Νέο μεγάλο άλμα έως και κατά 34% καταγράφεται στην τιμή στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο με φόντο τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, λόγω της οποίας έκλεισαν τα Στενά του Ορμούζ και διακόπηκε η παραγωγή υγροποιημένου αερίου αερίου (LNG) από τη δημόσια εταιρεία ενέργειας του Κατάρ, QatarEnergy.
Συγκεκριμένα, γύρω στις 10:20 (ώρα Ελλάδας), το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης του ολλανδικού TTF, που θεωρείται η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς, σημείωνε αύξηση άνω του 23%, έπειτα από ένα άλμα άνω του 33%, στα 59,445 ευρώ η μεγαβατώρα, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από το Φεβρουάριο 2023, όταν είχαν ανέβει κάθετα οι τιμές εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές χρηματιστηριακές αγορές κατέγραψαν περαιτέρω πτώση, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για την προοπτική ενός παρατεταμένου πολέμου στη Μέση Ανατολή και για την άνοδο του κόστους διαβίωσης λόγω της αύξησης των τιμών του πετρελαίου. Ο πανευρωπαϊκός δείκτης STOXX 600 υποχώρησε 1,3% στις 615,72 μονάδες στις 10:04, μετά από το χαμηλό δύο εβδομάδων που σημείωσε χθες, Δευτέρα.
Αναλυτικότερα, ο δείκτης των εταιρειών κοινής ωφελείας και ο τραπεζικός τομέας κατέγραψαν πτώση 2,6% έκαστος, ενώ ο ενεργειακός τομέας σημείωσε οριακή άνοδο, ενισχύοντας τα κέρδη από τις προηγούμενες συνεδριάσεις.
Ο επικεφαλής των οικονομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Φίλιπ Λέιν δήλωσε στους Financial Times ότι ένας μακροχρόνιος πόλεμος θα μπορούσε να ασκήσει έντονη ανοδική πίεση στον πληθωρισμό και να μειώσει τον ρυθμό ανάπτυξης στην ευρωζώνη.
Φυσικό αέριο: Τα σενάρια της Goldman Sachs για τις τιμές
Την ίδια ώρα, η Goldman Sachs προχωρά σε ανοδική αναθεώρηση των εκτιμήσεών της για τις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Ο οίκος εκτιμά ότι οι μειωμένες εισαγωγές LNG στη Βορειοδυτική Ευρώπη θα οδηγήσουν το ευρωπαϊκό συμβόλαιο αναφοράς TTF σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα, εισερχόμενο βαθιά στη ζώνη υποκατάστασης φυσικού αερίου με πετρέλαιο (gas-to-oil, G2O), που σήμερα κυμαίνεται μεταξύ 45 και 71 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Στόχος είναι οι αποθήκες φυσικού αερίου της περιοχής να φτάσουν τουλάχιστον στο 80% της χωρητικότητάς τους το φετινό καλοκαίρι.
Συγκεκριμένα, η Goldman Sachs αναθεωρεί την πρόβλεψή της για το συμβόλαιο Απριλίου 2026 του TTF στα 55 ευρώ ανά μεγαβατώρα (19 δολάρια ανά mmBtu), από 36 ευρώ προηγουμένως, υψηλότερα από τις τρέχουσες προθεσμιακές τιμές των 43 ευρώ. Η μέση εκτίμηση για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 ανέρχεται πλέον στα 45 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 36 ευρώ πριν.
Πού θα φτάσει το φυσικό αέριο ανάλογα με τη διάρκεια της κρίσης
Η Goldman Sachs επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι για την πρόβλεψη είναι αμφίπλευροι, αλλά με καθαρή κλίση προς τα πάνω: σε πλήρη διακοπή άνω του ενός μήνα, το TTF θα μπορούσε να φτάσει τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ σε σενάριο διακοπής πάνω από δύο μήνες δεν αποκλείεται η τιμή να ξεπεράσει τα 100 ευρώ, προκαλώντας σημαντική μείωση ζήτησης παγκοσμίως ενόψει του επόμενου χειμώνα.
Σύμφωνα με την ανάλυση της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας, η αναστολή της παραγωγής των 80 εκατ. τόνων LNG ετησίως στο Κατάρ συνεπάγεται απώλεια περίπου 302 εκατ. κυβικών μέτρων ημερησίως, δηλαδή περίπου 19% της παγκόσμιας προσφοράς LNG σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Παρά τις περιορισμένες ζημιές στις εγκαταστάσεις, η αβεβαιότητα για τη διάρκεια της διακοπής παραμένει υψηλή.
Η βασική υπόθεση της Goldman Sachs είναι ότι η πλήρης διακοπή θα διαρκέσει δύο εβδομάδες, με μερική αποκατάσταση κατά το υπόλοιπο Μαρτίου και πλήρη επαναφορά από τον Απρίλιο. Παράλληλα, οι αγορές προεξοφλούν ήδη αυξημένο ρίσκο, με το TTF να εκτοξεύεται χθες 37% σε μία ημέρα, φτάνοντας στα 43 ευρώ και σήμερα στα 55 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Μπορούν να αντισταθμιστούν οι απώλειες;
Η μείωση των καταριανών φορτίων προς τη Βορειοδυτική Ευρώπη, καθώς τα περισσότερα κατευθύνονται στην Ασία, αναμένεται να αυξήσει τις τιμές στην περιοχή μέσω του δείκτη JKM, περιορίζοντας τα διαθέσιμα φορτία για την Ευρώπη. Σε όρους ισοζυγίου, η τράπεζα εκτιμά ότι ένας μήνας πλήρους διακοπής θα προκαλούσε σύσφιξη περίπου 3,5 δισ. κυβικών μέτρων, αλλά οι ήπιες καιρικές συνθήκες τον Φεβρουάριο και στις αρχές Μαρτίου περιορίζουν τη ζήτηση για θέρμανση στα 2,2 δισ. κυβικά μέτρα.
Καθοριστικό ρόλο στις προβλέψεις παίζει η δυνατότητα υποκατάστασης φυσικού αερίου από άλλα καύσιμα. Το μοντέλο της Goldman Sachs δείχνει ότι, αν η υποκατάσταση μεγιστοποιηθεί για τέσσερις μήνες, η μείωση της ζήτησης θα μπορούσε να αντισταθμίσει σχεδόν πλήρως τη σύσφιξη που προκαλεί η κρίση στο Κατάρ. Παρά ταύτα, η αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκεια της διακοπής και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ διατηρεί τις τιμές σε υψηλά επίπεδα βραχυπρόθεσμα, εισάγοντας ξανά υψηλή μεταβλητότητα στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου.
