Η εκστρατεία ασφυκτικών πιέσεων της κυβέρνησης Τραμπ προς την Ευρώπη, προκειμένου να αποδεσμεύσει αποθέματα ντίζελ ή να βρεθεί αντιμέτωπη με μια απαγόρευση εξαγωγών από τις ΗΠΑ ενόψει του χειμώνα, έχει εμπλέξει πετρελαϊκές εταιρείες και έχει προκαλέσει κατ’ ιδίαν κατηγορίες περί «εκβιασμού». Φαίνεται ότι απέδωσε.
Αφενός η ΕΕ ενέδωσε στην απελευθέρωση αποθεμάτων και αφετέρου καταγράφεται αποκλιμάκωση των τιμών.
Σε αυτό το κλίμα, το Brent παράδοσης Δεκεμβρίου χάνει 2,96% στα 99,26 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό αργό WTI διολισθαίνει κατά 4,29% στα 88,90 δολάρια το βαρέλι.
Ανώτεροι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου ηγήθηκαν μιας εκστρατείας πίεσης προς ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, προκειμένου να ανοίξουν τη στρόφιγγα των στρατηγικών τους αποθεμάτων, σύμφωνα με 10 στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας και Ευρωπαίους κυβερνητικούς αξιωματούχους, οι οποίοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας στο Politico για τις διαπραγματεύσεις. Οι τακτικές τους οδήγησαν τελικά τις χώρες της G7 να ανακοινώσουν ότι θα αποδεσμεύσουν 100 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ και αργού πετρελαίου από τα στρατηγικά τους αποθέματα μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες.
Οι τιμές του ντίζελ έφτασαν σε επίπεδα-ρεκόρ εξαιτίας του πολέμου που εξαπέλυσε η κυβέρνηση Τραμπ εναντίον του Ιράν νωρίτερα φέτος, καθώς και του πολέμου της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας, οι οποίοι έχουν προκαλέσει τεράστιες ζημιές σε διυλιστήρια καυσίμων στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη.
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης χαρακτήρισε ρητά τις απαιτήσεις του Λευκού Οίκου για αποδέσμευση αποθεμάτων, υπό την απειλή απαγόρευσης των αμερικανικών εξαγωγών, ως «εκβιασμό», σύμφωνα με αξιωματούχο που είχε ενημερωθεί για τηλεδιάσκεψη μεταξύ αξιωματούχων της ΕΕ για την ενέργεια νωρίς την Παρασκευή, όπως δήλωσε ο ίδιος στο POLITICO.
«Τα κράτη-μέλη της ΕΕ εξέλαβαν το αμερικανικό αίτημα ως εκβιασμό και το θεωρούν ευρύτερο ζήτημα ασφάλειας», σύμφωνα με τον αξιωματούχο.
Κατά τη διάρκεια εκείνης της συνάντησης, οι αξιωματούχοι συζήτησαν πώς θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ χωρίς να φαίνεται ότι υποχωρούν στις απειλές του, ενώ άλλοι αναρωτήθηκαν εάν θα μπορούσαν να βασιστούν στη δέσμευση του προέδρου ότι δεν θα απαγορεύσει τις εξαγωγές ντίζελ, ακόμη και αν συμφωνούσαν να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις του.
Πράγματι, Ευρωπαίοι διπλωμάτες ήταν κατ’ ιδίαν εξοργισμένοι με το αίτημα του Λευκού Οίκου. Ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες — μεταξύ άλλων το Βερολίνο — αντέδρασαν εσωτερικά στην απαίτηση κατά τη διάρκεια έκτακτων συνομιλιών, υποστηρίζοντας ότι το τελεσίγραφο της κυβέρνησης Τραμπ ήταν ένα τέχνασμα για να βοηθήσει να εκτονωθεί η οργή του αμερικανικού εκλογικού σώματος για τις υψηλές τιμές ενέργειας, ενόψει των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο απαγόρευσης των εξαγωγών, προκειμένου να μειωθούν οι τιμές του ντίζελ στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η συμφωνία εξόργισε επίσης τουλάχιστον μια ευρωπαϊκή εταιρεία που εμπορεύεται ντίζελ.
«Άρα τώρα πιέζουν [την ΕΕ] για να τους βγάλει από τη δύσκολη θέση», σημείωσε, «και απειλούν με απαγόρευση των αμερικανικών εξαγωγών για να τους αναγκάσουν να το κάνουν. Λοιπόν, αυτό λέγεται εκβιασμός».
