Μετά την αγωνία των Πανελλαδικών Εξετάσεων και την ανακοίνωση των βάσεων, χιλιάδες οικογένειες μπαίνουν σε έναν νέο, εξίσου δύσκολο αγώνα: την αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας. Η περιορισμένη προσφορά, η αυξημένη ζήτηση και τα διαρκώς υψηλότερα ενοίκια μετατρέπουν την εύρεση ενός μικρού διαμερίσματος σε οικονομικό «εφιάλτη», κυρίως στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
Η φοιτητική στέγη αποτελεί, ωστόσο, μόνο την αιχμή μιας ευρύτερης στεγαστικής κρίσης που πιέζει πλέον από τους νέους φοιτητές έως τη μέση ελληνική οικογένεια. Σε αρκετές περιοχές της πρωτεύουσας, ένα ζευγάρι εργαζομένων με μέσες αποδοχές χρειάζεται να διαθέσει σχεδόν τα δύο τρίτα του εισοδήματός του για την ενοικίαση κατοικίας δύο υπνοδωματίων.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Eurogroup, στο πλαίσιο ανάλυσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα εμφανίζει την τρίτη υψηλότερη αναλογία στεγαστικού κόστους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πίσω μόνο από την Ουγγαρία και την Πορτογαλία. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται τόσο στην απότομη άνοδο των ενοικίων όσο και στη χαμηλή αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
► Στεγαστική κρίση: 3 εκατ. πολίτες ξοδεύουν το 40% του εισοδήματος για κατοικία
Αγώνας ταχύτητας για ένα φοιτητικό σπίτι
Οι μέσες ζητούμενες τιμές ενοικίασης φοιτητικής κατοικίας αυξήθηκαν κατά 5,3% πανελλαδικά μέσα σε έναν χρόνο, με τα οικονομικότερα και ποιοτικότερα ακίνητα να απορροφώνται σε ελάχιστο χρόνο.
Στο κέντρο της Αθήνας, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 6,6% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, με το μέσο ζητούμενο ενοίκιο να διαμορφώνεται στα 13,3 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Στα νότια προάστια η μέση τιμή φτάνει τα 13,7 ευρώ, ενώ στα βόρεια προάστια ανέρχεται στα 15,5 ευρώ ανά τετραγωνικό.
Στα δυτικά προάστια, όπου καταγράφονται ακόμη σχετικά οικονομικότερες επιλογές, η μέση τιμή έχει φτάσει τα 11,5 ευρώ ανά τετραγωνικό, έπειτα από ετήσια άνοδο 6,7%. Στον Πειραιά διαμορφώνεται στα 12,6 ευρώ και στα προάστιά του στα 11 ευρώ ανά τετραγωνικό.
Οι ακριβότερες φοιτητικές περιοχές της Αττικής είναι το Κολωνάκι και ο Λυκαβηττός, με 16,7 ευρώ ανά τετραγωνικό, το κέντρο της Αθήνας με 16,4 ευρώ και το Κουκάκι – Μακρυγιάννη με 15,6 ευρώ. Πιο προσιτές επιλογές εντοπίζονται στη Νίκαια, με 10,5 ευρώ, στην Κυψέλη με 11,8 ευρώ και στην περιοχή Πατησίων – Αχαρνών με 11,9 ευρώ.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αύξηση κατά 25,8% που καταγράφεται σε τμήματα του κέντρου της Αθήνας. Σημαντική άνοδος σημειώνεται επίσης στη Δάφνη, στα Εξάρχεια – Νεάπολη και στους Αμπελοκήπους.
► Πιο δύσκολη και από τις Πανελλήνιες η εύρεση στέγης με λογικά ενοίκια για τους φοιτητές
Παράλληλα, σχεδόν το μισό διαθέσιμο απόθεμα φοιτητικών κατοικιών στην Αττική συγκεντρώνεται στο κέντρο της Αθήνας, ενώ μαζί με τα νότια προάστια καλύπτουν περίπου τα τρία τέταρτα της συνολικής προσφοράς. Στις υπόλοιπες περιοχές οι επιλογές είναι πολύ πιο περιορισμένες, γεγονός που εντείνει τον ανταγωνισμό.
