Ο ισραηλινός στρατός εξαπέλυσε νέα επίθεση στη Γάζα την Κυριακή, με αεροπορικά πλήγματα στη Ράφα, καθώς Τελ Αβίβ και Χαμάς ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις της εκεχειρίας που επιτεύχθηκε υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στον παλαιστινιακό θύλακα.
Το δημόσιο δίκτυο Kan μετέδωσε ότι η πολεμική αεροπορία έπληξε στόχους στη νότια Γάζα, ενώ ισραηλινές πηγές αναφέρουν και ανταλλαγές πυρών με μαχητές της Χαμάς.
צה״ל בהובלת פיקוד הדרום, החל כעת בגל תקיפות לעבר מטרות טרור של ארגון הטרור חמאס בדרום רצועת עזה, בעקבות הפרת הסכם הפסקת אש מוקדם יותר היום
— צבא ההגנה לישראל (@idfonline) October 19, 2025
Στο υπόβαθρο αυτών των στρατιωτικών αναμετρήσεων, παραμένει η πραγματικότητα της διακυβέρνησης εν μέσω καταστροφής.
Όπως σημειώνει ο Guardian, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις στη Γάζα χρησιμοποιούσαν τον όρο «de facto εξουσία» για να περιγράψουν τη Χαμάς — υπό το φόβο καταγραφής των συνομιλιών τους – ένας προσεκτικός ευφημισμός που αποτυπώνει όμως μια σκληρή αλήθεια.
Ελλείψει εναλλακτικής δομής και ενώ το κράτος δικαίου καταρρέει, η Χαμάς παραμένει το πιο κοντινό πράγμα σε μορφή εξουσίας για εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν υπό αποκλεισμό.
Η τρέχουσα κλιμάκωση δείχνει πόσο εύθραυστο είναι το πλαίσιο της εκεχειρίας. Από τη μια πλευρά στρατιωτικές αντιδράσεις σε επιθέσεις που καταγγέλλονται ως παραβιάσεις, από την άλλη, η εσωτερική προσπάθεια της Χαμάς να επιβάλει τάξη —κάποιες φορές με βίαια μέσα— μέσα σε έναν θύλακα όπου το κενό διακυβέρνησης έχει αφήσει χώρους εξουσίας που δύσκολα θα καλυφθούν άμεσα από διεθνείς ή τοπικούς θεσμούς.
Οι διοικητικοί αξιωματούχοι της Χαμάς συνεχίζουν άλλωστε να είναι βασικοί συνομιλητές των ανθρωπιστικών οργανώσεων.
Οι ένοπλες αστυνομικές μονάδες της κυνηγούν τους πλιατσικολόγους, τις ένοπλες συμμορίες, οργανώσεις που αμφισβητούσαν την εξουσία της, τους πιο ένθερμους αντιπάλους της μεταξύ των απλών Παλαιστινίων και ένοπλες ομάδες που υποστηρίζονταν από το Ισραήλ.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ζήτησε σήμερα από τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις (IDF) και τις υπηρεσίες ασφαλείας «να αναλάβουν σθεναρή δράση εναντίον τρομοκρατικών στόχων στη Λωρίδα της Γάζας», κατηγορώντας τη Χαμάς ότι παραβίασε τη συμφωνία εκεχειρίας, όπως ανακοίνωσε το γραφείο του.
Ο Νετανιάχου έδωσε αυτή την εντολή «μετά την παραβίαση της εκεχειρίας από τη Χαμάς» και έπειτα από «διαβουλεύσεις που είχε με τον υπουργό Άμυνας Ίσραελ Κατς και τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας», πρόσθεσε το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Λίγο νωρίτερα ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε ότι πραγματοποίησε «αεροπορικές επιδρομές» στη Ράφα, στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, σε απάντηση σε επιθέσεις «τρομοκρατών» εναντίον θέσεών του.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού, «τρομοκράτες εκτόξευσαν αντιαρματικούς πυραύλους και άνοιξαν πυρ εναντίον των δυνάμεων του Τσαχάλ (σ.σ. ο ισραηλινός στρατός), οι οποίες ενεργούσαν για να καταστρέψουν τρομοκρατικές υποδομές στην περιοχή της Ράφα, με βάση με τους όρους της συμφωνίας».