Ο Λευκός Οίκος έβλεπε τα πράγματα διαφορετικά, δήλωσε την Παρασκευή ο Κέβιν Χάσετ, διευθυντής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου του Λευκού Οίκου.
«Οι Ευρωπαίοι διαθέτουν διαφορετικό στρατηγικό απόθεμα από αυτό των ΗΠΑ», δήλωσε ο Χάσετ στο POLITICO. «Έχουν μια τεράστια, τεράστια ποσότητα διυλισμένων προϊόντων, ιδιαίτερα ντίζελ, και επομένως πιστεύουμε ότι έχουν περιθώριο, πιθανότατα, να βοηθήσουν την παγκόσμια οικονομία αυτή τη στιγμή».
«Χαοτική» η προσέγγιση των ΗΠΑ
Η συνολική αμερικανική προσέγγιση ήταν «χαοτική», δήλωσε ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος αρμόδιος για την ενέργεια.
Αντί να προωθήσουν τα αιτήματά τους μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας — του παραδοσιακού φορέα για συντονισμένες αποδεσμεύσεις αποθεμάτων — οι Αμερικανοί αξιωματούχοι προσέγγισαν τις χώρες διμερώς, τηλεφωνικά ή διά ζώσης, διακινώντας ιδέες και προτάσεις που διέφεραν από μέρα σε μέρα. Ένα αίτημα που διαβιβάστηκε από τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ την Τετάρτη στο Βερολίνο προέβλεπε αποδέσμευση 120 εκατομμυρίων βαρελιών, σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο. Αργά το βράδυ της επόμενης ημέρας, Αμερικανοί αξιωματούχοι επικοινώνησαν απευθείας με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν για να απαιτήσουν αποδέσμευση 100 εκατομμυρίων βαρελιών, σύμφωνα με άλλον αξιωματούχο.
Επιπλέον, ο Ράιτ προσέγγισε έναν ακόμη ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο αρμόδιο για την ενέργεια, προκειμένου να θέσει ανεπίσημα το ζήτημα κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Νέα Υόρκη για τη συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ την περασμένη εβδομάδα, δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος στο POLITICO.
«Είναι ένα τυπικό αμερικανικό αίτημα — δεν ακολουθούν τις επίσημες, κανονικές οδούς», παραπονέθηκε άλλος αξιωματούχος.
Τελικά, παρά την εσωτερική απόφαση μεγάλων χωρών της ΕΕ την Πέμπτη να δώσουν δυναμική απάντηση και να «αναβαθμίσουν» το ζήτημα στον ΔΟΕ, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποχώρησαν μόλις μία ημέρα αργότερα. Η απόφαση ήταν αμυντική, σύμφωνα με ανώτερο κυβερνητικό αξιωματούχο χώρας της G7, ο οποίος συμφώνησε ότι η συμφωνία βοήθησε τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, αλλά παράλληλα προστάτευσε τους συμμάχους της G7 από την απειλούμενη απαγόρευση εξαγωγών.
Τα υπουργεία Ενέργειας και Οικονομικών των ΗΠΑ δεν απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με την εμπλοκή του Ράιτ και του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ στις διαπραγματεύσεις.
«Ο πρόεδρος Τραμπ διαπραγματεύεται πάντα συμφωνίες που εξυπηρετούν τα συμφέροντα του αμερικανικού λαού. Αυτό θα αυξήσει την προσφορά στην αγορά και θα μειώσει τις τιμές του ντίζελ», δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τέιλορ Ρότζερς.
Δεν ήταν «πραγματική νίκη»
Ωστόσο, ορισμένοι διπλωμάτες της ΕΕ που ενημερώθηκαν για τις έκτακτες συζητήσεις της Παρασκευής δήλωσαν ότι η κίνηση για την αποδέσμευση νέων ποσοτήτων πετρελαίου δεν αποτελούσε πραγματική νίκη για τις ΗΠΑ. Αντίθετα, είπαν, αποτελούσε επιβεβαίωση μιας προηγούμενης δέσμευσης του Μαρτίου για αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών — το μεγαλύτερο μέρος των οποίων στην πραγματικότητα δεν έφτασε ποτέ στις ευρωπαϊκές αγορές, επειδή δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί το φθηνότερο αμερικανικό αργό πετρέλαιο. Δύο ανώτεροι αξιωματούχοι συμφώνησαν ότι η δέσμευση της Παρασκευής ήταν «πλασματική».
