που αποτελούν ζωντανά τεκμήρια μιας βαριάς ιστορικής μνήμης, φέρουν πλέον έντονα τα σημάδια της φθοράς.
Τον περασμένο Ιούνιο, κατά την επίσκεψή της στα Χανιά, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη είχε ανακοινώσει ότι η αποκατάσταση του Φρουρίου Ιτζεδίν προχωρά μέσω προγραμματικής σύμβασης ανάμεσα στο Υπουργείο Πολιτισμού, την Περιφέρεια Κρήτης, τον Δήμο Χανίων και το Πολυτεχνείο Κρήτης. Μέσα από τη διαδικασία αυτή αναμένεται να καθοριστούν τόσο οι απαιτούμενες παρεμβάσεις στο μνημείο όσο και οι μελλοντικές χρήσεις του.
Ωστόσο, η πρόσφατη κατάρρευση τμήματος του φρουρίου δείχνει ότι ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά. Το μνημείο χρειάζεται άμεση προστασία, καθώς κάθε νέα καθυστέρηση αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω απωλειών σε ένα ιστορικό σύνολο με ανεκτίμητη αξία για τα Χανιά και την Κρήτη.
Η τελευταία φορά που έγιναν παρεμβάσεις στο Φρούριο Ιτζεδίν ήταν το 2017, στο πλαίσιο των γυρισμάτων της ταινίας του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα». Από τότε μέχρι σήμερα, η ανάγκη για μια ολοκληρωμένη λύση παραμένει πιο επιτακτική από ποτέ.