Ο ισραηλινός στρατός «εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές και χρησιμοποίησε πυρά πυροβολικού στην περιοχή της Ράφα για να εξουδετερώσει την απειλή», τόνιζε η ανακοίνωση, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό «κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας» που τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου.
Από την πλευρά της η ένοπλη πτέρυγα της Χαμάς υπογράμμισε ότι παραμένει δεσμευμένη σε όσα προβλέπει η συμφωνία, περιλαμβανομένης της κατάπαυσης του πυρός σε όλες τις περιοχές της Γάζας.
Παράλληλα πρόσθεσε ότι δεν έχει ενημερωθεί για περιστατικά ή συγκρούσεις στη Ράφα, ενώ σημείωσε ότι η περιοχή αυτή βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Ισραήλ και ότι η επικοινωνία της με όλες τις ομάδες εκεί έχει διακοπεί από τον Μάρτιο.
Οι νέες προτεραιότητες
Αυτή η «εκστρατεία» φαίνεται πλέον να έχει γίνει προτεραιότητα για τη Χαμάς και απαιτεί όπλα, τα οποία η οργάνωση υποτίθεται ότι θα εγκαταλείψει εάν η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που επιτεύχθηκε την περασμένη εβδομάδα πρόκειται να ωριμάσει σε κάτι που να μοιάζει με διαρκή ειρήνη.
Για τη Χαμάς, υπάρχουν τώρα νέες προτεραιότητες που δεν περιλαμβάνουν την παράδοση των όπλων.
Ανώτεροι αξιωματούχοι το έχουν ήδη καταστήσει σαφές, όπως και ορισμένοι που συμμετείχαν στις σκληρές διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για τη δεύτερη φάση του 20 σημείων «σχεδίου για την ειρήνη» του Ντόναλντ Τραμπ.
Αντίθετα, η οργάνωση κινήθηκε γρήγορα για να επιβάλει την εξουσία της στο 47% της Γάζας, στο οποίο περιορίζεται ο πληθυσμός των 2,3 εκατομμυρίων πεινασμένων, εξαθλιωμένων και τραυματισμένων ανθρώπων, μετά την απόσυρση του ισραηλινού στρατού και την αναδίπλωσή του στο υπόλοιπο, μεγαλύτερο κομμάτι του θύλακα.
Τις τελευταίες ημέρες, υπήρξαν αψιμαχίες, πυροβολισμοί και δημόσιες εκτελέσεις επτά άγνωστων «προδοτών και συνεργατών» στο Ζεϊτούν, μια ερειπωμένη γειτονιά στα ανατολικά της πόλης της Γάζας.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, αυτή η τακτική της θεαματικής, ένοπλης βίας στοχεύει στην αποτροπή αμφισβητήσεων, μέσω της βεβαιότητας της τιμωρίας.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει αποτροπιασμό σε κάποιους, αλλά όχι απαραίτητα σε όλους εκείνους των οποίων οι ζωές έχουν καταστραφεί από την κατάρρευση του κράτους δικαίου και της κοινωνικής τάξης στη Γάζα κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Κάποιοι αναμφίβολα αντιτίθενται στη νέα σκληρή δικαιοσύνη.
«Δεν μπορείς να διορθώσεις το ένα λάθος με το άλλο», δήλωσε στο BBC μια ακτιβίστρια στην κεντρική Γάζα. «Οι εκτελέσεις χωρίς δίκαιη δίκη είναι έγκλημα. Είθε ο Θεός να καθοδηγεί τον λαό μας».
Αλλά η Najla Jundiya, από την κεντρική πόλη Ντέιρ αλ-Μπαλάχ, δήλωσε ότι υποστηρίζει τη νέα εκστρατεία της Χαμάς.
«Δεν θα το κρύψω… Ανησυχώ πολύ για το χάος που επικρατεί αυτή τη στιγμή στη Γάζα και ενθαρρύνω ένθερμα τα μέτρα που λαμβάνονται κατά των κλεφτών και εκείνων που προκαλούν χάος μέχρι να αναλάβει μια υπεύθυνη κυβέρνηση για τη διατήρηση της ασφάλειας», δήλωσε η 36χρονη στον Guardian.
