Οι κορυφαίοι παίκτες της αγοράς πετρελαίου δεν περιμένουν να δουν ποιος από τους ΗΠΑ και Ιράν θα καταλήξει να ελέγχει το Στενό του Ορμούζ. Καθώς Ουάσινγκτον και Τεχεράνη απειλούν με τέλη διέλευση, τα κράτη της περιοχής και οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες αναζητούν τρόπο να παρακάμψουν τη θαλάσσια οδό.
Ο πόλεμος με το Ιράν έφερε ξανά στο επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ, τα οποία εδώ και δεκαετίες αποτελούν κομβικό σημείο για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Πλέον, η βιομηχανία έχει ισχυρό κίνητρο να μειώσει την εξάρτησή της από αυτά, ανεξάρτητα από την έκβαση του πολέμου.
«Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν του 2026 και η διατάραξη στο Στενό του Ορμούζ μπορεί τελικά να μείνουν στη μνήμη όχι τόσο επειδή προκάλεσαν μια άμεση πετρελαϊκή κρίση, όσο επειδή επιτάχυναν τις παγκόσμιες προσπάθειες για τη μείωση της εξάρτησης από το σημαντικότερο ενεργειακό σημείο συμφόρησης στον κόσμο», ανέφεραν αναλυτές του Bloomberg Intelligence σε έκθεσή τους.
Οι παραγωγοί πετρελαίου θέλουν να σπάσουν τα δεσμά ΗΠΑ – Ιράν
Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν καταρρέει με ταχύ ρυθμό, καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις για τρίτη συναπτή νύχτα βομβαρδίζουν ιρανικές εγκαταστάσεις και η Τεχεράνη απαντάει με πλήγματα κατά αμερικανικών βάσεων, αλλά και με επιθέσεις κατά τάνκερ που επιχειρούν να περάσουν το Στενό του Ορμούζ, χωρίς την άδειά της.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα επαναφέρουν τον αποκλεισμό του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ και πρότεινε να επιβάλλεται σε άλλες χώρες χρέωση ίση με το 20% της αξίας των φορτίων που μεταφέρονται μέσω της θαλάσσιας οδού.
Η απειλή αυτή ενδέχεται να μη γίνει πράξη, καθώς ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός αναφέρει ότι δεν υπάρχει νομική βάση για την επιβολή τέλους διέλευσης. Ωστόσο, η ίδια η απειλή δίνει στους πετρελαϊκούς παραγωγούς ακόμη μεγαλύτερο κίνητρο να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους μεταφοράς των φορτίων τους.
Οι δηλώσεις Τραμπ και η αναζωπύρωση της σύγκρουσης οδήγησε ξανά σε άνοδο της τιμής του πετρελαίου κατά περισσότερο από 9%. Η τιμή του βαρελιού για το πετρέλαιο αναφοράς Brent κινείται πλέον στα 87 δολάρια, ενώ είχε υποχωρήσει κάτω από τα 70 δολάρια μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός.
Επτά έργα για την παράκαμψη του Στενού του Ορμούζ
Όπως αναφέρει το Axios, αναλυτές εμπορευμάτων της Goldman Sachs εξέτασαν επτά έργα αγωγών και εξαγωγικών υποδομών που βρίσκονται υπό κατασκευή, έχουν σχεδιαστεί ή θεωρούνται δυνητικά εφικτά.
Σύμφωνα με εκτίμησή τους σε σημείωμα που δημοσιεύτηκε το βράδυ της Κυριακής, μέχρι το τέλος του επόμενου έτους αυτή η δυναμικότητα, μαζί με τους υφιστάμενους αγωγούς, θα μπορούσε να προστατεύσει περισσότερο από το 45% των εξαγωγών των παραγωγών του Περσικού Κόλπου, σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, από μελλοντικές κρίσεις στα Στενά του Ορμούζ. Μέχρι το τέλος του 2028, το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε πάνω από 60%.
Συγκεκριμένα, δύο έργα βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή: ο αγωγός West-East στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και ο αγωγός Βασόρα–Χαντίθα στο Ιράκ. Παράλληλα, εταιρεία διαχείρισης λιμανιών με έδρα το Ντουμπάι βρίσκεται σε συνομιλίες για την ανάπτυξη νέου λιμανιού στις ακτές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της χώρας από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times τη Δευτέρα.
Επιταχύνεται το bypass στο Στενό του Ορμούζ
Η κατασκευή αυτών των αγωγών αναμένεται να γίνει σχετικά γρήγορα — εντυπωσιακά γρήγορα, όπως σημειώνει το Axios. Η Goldman Sachs εξέτασε ακόμη εννέα έργα αγωγών, κυρίως στον Κόλπο, και διαπίστωσε ότι ο διάμεσος χρόνος ολοκλήρωσης ήταν 2,5 χρόνια. Επιπλέον, οι αναλυτές διαπίστωσαν ότι τα έργα που ξεκινούν ως απάντηση σε διαταραχές της προσφοράς τείνουν να προχωρούν ταχύτερα.
Προς το παρόν πάντως, ο κόσμος εξακολουθεί να εξαρτάται από τα Στενά του Ορμούζ. Οι αναλυτές του Bloomberg σημείωσαν ότι ακόμη και μετά την ανάπτυξη εναλλακτικών διαδρομών, 7 έως 9 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων την ημέρα θα παρέμεναν εκτεθειμένα στους κινδύνους της περιοχής.
Οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κατάρ δεν έχουν ρεαλιστική εναλλακτική, ενώ το Κουβέιτ και το Ιράκ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένα από τα Στενά του Ορμούζ.
«Η έκβαση του πολέμου παραμένει αβέβαιη, όμως είναι βέβαιο ότι το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου θα αναδιαμορφωθεί ως αποτέλεσμα αυτής της κρίσης», καταλήγει το Axios.
