Ένα τεράστιο τοξικό νέφος έχει «πνίξει» τον ουρανό της Θεσσαλονίκης, μετά τη μεγάλη φωτιά που ξέσπασε στο Ωραιόκαστρο. Η ατμόσφαιρα στην πόλη είναι αποπνικτική, καθώς οι ισχυροί άνεμοι μεταφέρουν τον καπνό από τα καμένα εργοστάσια σε πολλές περιοχές. Οι κάτοικοι ανησυχούν δικαιολογημένα για την υγεία τους, ενώ οι ειδικοί δίνουν κρίσιμες οδηγίες για το πώς πρέπει να προστατευτούμε από τα επικίνδυνα σωματίδια.
Σε μια κρίσιμη σύλληψη προχώρησαν οι διωκτικές Αρχές, μετατρέποντας την αρχική προσαγωγή ενός 76χρονου ημεδαπού σε πλήρη σύλληψη. Ο ηλικιωμένος ομολόγησε την εμπλοκή του, παραδεχόμενος ότι προκάλεσε σπινθήρες με το προσωπικό του όχημα λόγω άκρως επικίνδυνης οδηγικής συμπεριφοράς, ενώ παρουσίαζε σαφείς ενδείξεις μέθης. Για την ταχεία εξιχνίαση κινητοποιήθηκε ειδικό κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ).
Όπως επισημαίνει ο κόμβος πληροφόρησης για την ατμοσφαιρική σύσταση στην Ελλάδα, AtmoHub, σύμφωνα με την πιλοτική υπηρεσία προσομοίωσης μεταφοράς καπνού, δείχνει ότι τις επόμενες ώρες αναμένεται να επηρεαστεί η ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης ενώ στη συνέχεια προβλέπεται να κινηθεί προς τα νότια, με πιθανή επίδραση σε τμήματα της Θεσσαλίας και της βόρειας Εύβοιας.
Ειδικότερα, όπως τονίζεται από το AtmoHub, η πιλοτική υπηρεσία προσομοίωσης μεταφοράς καπνού του, αποτυπώνει την αναμενόμενη εξέλιξη του πλουμίου τις επόμενες ώρες με βάση την ολοκληρωμένη στήλη καπνού (total column smoke), ενώ η διασπορά εξαρτάται από τις επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες και επικαιροποιείται συνεχώς. «Η προσομοίωση κοντά στην επιφάνεια δείχνει επίδραση στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης και μεταφορά προς τα νότια, με πιθανή επίδραση σε τμήματα της Θεσσαλίας και της βόρειας Εύβοιας», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Όσον αφορά την ποιότητα του αέρα, όπως επισημαίνεται, η καύση ανακυκλώσιμων υλικών μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (PM₂.₅ και PM₁₀) και άλλων ατμοσφαιρικών ρύπων στην περιοχή που επηρεάζεται από το πλούμιο καπνού. Η ένταση του φαινομένου εξαρτάται από τα υλικά που καίγονται και τις επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες.
Το AtmoHub θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εξέλιξη του φαινομένου μέσω δορυφορικών παρατηρήσεων και προσομοιώσεων διασποράς καπνού, παρέχοντας επικαιροποιημένες πληροφορίες καθώς γίνονται διαθέσιμα νέα δεδομένα.
Σημειώνεται ότι το AtmoHub συντονίζεται από την ομάδα NOA-ReACT του ΙΑΑΔΕΤ/Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Συνεργασίας της Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus CAMS (Copernicus Atmosphere Monitoring Service National Collaboration Programme CAMS-NCP-Greece).
Στον παρακάτω σύνδεσμο παρουσιάζεται βίντεο με την προσομοίωση μεταφοράς καπνού από την πιλοτική υπηρεσία του AtmoHub (ολική στήλη καπνού):
Τι περιέχει το τοξικό νέφος
Το τεράστιο σύννεφο μαύρου καπνού που κάλυψε τη Θεσσαλονίκη δεν είναι ένας απλός καπνός. Ο καθηγητής Μηχανικής Περιβάλλοντος του ΑΠΘ, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, τονίζει ότι το νέφος αποτελείται από λεπτά σωματίδια ως αποτέλεσμα ατελούς καύσης. Το γεγονός ότι κάηκαν υλικά ανακύκλωσης, απορρυπαντικά και έλαια, καθιστά τη σύστασή του ιδιαίτερα επιβαρυντική.
