Σε κατάσταση limbo βρίσκεται και πάλι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Οι θυελλώδεις διαβουλεύσεις της Κυριακής στη Γενεύη μεταξύ αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και της Ουκρανίας για το σχέδιο 28 σημείων του Τραμπ, ολοκληρώθηκαν με μια διπλωματική ανακοίνωση περί «προόδου», ωστόσο στην πραγματικότητα οι μεγάλες διαφωνίες για τα επίμαχα σημεία παραμένουν και ο χρόνος για το Κίεβο πιέζει.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποδοχή του σχεδίου ως βάση διαπραγμάτευσης έως την Πέμπτη (27 Νοεμβρίου), ωστόσο ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, μια ημέρα μετά τις συνομιλίες στη Γενεύη εμφανίστηκε να απορρίπτει εκ νέου ένα από τα βασικά σημεία του σχεδίου, που είναι η παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία.
Μιλώντας μέσω βίντεο στη Σύνοδο Κορυφής Crimean Platform, που διεξάγεται στη Σουηδία με τη συμμετοχή χωρών που ζητούν την απόσυρση της Ρωσίας από την ουκρανική χερσόνησο της Κριμαίας, τόνισε πως πρόκειται για «μια κρίσιμη στιγμή», σημειώνοντας πως η Ουκρανία συνεργάζεται «στενά με τις ΗΠΑ και άλλους Ευρωπαίους εταίρους για να καθορίσει τα βήματα» που θα οδηγήσουν στον τερματισμό του πολέμου.
Όπως επισήμανε το βασικό πρόβλημα στις ειρηνευτικές συνομιλίες είναι η απαίτηση του Βλαντίμιρ Πούτιν για νομική αναγνώριση των εδαφών που, όπως είπε, έχει «κλέψει» από την Ουκρανία. «Ο Πούτιν θέλει νομική αναγνώριση για όσα έχει κλέψει, να σπάσει την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας. Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα. Όλοι καταλαβαίνετε τι σημαίνει αυτό», τόνισε χαρακτηριστικά. Ο Πούτιν το θέλει αυτό «όχι μόνο από την Ουκρανία, αλλά από ολόκληρο τον κόσμο, και αυτό είναι πολύ επικίνδυνο», ισχυρίστηκε. «τα σύνορα δεν μπορούν να αλλάζουν με τη βία».
Ο Ζελένσκι προσθέτει ότι στις μέχρι τώρα συνομιλίες κατάφεραν να κρατήσουν στο τραπέζι «πολύ ευαίσθητα σημεία», όπως η απελευθέρωση όλων των Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και η επιστροφή των απαχθέντων ουκρανών παιδιών. Αναφέρει όμως ότι χρειάζεται να γίνουν περισσότερα και ζητά αποφάσεις για τη χρήση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. «Ο επιτιθέμενος πρέπει να πληρώσει πλήρως για τον πόλεμο που ξεκίνησε», δήλωσε.
Οι συνομιλίες της Γενεύης
Υπενθυμίζεται πως την Κυριακή το βράδυ, οι ΗΠΑ και η Ουκρανία εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση χαρακτηρίζοντας τη συνάντηση «εξαιρετικά παραγωγική». Σε μια ξεχωριστή δήλωση ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι «η συνάντηση κατέληξε σε κοινή κατανόηση πως η σημερινή ημέρα (σ.σ. Κυριακή) αποτέλεσε σημαντικό βήμα μπροστά».
Το σχέδιο των 28 σημείων, το οποίο διαμορφώθηκε ύστερα από παρασκηνιακές συνομιλίες με τη Μόσχα, απηχεί σε σημαντικό βαθμό της θέσης της Ρωσίας και «πάγωσε» το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους, που αποκλείστηκαν από τη διαδικασία και απλώς ενημερώθηκαν για το τελικό κείμενο.
