Η μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού πετρελαίου των τελευταίων δεκαετιών δοκιμάζει τις αντοχές της παγκόσμιας αγοράς. Με δισεκατομμύρια βαρέλια να έχουν ήδη χαθεί από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν, οι χώρες αναζητούν απαντήσεις στο κατά πόσο τα στρατηγικά αποθέματα μπορούν να αποτρέψουν μια νέα ενεργειακή κρίση.
Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το Reuters, καθώς ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν παρατείνεται χωρίς να διαφαίνεται τέλος, οι έμποροι πετρελαίου και οι υπεύθυνοι χάραξης στρατηγικής προσπαθούν να απαντήσουν σε ένα κρίσιμο ερώτημα: είναι επαρκή τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου για να αντισταθμίσουν αυτό που ενδέχεται να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού που έχει καταγραφεί ποτέ;
Ωστόσο, η απάντηση δεν είναι καθόλου σαφής, καθώς εξαρτάται όχι μόνο από το πόσο πετρέλαιο απομένει στα αποθέματα, αλλά και από το πόσο από αυτό μπορεί πράγματι να διατεθεί.
Το πόσο θα διαρκέσουν τα αποθέματα μπορεί να διαπιστωθεί μόνο αν υπολογιστεί το μέγεθος της τρέχουσας διακοπής.
Ο επικεφαλής της Saudi Aramco εκτιμά ότι ο κόσμος έχει χάσει 2,6 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου, γεγονός που την καθιστά τη μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού που έχει καταγραφεί ποτέ σε σωρευτικούς όρους, εκτός από την ιρανική επανάσταση του 1979, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.
Αυτό αντιστοιχεί σε 25 ολόκληρες ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης, με βάση την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου πριν το ξέσπασμα του πολέμουτων 103 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα.
Ωστόσο, η Κίνα μείωσε τη ζήτηση τους τελευταίους μήνες και αυτό σημαίνει ότι ο κόσμος καταναλώνει λιγότερο πετρέλαιο.
Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι το ημερήσιο έλλειμμα προσφοράς για την κάλυψη της ζήτησης ανέρχεται σε 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, παρόλο που η Aramco αναφέρει ότι ο κόσμος χάνει καθημερινά 11 εκατομμύρια βαρέλια από τον Κόλπο. Το έλλειμμα ενδέχεται να έχει διευρυνθεί τον Ιούλιο, αφού ουκρανικά drones έκλεισαν τον αγωγό CPC του Καζακστάν, ο οποίος αντλούσε 1,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Ο οργανισμός εποπτείας της ενέργειας της Δύσης, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ), ανακοίνωσε τον Μάρτιο την αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης και επισημαίνει ότι η παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά αποθέματα.
Ο ΔΟΕ ιδρύθηκε το 1974 ως απάντηση σε μια άλλη μεγάλη πετρελαϊκή κρίση — το αραβικό εμπάργκο πετρελαίου.
Τα αποθέματα του ΔΟΕ αποτελούνται από κρατικά και εμπορικά αποθέματα — τα οποία συνολικά ανέρχονται σε 1,5 δισεκατομμύρια βαρέλια και επαρκούν για να καλύψουν το τρέχον εκτιμώμενο κενό εφοδιασμού των 5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα για 300 ημέρες.
Ωστόσο, ο ΔΟΕ δεν μπορεί να διατάξει την αποδέσμευση εμπορικών αποθεμάτων, όπως εκείνα που διατηρούν οι διυλιστικές εταιρείες για λειτουργικούς λόγους. Αυτό αφήνει μόνο 0,9 δισεκατομμύρια στα κρατικά αποθέματα — ποσό επαρκές για να καλύψει το κενό εφοδιασμού για 180 ημέρες.
Ο ΔΟΕ δήλωσε ότι είναι έτοιμος να διαθέσει περισσότερα αποθέματα εάν η κρίση επιδεινωθεί.
Το αμερικανικό «μαξιλάρι» πετρελαίου στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ρίγκαν
Η ΔΟΕ δεν αποκαλύπτει την ακριβή σύνθεση των αποθεμάτων.
