Μπορεί πριν από έξι χρόνια ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου να βρισκόταν σε ανοιχτό πόλεμο με τη διοίκηση της easyJet, όμως σήμερα είναι εκείνος που επιλέγει να παραμείνει μέσα στο αεροπλάνο, την ώρα που μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες private equity του κόσμου αναλαμβάνει το πιλοτήριο.
Η συμφωνία εξαγοράς της easyJet από την Apollo Global Management, η οποία αποτιμά την αεροπορική σε περίπου 5,7 δισ. λίρες, μπορεί να κλείνει έναν κύκλο 26 ετών για την εταιρεία στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου, δεν σημαίνει όμως και αποχώρηση της οικογένειας Χατζηιωάννου. Αντίθετα, ο ιδρυτής της easyJet και τα μέλη της οικογένειάς του επέλεξαν να «ρολάρουν» το σύνολο σχεδόν της συμμετοχής τους στη νέα μη εισηγμένη εταιρεία, στηρίζοντας επίσημα το deal.
Η οικογένεια, που σήμερα ελέγχει περίπου το 15,31% της easyJet, έχει δεσμευθεί να στηρίξει τη συναλλαγή και να επιλέξει τη λύση των μη εισηγμένων μετοχών αντί να εισπράξει το τίμημα των 7,15 λιρών ανά μετοχή σε μετρητά. Με άλλα λόγια, ο άνθρωπος που δημιούργησε την easyJet ποντάρει και στο επόμενο κεφάλαιό της.
► easyJet: Εξαγοράστηκε από την αμερικανική Apollo έναντι 6,7 δισ. ευρώ
Από την ανοιχτή σύγκρουση στη στήριξη
Η σημερινή εικόνα απέχει έτη φωτός από εκείνη του 2020. Tότε, εν μέσω της πανδημίας και με τον παγκόσμιο αεροπορικό κλάδο καθηλωμένο, ο Στέλιος Χατζηιωάννου είχε εξαπολύσει μία από τις σφοδρότερες επιθέσεις που έχει δεχθεί διοίκηση μεγάλης εισηγμένης εταιρείας από τον ίδιο της τον ιδρυτή.
Στο επίκεντρο βρισκόταν η συμφωνία της easyJet για την αγορά 107 νέων αεροσκαφών Airbus, αξίας περίπου 4,5 δισ. λιρών. Ο Χατζηιωάννου υποστήριζε ότι, σε μία περίοδο κατά την οποία τα αεροπλάνα παρέμεναν καθηλωμένα λόγω της Covid-19, η συνέχιση μιας τόσο μεγάλης επένδυσης μπορούσε να απειλήσει ακόμη και την οικονομική επιβίωση της εταιρείας. Η κριτική του στην επέκταση του στόλου, μάλιστα, είχε ξεκινήσει αρκετά χρόνια πριν από την πανδημία.
Ο ιδρυτής της easyJet ζήτησε τη σύγκληση γενικής συνέλευσης με στόχο την απομάκρυνση του τότε CEO Johan Lundgren, του προέδρου John Barton, του οικονομικού διευθυντή Andrew Findlay και του μη εκτελεστικού διευθυντή Andreas Bierwirth. Ουσιαστικά, επιχειρούσε μέσω της ανατροπής μέρους του ΔΣ. να αναγκάσει την εταιρεία να αλλάξει πορεία στο θέμα της Airbus.
Έχασε εκείνη τη μάχη. Οι προτάσεις του απορρίφθηκαν από τους μετόχους και η διοίκηση παρέμεινε στη θέση της. Ο πόλεμος, ωστόσο, είχε ήδη ξεπεράσει κατά πολύ τα όρια μιας συνηθισμένης εταιρικής διαφωνίας.
Οι «αχυράνθρωποι» και ο πόλεμος για την Airbus
Χαρακτηριστικό του κλίματος ήταν το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούσε τότε ο Χατζηιωάννου. Είχε στραφεί εναντίον τριών θεσμικών επενδυτών –Invesco, Ninety One και Phoenix Asset Management– οι οποίοι στήριζαν τη διοίκηση, χαρακτηρίζοντάς τους «Airbus straw men», δηλαδή «αχυρανθρώπους» της Airbus, και υποστηρίζοντας ότι λειτουργούσαν προς όφελος της κατασκευάστριας αεροσκαφών. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί ήταν δικοί του και δεν είχαν συνοδευτεί από αποδείξεις που να τεκμηριώνουν ότι οι επενδυτές ελέγχονταν πράγματι από την Airbus.