Ανοδικό ράλι και στη Θεσσαλονίκη
Παρόμοια είναι η εικόνα και στη Θεσσαλονίκη, όπου οι τιμές κινούνται ανοδικά στις περισσότερες δημοφιλείς φοιτητικές γειτονιές.
Η υψηλότερη μέση ζητούμενη τιμή καταγράφεται στις 40 Εκκλησιές – Ευαγγελίστρια, με 13 ευρώ ανά τετραγωνικό και ετήσια αύξηση 11,4%. Ακολουθεί το κέντρο της Θεσσαλονίκης με 12,9 ευρώ και η περιοχή Τριανδρία – Δόξα – Κρυονέρι με 11,7 ευρώ ανά τετραγωνικό.
Οι οικονομικότερες επιλογές εντοπίζονται στη Σταυρούπολη, όπου η μέση τιμή διαμορφώνεται στα 8,5 ευρώ ανά τετραγωνικό, και στον Εύοσμο με 9 ευρώ.
Οι μεσίτες προειδοποιούν ότι η αναζήτηση πρέπει να ξεκινήσει άμεσα, καθώς τα ακίνητα που συνδυάζουν καλή κατάσταση, πρόσβαση σε πανεπιστήμια και μέσα μεταφοράς και σχετικά προσιτό μίσθωμα εξαφανίζονται γρήγορα από την αγορά.
Η στεγαστική πίεση στη μέση οικογένεια
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στους φοιτητές. Στις νέες μισθώσεις, οι ζητούμενες τιμές για οικογενειακές κατοικίες αυξάνονται πολύ ταχύτερα από τα εισοδήματα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως το Χαλάνδρι, το Παγκράτι, η Νέα Σμύρνη, το Μαρούσι και τα νότια προάστια.
Οι επίσημοι δείκτες πληθωρισμού δεν αποτυπώνουν πάντοτε το πραγματικό μέγεθος της πίεσης, καθώς λαμβάνουν υπόψη και παλαιότερα συμβόλαια, στα οποία οι αυξήσεις εφαρμόζονται σταδιακά. Αντίθετα, στα νέα μισθωτήρια οι τιμές προσαρμόζονται άμεσα στη μεγάλη ζήτηση και στην περιορισμένη προσφορά.
Παρά την αύξηση κατά 8% του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος το 2025, αυτή δεν ακολουθεί τον ρυθμό ανόδου του στεγαστικού κόστους. Συνολικά, οι Έλληνες ενοικιαστές υπολογίζεται ότι διαθέτουν περίπου το 35% του εισοδήματός τους για τη στέγαση, ακόμη και όταν διατηρούν παλαιότερα και φθηνότερα συμβόλαια.
Η επιβάρυνση αυτή περιορίζει την κατανάλωση, δυσκολεύει τη μετακίνηση εργαζομένων σε άλλες πόλεις και λειτουργεί αποτρεπτικά για τη δημιουργία οικογένειας, επιδεινώνοντας παράλληλα το δημογραφικό πρόβλημα.
Οι λύσεις που εξετάζονται
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε μέτρα που ενισχύουν μόνο τη ζήτηση, όπως τα γενικευμένα επιδόματα στέγασης και οι εκτεταμένες φορολογικές ελαφρύνσεις. Όταν η προσφορά ακινήτων παραμένει περιορισμένη, τέτοιες παρεμβάσεις ενδέχεται να καταλήξουν σε νέες αυξήσεις των ενοικίων.
Η έμφαση δίνεται στην αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών, μέσα από απλούστευση των αδειοδοτήσεων, παρεμβάσεις στον πολεοδομικό σχεδιασμό, αξιοποίηση κλειστών ή υποβαθμισμένων ακινήτων και ανάπτυξη προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας.
Μέχρι, όμως, να υπάρξει ουσιαστική ενίσχυση της προσφοράς, το στεγαστικό κόστος εξακολουθεί να απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού εισοδήματος. Από τον πρωτοετή φοιτητή που αναζητά ένα μικρό διαμέρισμα μέχρι το ζευγάρι που χρειάζεται σπίτι για να μεγαλώσει τα παιδιά του, η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις της χώρας.
