Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι θέλει έως το 2040 το 46% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καλύπτεται από ηλεκτρική ενέργεια — δηλαδή το διπλάσιο από το σημερινό ποσοστό — αλλά υπαναχώρησε από την πρόθεση να θέσει αυτόν τον στόχο ως νομικά δεσμευτικό.
Το Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροδότηση (Electrification Action Plan), που παρουσίασε την Παρασκευή ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, αποσκοπεί στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η επίτευξη του στόχου για την ηλεκτροδότηση θα μειώσει τη ζήτηση πετρελαίου κατά 40% και τη ζήτηση φυσικού αερίου κατά 70%.
«Η εποχή των ορυκτών καυσίμων πλησιάζει στο τέλος της», δήλωσε την Παρασκευή ο Νταν Γιόργκενσεν. «Σήμερα προτείνουμε να διπλασιάσουμε τον βαθμό ηλεκτροδότησης στην Ευρώπη. Δεν πρόκειται για κάτι μικρό. Χρειάστηκε από τη Λίθινη Εποχή μέχρι σήμερα για να φτάσουμε στο 23%, και τώρα θέλουμε να το διπλασιάσουμε μέσα σε 14 χρόνια.»
Ωστόσο, το πώς ακριβώς η ΕΕ θα διασφαλίσει ότι θα επιτύχει αυτόν τον στόχο παραμένει λιγότερο σαφές. Σε προηγούμενο προσχέδιο που είχε εξασφαλίσει το POLITICO, η Επιτροπή πρότεινε ο στόχος να καταστεί νομικά δεσμευτικός. Στο τελικό σχέδιο, αντί αυτού, ορίζεται ένας «ενδεικτικός στόχος» 46%, με την Επιτροπή να δηλώνει ότι θα εξετάσει το ενδεχόμενο να τον καταστήσει δεσμευτικό στο πλαίσιο του πακέτου για την Ενεργειακή Ένωση μετά το 2030.
«Εξακολουθούμε να βλέπουμε ότι περισσότερο από το ήμισυ της ενεργειακής κατανάλωσης της ΕΕ βασίζεται σε εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα», δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια τεχνικής ενημέρωσης την Πέμπτη, επισημαίνοντας την ευπάθεια της Ένωσης απέναντι στις παγκόσμιες ενεργειακές αναταράξεις. Από την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η ΕΕ έχει δαπανήσει πάνω από 50 δισ. ευρώ επιπλέον για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, πρόσθεσε ο ίδιος.
Το σχέδιο επικεντρώνεται στη βιομηχανία, τις μεταφορές και τα κτίρια, με τα τελευταία να αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ της κατανάλωσης φυσικού αερίου στην ΕΕ. Εισάγει νέα μέτρα για την επιτάχυνση της εγκατάστασης αντλιών θερμότητας, την επέκταση των υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και την υποστήριξη του εξηλεκτρισμού της βιομηχανίας.
Η νέα ώθηση προς τον εξηλεκτρισμό έρχεται καθώς η Επιτροπή προειδοποιεί ότι η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί, παρά τη ραγδαία ανάπτυξη της παραγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας. Πάνω από το 70% της ηλεκτροπαραγωγής στην ΕΕ προέρχεται πλέον από καθαρές πηγές, κυρίως ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πυρηνική ενέργεια, όμως ο βαθμός ηλεκτροδότησης παραμένει στάσιμος γύρω στο 23% την τελευταία δεκαετία.
Το σχέδιο επικεντρώνεται σε πέντε βασικά εμπόδια που εντόπισε η Επιτροπή: τη διαφορά τιμών μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, την πρόσβαση στις υποδομές, την καινοτομία και το υψηλό αρχικό κόστος των τεχνολογιών εξηλεκτρισμού, όπως οι αντλίες θερμότητας και τα ηλεκτρικά οχήματα.
Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου είναι οι προσπάθειες για τη μείωση της διαφοράς τιμών μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, καθώς, σύμφωνα με την Επιτροπή, η ηλεκτρική ενέργεια κοστίζει σήμερα κατά μέσο όρο έως και 2,5 φορές περισσότερο από το φυσικό αέριο.
Το ενεργειακό πακέτο περιλαμβάνει επίσης νέα μέτρα σχετικά με τις χρεώσεις χρήσης των δικτύων, με στόχο την αποτελεσματικότερη λειτουργία των ηλεκτρικών δικτύων, ενθαρρύνοντας καταναλωτές, παραγωγούς και διαχειριστές δικτύων να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους.
«Στόχος της πρότασης είναι να διασφαλιστεί ότι όλοι οι χρήστες του συστήματος, είτε βρίσκονται στην πλευρά της παραγωγής είτε της κατανάλωσης, θα έχουν τα κατάλληλα κίνητρα ώστε να συμβάλουν στη διαχείριση του ηλεκτρικού μας συστήματος με τον πλέον οικονομικά αποδοτικό τρόπο», δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ.
Η πρωτοβουλία καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η ηλεκτρική ενέργεια δεν φορολογείται βαρύτερα από το φυσικό αέριο, υποστηρίζοντας ότι η φορολογία εξακολουθεί να αποτελεί εμπόδιο στον εξηλεκτρισμό.
Ωστόσο, η πρόταση δεν φτάνει στο σημείο να υπαγορεύει τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες θα καθορίζουν τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας. Αντίθετα, θεσπίζει ένα σύνολο αρχών για τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, ώστε να ενθαρρύνουν την εξυπνότερη κατανάλωση, τη μεγαλύτερη ευελιξία και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των ηλεκτρικών δικτύων. «Παρέχουμε μια σειρά από αρχές. Από εκεί και πέρα, εναπόκειται στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να τις εφαρμόσουν», δήλωσε ο αξιωματούχος.
