Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε την επ’ αόριστον δέσμευση των ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων, δήλωσε η δανική προεδρία στο Συμβούλιο της ΕΕ, το βράδυ της Παρασκευής.
«Οι κυβερνήσεις της ΕΕ συμφωνούν να δεσμεύσουν επ’ αόριστον τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας που τηρούνται σε ευρώ», δήλωσε η προεδρία.
Σύμφωνα με το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αυτό το βήμα αποτελεί την πρώτη φάση της περαιτέρω «απαλλοτρίωσης» ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
«Το Συμβούλιο της ΕΕ έλαβε την απόφαση να μπλοκάρει ρωσικά περιουσιακά στοιχεία μέχρι το τέλος της σύγκρουσης στην Ουκρανία και την καταβολή αποζημιώσεων», έγραψε ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ Αντόνιο Κόστα στο X.
Τον Οκτώβριο του 2025, «οι ηγέτες της ΕΕ δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν ακινητοποιημένα τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία μέχρι η Ρωσία να τερματίσει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και να αποζημιώσει για τις ζημιές που προκλήθηκαν. Σήμερα τηρήσαμε αυτή τη δέσμευση», δήλωσε ο Κόστα.
Το επόμενο βήμα θα είναι «η εξασφάλιση των οικονομικών αναγκών της Ουκρανίας για το 2026-27», πρόσθεσε.
► Άρχισαν τα όργανα – Αγωγή της Ρωσίας κατά της Euroclear για τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια
Ελιγμός
Με την απόφαση αυτή αίρεται ένα μεγάλο εμπόδιο στη χρήση αυτών των στοιχείων για να βοηθήσει την Ουκρανία να αμυνθεί έναντι της Ρωσίας, βασικά με την μορφή δανεισμού.
Η ΕΕ θέλει να διατηρήσει την Ουκρανία ζωντανή οικονομικά και σε θέση να πολεμά, καθώς θεωρεί την Ρωσία ως απειλή για την ασφάλειά της.
Για να το πετύχουν αυτό, τα κράτη της ΕΕ στοχεύουν να αξιοποιήσουν ορισμένα από τα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία που έβαλαν στον «πάγο»μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022.
Ένα πρώτο μεγάλο βήμα, το οποίο συμφώνησαν οι κυβερνήσεις της ΕΕ την Παρασκευή, είναι η ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων αξίας 210 δισεκατομμυρίων ευρώ για όσο διάστημα χρειαστεί, αντί να ψηφίζουν κάθε έξι μήνες για την παράταση της δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων.
Αυτό εξαλείφει τον κίνδυνο η Ουγγαρία και η Σλοβακία, οι οποίες έχουν καλύτερες σχέσεις με τη Μόσχα από άλλα κράτη της ΕΕ, να αρνηθούν να παρατείνουν τη δέσμευση κάποια στιγμή, αναγκάζοντας την ΕΕ να επιστρέψει τα χρήματα στη Ρωσία.
Και η Ιταλία στο πλευρό του Βελγίου – Βαθαίνει το ρήγμα στο εσωτερικό της ΕΕ
Η Ιταλία συστρατεύεται με το Βέλγιο στην αντίθεσή τους προς το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διοχετεύσει στην Ουκρανία τα 210 δισ. ευρώ παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην Euroclear.
Η παρέμβαση της Ρώμης, λιγότερο από μία εβδομάδα πριν την κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής της 18–19 Δεκεμβρίου, υπονομεύει τις ελπίδες της Κομισιόν για τελική συμφωνία.
Βέλγιο, Ιταλία, Μάλτα και Βουλγαρία καλούν την Επιτροπή να εξετάσει «εναλλακτικές λύσεις» συμβατές με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, οι οποίες θα ενέχουν μικρότερο νομικό και οικονομικό κίνδυνο. Οι τέσσερις χώρες προωθούν ένα Plan B που προβλέπει έκδοση κοινού ευρωπαϊκού χρέους για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας – επιλογή που όμως απαιτεί ομοφωνία και μπορεί να μπλοκαριστεί από τον φιλοκρεμλινικό πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν.
Η Ρώμη, αν και η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι παραμένει υπέρ των κυρώσεων στη Ρωσία, αντιμετωπίζει εσωτερικές πιέσεις, καθώς ο ακροδεξιός αντιπρόεδρος Ματέο Σαλβίνι στηρίζει φιλορωσικές θέσεις και το αμερικανικό σχέδιο Τραμπ για τερματισμό του πολέμου.
Οι τέσσερις χώρες εκφράζουν επίσης επιφυλάξεις απέναντι στη χρήση «έκτακτων εξουσιών» της Επιτροπής για μακροχρόνια δέσμευση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Προειδοποιούν ότι η ρύθμιση αυτή έχει «ιδιαίτερα εκτεταμένες νομικές και θεσμικές συνέπειες», που υπερβαίνουν την υπόθεση της Ουκρανίας.
Παρότι δεν συγκροτούν μειοψηφία ικανή να μπλοκάρει επίσημα την απόφαση, η συντονισμένη αντίδρασή τους αποδυναμώνει τις προσπάθειες της Κομισιόν να επιτύχει πολιτική συμφωνία την επόμενη εβδομάδα.