Μάλιστα οι ΗΠΑ παρέδωσαν τη πρόταση με τη μορφή «τελεσίγραφου», καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ αρχικά ζήτησε απάντηση από τον Ζελένσκι μέχρι την Πέμπτη. Η διορία, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις εξελίξεις, συνοδευόταν και από την απειλή για διακοπή της προμήθειας όπλων και της παροχή πληροφορίων για τον πόλεμο.
Ο Μάρκο Ρούμπιο, μετά τις συνομιλίες της Κυριακής, δήλωσε ότι θα «ήθελε» να υπάρξει συμφωνία έως την Πέμπτη, όταν οι ΗΠΑ γιορτάζουν την Ημέρα των Ευχαριστιών, όπως είχε ζητήσει αρχικά ο Ντόναλντ Τραμπ. Αλλά πρόσθεσε ότι η νέα προθεσμία είναι «το συντομότερο δυνατό».
Στην ανακοίνωση του Λευκού Οίκου για τις επαφές στη Γενεύη υπήρξε ο ισχυρισμός πως «βάσει των αναθεωρήσεων και διευκρινίσεων που παρουσιάστηκαν σήμερα», οι Ουκρανοί «πιστεύουν πως το τρέχον προσχέδιο αντανακλά τα εθνικά τους συμφέροντα». Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε ότι «απομένει ακόμη δουλειά», ενώ ο Ζελένσκι σημείωσε πως υπάρχουν «σήματα ότι η ομάδα του προέδρου [Ντόναλντ] Τραμπ μας ακούει».
Το πραγματικό δίλημμα του Ζελένσκι
Η Ουκρανία συμμετέχει σε αυτή τη διαδικασία επειδή δεν μπορεί να χάσει την αμερικανική υποστήριξη. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε στο δραματικό διάγγελμά του την Παρασκευή ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα οδυνηρό δίλημμα: «να χάσει τον βασικό της εταίρο ή την αξιοπρέπειά της».
«Είτε δύσκολα 28 σημεία (σ.σ. το σχέδιο Τραμπ), είτε ένας εξαιρετικά δύσκολος χειμώνας, ο πιο δύσκολος και πιο επικίνδυνος. Περιμένουν μια απάντηση από εμάς, αλλά την έδωσα στις 20 Μαΐου 2019, όταν είπα ότι είμαι αφοσιωμένος στην υπεράσπιση της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της Ουκρανίας».
Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν πρόκειται να προδώσει τα εθνικά συμφέροντα της χώρας ούτε την ίδια την Ουκρανία, αλλά πρόσθεσε πως το Κίεβο θα εργαστεί «γρήγορα και εποικοδομητικά» με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Δεν κάνουμε μεγαλεπήβολες δηλώσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Θα συνεργαστούμε ήρεμα με την Αμερική και όλους τους εταίρους μας. Θα αναζητήσουμε εποικοδομητικά λύσεις με τον κύριο εταίρο μας».
«Θα παρουσιάσω επιχειρήματα, θα πείσω, θα προσφέρω εναλλακτικές λύσεις, αλλά σίγουρα δεν θα δώσουμε στον εχθρό κανένα λόγο να πει ότι η Ουκρανία δεν θέλει ειρήνη, ότι σαμποτάρει τη διαδικασία και ότι η Ουκρανία δεν είναι έτοιμη για διπλωματία».
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το Κίεβο από τη στάση του στις συνομιλίες της Γενεύης έδειξε πως είναι πρόθυμο να κάνει κάποιες υποχωρήσεις, ωστόσο υπάρχει μια απαίτηση από την οποία δεν μπορεί να κάνει πίσω: Χρειάζεται από τις ΗΠΑ τις πιο ισχυρές δυνατές εγγυήσεις ασφαλείας, ώστε όταν τελειώσει αυτός ο πόλεμος, η Ρωσία να μην τολμήσει ποτέ ξανά να εισβάλει. Αλλά ακόμα και αυτό δεν το έχει ακόμη.