Η ανάλυση αυτή φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με τους αμερικανικούς ισχυρισμούς ότι ευρωπαϊκές χώρες — ιδιαίτερα η Γερμανία και η Γαλλία — δεν εκπλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους, καθώς αποδέσμευσαν μόνο ένα κλάσμα των συνολικών αποθεμάτων τους, τα οποία, σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, πρέπει να επαρκούν είτε για 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών είτε για 61 ημέρες κατανάλωσης.
Οι αναλυτές της ClearView Energy Partners, σε σημείωμά τους την Παρασκευή, επισήμαναν τη «διατυπωτική ασάφεια» στη δήλωση της G7, η οποία φαινόταν να παραπέμπει στην αποδέσμευση του Μαρτίου.
«Οι λέξεις “δεσμεύσεις που έχουν ήδη εκπληρωθεί” μπορεί να υποδηλώνουν ότι ένα μέρος από τα 100 [εκατομμύρια βαρέλια] που ανακοινώθηκαν θα μπορούσε να αφορά ποσότητες συλλογικής δράσης που δεν έχουν ακόμη παραδοθεί», ανέφερε η ClearView.
Επίσης, δεν είναι σαφές πόσο από την αποδέσμευση θα προέλθει από τη G7, από την Ευρώπη ευρύτερα ή από άλλους εταίρους του ΔΟΕ, ούτε πόσο «προκαταβλημένο» ντίζελ θα αποδεσμευτεί αρχικά, ανέφερε η ClearView.
Ο Μακρόν απέρριψε την ιδέα ότι ο Λευκός Οίκος είχε απειλήσει τους ηγέτες της G7 ώστε να αποσύρουν πετρέλαιο από τα αποθέματά τους.
«Ο τόνος της συζήτησής μας δεν ήταν απειλητικός· ήταν εποικοδομητικός», δήλωσε ο Μακρόν. «Όλοι δεσμευτήκαμε από κοινού να αποδεσμεύσουμε αυτά τα στρατηγικά αποθέματα στις αναλογίες που ανέφερα. Καμία απαγόρευση εξαγωγών. … Ο πρόεδρος Τραμπ ήταν απολύτως σαφής σε αυτό το σημείο».
Ο Ράιτ έχει δημοσίως ταχθεί κατά μιας απαγόρευσης εξαγωγών, υποστηρίζοντας ότι τελικά θα οδηγούσε σε υψηλότερες τιμές καυσίμων. Ο Μπέσεντ — στον οποίο ο Τραμπ ανέθεσε τον περασμένο μήνα να ηγηθεί μιας μελέτης σχετικά με τον αντίκτυπο που θα είχε στην οικονομία μια απαγόρευση εξαγωγών — επίσης θεωρεί ότι θα ήταν κακή ιδέα να σταματήσουν οι αποστολές ντίζελ από τις ΗΠΑ, αν και θα εφάρμοζε την απόφαση του Τραμπ επί του θέματος, σύμφωνα με πολλούς ανθρώπους της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας.
Ο Ράιτ και ο Μπέσεντ συναντήθηκαν επίσης την περασμένη εβδομάδα με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών, δήλωσαν ένα στέλεχος του κλάδου και ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος που γνώριζαν τις συναντήσεις. Οι δύο υπουργοί άσκησαν πίεση στα στελέχη να επικοινωνήσουν με τους Ευρωπαίους ομολόγους τους και να τους συμβουλεύσουν να αποδεσμεύσουν ντίζελ από τα αποθέματά τους, ώστε να πιεστούν οι τιμές προς τα κάτω.
«Προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τις επαφές τους με διευθύνοντες συμβούλους του κλάδου για να ασκήσουν πίεση στην ΕΕ», δήλωσε το στέλεχος της βιομηχανίας λίγο πριν η G7 ανακοινώσει ότι θα αξιοποιήσει τα αποθέματά της. Το μήνυμα της κυβέρνησης, είπε το πρόσωπο, ήταν: «Καλύτερα να πιέσετε τους φίλους σας στην ΕΕ ή θα σας στριμώξουμε με την απαγόρευση».
Η πετρελαϊκή βιομηχανία προσπαθεί να πείσει τον Λευκό Οίκο ότι μια απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ θα μπορούσε να μειώσει τις τιμές στις αντλίες, αλλά γρήγορα θα γυρνούσε μπούμερανγκ, αναγκάζοντας τα διυλιστήρια καυσίμων να περιορίσουν τη λειτουργία τους, αφού θα έχαναν τις σημαντικές αγορές του εξωτερικού. Θα προκαλούσε επίσης σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική, που αμφότερες αποτελούν πελάτες των ΗΠΑ για βενζίνη και ντίζελ.