Το υπό σχεδίαση δάνειο στην Ουκρανία
Το επ’ αόριστον πάγωμα περιουσιακών στοιχείων έχει ως στόχο να βοηθήσει να πειστεί το Βέλγιο να υποστηρίξει το σχέδιο της ΕΕ να χρησιμοποιήσει τα παγωμένα ρωσικά μετρητά για να παραχωρήσει δάνειο έως και 165 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία για την κάλυψη των στρατιωτικών και πολιτικών αναγκών του προϋπολογισμού της το 2026 και το 2027.
Το δάνειο θα αποπληρωθεί από την Ουκρανία μόνο όταν η Ρωσία καταβάλει τις πολεμικές αποζημιώσεις στο Κίεβο, καθιστώντας το δάνειο ουσιαστικά μια επιχορήγηση που προωθεί τις μελλοντικές πληρωμές ρωσικών αποζημιώσεων.
Οι ηγέτες της ΕΕ – το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο – πρόκειται να συναντηθούν στις 18 Δεκεμβρίου για να οριστικοποιήσουν τις λεπτομέρειες του δανείου αποζημιώσεων και να επιλύσουν τα εναπομείναντα προβλήματα, τα οποία περιλαμβάνουν εγγυήσεις από όλες τις κυβερνήσεις της ΕΕ για το Βέλγιο ότι δεν θα μείνει μόνο του να πληρώσει τον λογαριασμό σε περίπτωση που μια πιθανή αγωγή της Μόσχας προκύψει επιτυχής.
Πριν από αυτό, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα επισκεφθεί το Βερολίνο για συνομιλίες με τον Γερμανό Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς τη Δευτέρα, με περισσότερους ηγέτες από την Ευρώπη, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ να τους συνοδεύουν αργότερα, δήλωσε η γερμανική κυβέρνηση.
Η Γερμανία δεν βλέπει καμία εναλλακτική λύση στο δάνειο αποζημιώσεων και θα παράσχει 50 δισεκατομμύρια ευρώ σε εγγυήσεις, ανέφεραν ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές.
Η υπουργός Οικονομικών της Δανίας, Στέφανι Λόζε, της οποίας η χώρα ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «ορισμένες ανησυχίες» πρέπει να αντιμετωπιστούν, αλλά «ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε να ανοίξουμε το δρόμο για μια απόφαση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την επόμενη εβδομάδα».
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις δήλωσε ότι έχουν συγκεντρωθεί ισχυρές εγγυήσεις για το Βέλγιο.
Ετοιμάζει απάντηση ο Όρμπαν
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν δήλωσε στο Facebook ότι πιστεύει ότι η κίνηση της ΕΕ να παγώσει επ’ αόριστον ρωσικά περιουσιακά στοιχεία μέσω ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία – που απαιτεί την υποστήριξη 15 από τα 27 κράτη μέλη που αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ – θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά στο μπλοκ.
Η Ουγγαρία θα κάνει ό,τι μπορεί για να «αποκαταστήσει τη νομιμότητα», είπε.
Στα δικαστήρια προσφεύγει η ρωσική κεντρική τράπεζα
Η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας δήλωσε ότι τα σχέδια της ΕΕ να χρησιμοποιήσει τα περιουσιακά της στοιχεία είναι παράνομα και επιφυλάσσεται του δικαιώματος να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα για να προστατεύσει τα συμφέροντά της, σχόλια που αγνόησε ο Ντομπρόβσκις.
Η τράπεζα δήλωσε επίσης ότι μηνύει το κεντρικό αποθετήριο τίτλων Euroclear με έδρα τις Βρυξέλλες – το οποίο κατέχει 185 δισεκατομμύρια ευρώ από το σύνολο των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη – σε δικαστήριο της Μόσχας για αυτό που χαρακτήρισε ως ζημιογόνες ενέργειες, οι οποίες επηρεάζουν την ικανότητά της να διαθέσει τα κεφάλαια και τους τίτλους της.
Η Euroclear έχει υποστεί ρωσικές αγωγές στα δικαστήρια της Μόσχας από τότε που η ΕΕ πάγωσε τα περιουσιακά στοιχεία το 2022.
Η προβληματική ένταξη του Κιέβου στην ΕΕ
Οι Financial Times ανέφεραν ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να ενταχθεί στην ΕΕ έως την 1η Ιανουαρίου 2027, βάσει προτάσεων που συζητούνται στις συνομιλίες με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου.
Οι συνομιλίες για την ένταξη στην ΕΕ, ένας μακροχρόνιος στόχος για το Κίεβο, καθώς επιδιώκει να απομακρυνθεί περαιτέρω από την τροχιά της Μόσχας, συνήθως διαρκούν πολλά χρόνια.
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης που ενημερώθηκε για το σχέδιο δήλωσε ότι η ένταξη της Ουκρανίας θα είναι «εξαιρετικά δύσκολη» να επιτευχθεί έως το 2027 και ότι δεν είναι σαφές εάν η ηγεσία της ΕΕ το υποστήριξε αυτό.
Αρκετοί άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες δήλωσαν ότι η ημερομηνία-στόχος ήταν «απολύτως αδύνατη».