«Τα αέρια σωματίδια που βρίσκονται στο νέφος είναι πτητικοί οργανικοί υδρογονάνθρακες, ιδιαίτερα ερεθιστικοί στον λαιμό και στα μάτια, ενώ υπάρχουν και αρκετές καρκινογόνες ενώσεις, όπως βενζόλιο, διοξίνες και φουράνια», δηλώνει ο κ. Σαρηγιάννης.
Η πορεία που ακολουθεί το τοξικό νέφος δεν είναι στατική, καθώς εξαρτάται άμεσα από τις μεταβολές των ανέμων στην περιοχή. Για να γνωρίζετε ανά πάσα στιγμή αν ο καπνός κατευθύνεται προς την περιοχή σας, μπορείτε να παρακολουθείτε σε πραγματικό χρόνο τον live χάρτη του Windy.
Οδηγίες προστασίας: Τι ΠΡΕΠΕΙ και τι ΔΕΝ πρέπει να κάνετε
Οι ειδικοί απευθύνουν επείγουσες συστάσεις στους πολίτες για να αποφευχθεί η εισπνοή των τοξικών ουσιών:
- Μην καθαρίζετε μπαλκόνια με πιεστικά λάστιχα: Ο κ. Σαρηγιάννης προειδοποιεί ότι η υψηλή πίεση σκορπίζει τη στάχτη και τα μικροσωματίδια στην ατμόσφαιρα, με αποτέλεσμα να τα εισπνέετε. Χρησιμοποιήστε μόνο χαμηλή πίεση.
- Προσοχή στα κλιματιστικά: Χρησιμοποιήστε το σύστημα ανακύκλωσης αέρα (εάν υπάρχει). Αν όχι, η λύση είναι ο ανεμιστήρας μπροστά από τον οποίο μπορείτε να βάλετε ένα μπολ με παγάκια για δροσιά.
- Μάσκες: Όσοι είναι υποχρεωμένοι να μετακινηθούν, πρέπει να φορούν οπωσδήποτε ενισχυμένη μάσκα, τύπου ΚΝ95 ή FFP2.
- Περιορισμός δραστηριοτήτων: Ο αντιπρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Νίκος Τζανάκης, τονίζει την ανάγκη αποφυγής άθλησης και χειρωνακτικών εργασιών στην ύπαιθρο, ειδικά για άτομα με άσθμα, ΧΑΠ, καρδιοπάθειες, σακχαρώδη διαβήτη, καθώς και για τις εγκύους και τα παιδιά.
- Κλειστά παράθυρα: Διατηρήστε τα παράθυρα ερμητικά κλειστά.
Κίνδυνος και μετά τη βροχή
Αν και πολλοί αναμένουν τη βροχή για να καθαρίσει η ατμόσφαιρα, ο κ. Σαρηγιάννης προειδοποιεί: «Η βροχή θα καθαρίσει τον αέρα, αλλά τα βαρέα αέρια και σωματίδια θα πέσουν στο έδαφος και θα προκαλέσουν μόλυνση». Για τον λόγο αυτό, συνιστάται η αποφυγή κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών από κήπους που βρίσκονται κοντά στις πληγείσες περιοχές.
Η επιχείρηση κατάσβεσης συνεχίζεται με 160 πυροσβέστες, 52 οχήματα και εναέρια μέσα. Στον οικισμό της Φιλοθέης, όπου δόθηκε εντολή εκκένωσης μέσω 112, οι κάτοικοι επιστρέφουν στα σπίτια τους, αλλά οι ειδικοί συνιστούν μέγιστη προσοχή και μείωση της έκθεσης στο περιβάλλον, καθώς η κόπωση από την εκκένωση σε συνδυασμό με την επιβαρυμένη ατμόσφαιρα μπορεί να αποβεί επιζήμια για την υγεία.