Για την ίδια τη διοίκηση της easyJet χρησιμοποιούσε ακόμη σκληρότερη γλώσσα, αποκαλώντας στελέχη της «scoundrels» (σ.σ. καθάρματα), ενώ είχε φτάσει στο σημείο να προσφέρει αμοιβή έως 5 εκατ. λίρες σε όποιον παρείχε πληροφορίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ακύρωση της συμφωνίας με την Airbus.
Οι διαφωνίες του Χατζηιωάννου με τις διοικήσεις της easyJet πηγαίνουν πολύ πιο πίσω. Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 2000 είχαν υπάρξει συγκρούσεις γύρω από τη στρατηγική ανάπτυξης, τα αεροσκάφη και ακόμη και τους όρους χρήσης του brand. Το 2008 η easyGroup είχε προσφύγει στο High Court για τη συμφωνία παραχώρησης του σήματος, ενώ το 2010 οι δύο πλευρές κατέληξαν τελικά σε συμβιβασμό. Ο Χατζηιωάννου αποχώρησε την ίδια χρονιά από το ΔΣ., χωρίς όμως να πάψει να αποτελεί τον ισχυρότερο μέτοχο και μία διαρκή –και συχνά ενοχλητική για τις εκάστοτε διοικήσεις– παρουσία.
Η κίνηση που αποδείχθηκε «χρυσή»
Υπήρχε, όμως, μία στρατηγική επιλογή που ο Χατζηιωάννου δεν άλλαξε ποτέ: κράτησε το «easy».Όταν η easyJet μπήκε στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου το 2000, ο επιχειρηματίας επέλεξε να διατηρήσει την ιδιοκτησία του brand στην ιδιωτική easyGroup. Η αεροπορική απέκτησε δικαιώματα χρήσης του σήματος, όμως η πνευματική ιδιοκτησία παρέμεινε έξω από την εισηγμένη εταιρεία.
Αυτή η επιλογή είναι ίσως το πραγματικό long game του Στέλιου Χατζηιωάννου.
Τρεις δεκαετίες μετά τη δημιουργία της easyJet, μία από τις μεγαλύτερες επενδυτικές εταιρείες του κόσμου είναι διατεθειμένη να βάλει στο τραπέζι 5,7 δισ. λίρες για την αεροπορική. Το ίδιο το «easy» όμως εξακολουθεί να ανήκει στην easyGroup και να δημιουργεί έσοδα μέσω αδειών χρήσης όχι μόνο από την easyJet, αλλά από ένα ολόκληρο οικοσύστημα επιχειρήσεων που φέρουν το πορτοκαλί σήμα.
Και ενώ η easyJet εγκαταλείπει το Χρηματιστήριο, η οικογένεια που τη δημιούργησε δεν πουλά τη συμμετοχή της και δεν φεύγει.
Το νέο στοίχημα με την Apollo
Η Apollo επικράτησε στην κούρσα για την easyJet μετά την αποχώρηση της Castlelake, η οποία είχε προηγουμένως καταθέσει πέντε προτάσεις. Η τελική προσφορά των 7,15 λιρών ανά μετοχή αντιστοιχεί σε premium περίπου 81% έναντι της τιμής της μετοχής πριν γίνει γνωστό το αρχικό ενδιαφέρον εξαγοράς στα τέλη Μαΐου.
Η Apollo, με περίπου 1,05 τρισ. δολάρια υπό διαχείριση και προηγούμενες επενδύσεις στον αεροπορικό κλάδο, σχεδιάζει να επιταχύνει την ανάπτυξη της easyJet, μεταξύ άλλων μέσω της easyJet Holidays και της περαιτέρω εξέλιξης του εμπορικού μοντέλου της εταιρείας.
Η συμφωνία προβλέπεται, εφόσον εξασφαλιστούν οι απαραίτητες εγκρίσεις από μετόχους, δικαστήριο και ρυθμιστικές Αρχές, να ολοκληρωθεί έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2027.
Ο ίδιος ο Χατζηιωάννου ξεκαθάρισε πλέον σε πολύ διαφορετικούς τόνους από εκείνους του 2020 ότι, έχοντας εξετάσει την πρόταση της Apollo, ο ίδιος και τα μέλη της οικογένειάς του αποφάσισαν να στηρίξουν την εξαγορά.