Δεν υπάρχει συμφωνία για τη διακυβέρνηση της Γάζας
Ένας λόγος για την αναρχία είναι ότι το Ισραήλ αρνήθηκε να «σκιαγραφήσει» οποιαδήποτε εναλλακτική κυβέρνηση στη Χαμάς καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης και έχει μπλοκάρει κάθε ρόλο εκεί για την Παλαιστινιακή Αρχή, η οποία ασκεί μερική εξουσία σε τμήματα της κατεχόμενης από το Ισραήλ Δυτικής Όχθης. Παρά τις προσπάθειες του Ισραήλ να προωθήσει ένοπλες συμμορίες ως αντίβαρο στη Χαμάς επί του πεδίου, το αποτέλεσμα είναι ένα κενό που η Χαμάς μπορεί τώρα να γεμίσει.
«Όταν υπάρχει μια ολοκληρωτική καταστροφή μιας κοινωνίας, αυτοί που μπορούν να διατηρήσουν κάποιο είδος μονοπωλίου βίας θα κυβερνήσουν… Η Χαμάς ήταν μακράν η πιο επιτυχημένη όσον αφορά την ανάπτυξη βίας και τον έλεγχο της βίας», δήλωσε ο H A Hellyer, ειδικός στο Royal United Services Institute του Λονδίνου και στο Κέντρο Αμερικανικής Προόδου στην Ουάσινγκτον.
Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί την περασμένη εβδομάδα, υπονοώντας ότι η Χαμάς είχε λάβει το πράσινο φως για να χρησιμοποιήσει βία, ώστε να αποτρέψει «κακά πράγματα». Αυτό θα μπορούσε να είχε συμβεί μόνο εάν το Κατάρ ή κάποιος άλλος έμπιστος συνομιλητής είχε διαβιβάσει στις ΗΠΑ ένα συγκεκριμένο αίτημα της Χαμάς να της επιτραπεί να συνεχίσει την καταστολή. Σχεδόν ταυτόχρονα, ωστόσο, ο Τραμπ δήλωσε: «Εάν [η Χαμάς] δεν αφοπλιστεί, θα την αφοπλίσουμε. Και αυτό θα συμβεί γρήγορα και ίσως βίαια».
Κλιμάκωσε την απειλή αργά την Πέμπτη, λέγοντας: «Εάν η Χαμάς συνεχίσει να σκοτώνει ανθρώπους στη Γάζα, κάτι που δεν ήταν στη συμφωνία, δεν θα έχουμε άλλη επιλογή από το να πάμε και να τους σκοτώσουμε».
Το σχέδιο του Τραμπ προβλέπει τη δημιουργία μιας μεταβατικής κυβέρνησης που θα στελεχώνεται από πολιτικά αδέσμευτους Παλαιστίνιους τεχνοκράτες υπό διεθνή εποπτεία. Διευκρινίζει επίσης ότι η Χαμάς και άλλες ένοπλες παρατάξεις στη Γάζα θα αποκλειστούν από τη μελλοντική διακυβέρνηση των παλαιστινιακών εδαφών. Δεν υπάρχει συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα για τίποτα από αυτά. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει καμία συμφωνία.
Το πιο πιθανό σενάριο είναι η Χαμάς να παραδώσει τα ελάχιστα εναπομείναντα αποθέματα βαρύτερων επιθετικών όπλων που θα μπορούσαν να στοχεύσουν το Ισραήλ, αλλά να αρνηθεί να παραδώσει το είδος των ελαφρύτερων όπλων που θα της επιτρέψουν να συντρίψει οποιαδήποτε αντιπολίτευση στην κυριαρχία της. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του Τραμπ – και του Ισραήλ – αλλά μπορεί να είναι επαρκές για μια ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Όσο για τον αποκλεισμό από τη μελλοντική διακυβέρνηση, οι τελευταίες ημέρες είναι πιθανό να αποδειχθούν καθοριστικές. Η Χαμάς μπορεί κάλλιστα να παραιτηθεί από οποιονδήποτε επίσημο ρόλο στη Γάζα, αλλά είναι πολύ πιθανό να παραμείνει η «de facto εξουσία» για το άμεσο μέλλον.