Από τα εναπομείναντα κρατικά αποθέματα, το ένα τρίτο βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα αποθέματα αργού πετρελαίου στο Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου (SPR) των ΗΠΑ έπεσαν στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Ιανουάριο του 1983, όταν πρόεδρος ήταν ο Ρόναλντ Ρέιγκαν.
Το Γραφείο Λογοδοσίας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ προειδοποίησε, τον Μάιο ότι η υποδομή του SPR επιδεινωνόταν ραγδαία και ότι το ένα τέταρτο των αποθεμάτων δεν είναι πλέον διαθέσιμο.
Αυτό σημαίνει ότι πάνω από 100 εκατομμύρια βαρέλια έχουν καταστεί αδύνατο να διατεθούν, σύμφωνα με αναλυτές της Rapidan Energy. Εάν οι ΗΠΑ διαθέτουν πλέον μόνο 200 εκατομμύρια βαρέλια προσβάσιμων αποθεμάτων του SPR, αυτά μπορούν να καλύψουν μόλις 40 ημέρες του τρέχοντος ελλείμματος εφοδιασμού.
Ο φόβος για έλλειψη ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων
Είναι απίθανο να υπάρξει νέα απελευθέρωση από τον ΔΟΕ (IEA), καθώς πολλές χώρες διαθέτουν πλέον περιορισμένα αποθέματα, δήλωσε ο Christian Egeland της Energy Aspects.
Η εξάντληση των αποθεμάτων έχει μειώσει το απόθεμα ασφαλείας έναντι διαταραχών στην προσφορά, αφήνοντας την αγορά πετρελαίου ευάλωτη σε απότομες αυξήσεις των τιμών, δήλωσε ο Hamad Hussain της Capital Economics.
Σύμφωνα με την Morgan Stanley, τα παγκόσμια αποθέματα ντίζελ και καυσίμου αεροσκαφών βρίσκονται επί του παρόντος στο κατώτατο σημείο του εύρους των τελευταίων πέντε ετών.
Οι πόλεμοι προκάλεσαν ζημιές στα διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής και της Ρωσίας και έπληξαν ιδιαίτερα σοβαρά το ντίζελ και το καύσιμο αεροσκαφών, δήλωσε ο Survo Sarkar της DBS Bank.
Η Κίνα, ο «κρυφός» παράγοντας της κρίσης
Τα συνολικά παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένων όλων των τύπων, όπως τα εμπορικά αποθέματα, το SPR των ΗΠΑ, τα κινεζικά αποθέματα και τα αποθέματα σε πλοία, φαίνονται αρκετά άνετα, σύμφωνα με τον ΔΟΕ.
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έπεσαν κάτω από τα 7,9 δισεκατομμύρια βαρέλια τον Ιούλιο, από το υψηλό του 2026 που ήταν κοντά στα 8,3 δισεκατομμύρια τον Φεβρουάριο
Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος αυτών δεν αποτελεί πραγματικό απόθεμα ασφαλείας, καθώς τα αποθέματα που βρίσκονται σε πλοία, για παράδειγμα, συχνά αντιπροσωπεύουν πετρέλαιο και καύσιμα που έχουν ήδη πωληθεί και βρίσκονται σε μεταφορά.
Η Κίνα δεν δημοσιοποιεί τα αποθέματά της.
Η Energy Aspects εκτιμά ότι η Κίνα διέθετε σχεδόν 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου τον Ιούλιο.
Ωστόσο, οι εκτιμήσεις των διαφόρων συμβουλευτικών εταιρειών κυμαίνονται από 1,0 δισεκατομμύριο έως 1,7 δισεκατομμύριο.
Επιπλέον, υπάρχουν άγνωστες ποσότητες καυσίμων και πετροχημικών που διατηρούνται στα αποθέματα.
Με αποθέματα 1,7 δισεκατομμυρίων, η Κίνα θα μπορούσε να καλύψει τις προπολεμικές εισαγωγές της μέσω του Στενού του Ορμούζ, περίπου 5,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, για σχεδόν ένα έτος, ένα από τα πιο άνετα επίπεδα μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, μαζί με την Ιαπωνία.
