Ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας εξαπέλυσε σφοδρή κριτική κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, κατηγορώντας τες ότι λειτουργούν ως «παγκόσμιος δικαστής» μετά τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και τη μεταφορά του στη Νέα Υόρκη για να δικαστεί. Την ίδια στιγμή, η Κίνα ο προετοιμάζεται για θεσμική σύγκρουση με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο του ΟΗΕ, θέτοντας ζήτημα νομιμότητας της αμερικανικής ενέργειας.
Η Κίνα υπογραμμίζει διαχρονικά την αρχή της μη παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις τρίτων κρατών και ασκεί συστηματική κριτική σε στρατιωτικές επιχειρήσεις που πραγματοποιούνται χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η αιφνιδιαστική απομάκρυνση του ηγέτη ενός από τους στρατηγικούς εταίρους του Πεκίνου από αμερικανικές δυνάμεις, όπως μετέδωσε το Reuters, θεωρείται δοκιμασία για τον κινεζικό ισχυρισμό ότι μπορεί να συμβάλλει στην επίλυση διεθνών κρίσεων χωρίς στρατιωτικά μέσα.
Οι δηλώσεις Γουάνγκ και το μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα: «Ποτέ δεν πιστέψαμε ότι οποιαδήποτε χώρα μπορεί να ενεργεί ως παγκόσμιος αστυνόμος, ούτε δεχόμαστε ότι κάποιο κράτος μπορεί να αυτοανακηρύσσεται παγκόσμιος δικαστής», δήλωσε ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών στον Πακιστανό ομόλογό του, κατά τη συνάντησή τους στο Πεκίνο την Κυριακή. Ο ίδιος αναφέρθηκε στις «αιφνίδιες εξελίξεις στη Βενεζουέλα», χωρίς να κατονομάσει ευθέως τις ΗΠΑ.
«Η κυριαρχία και η ασφάλεια όλων των χωρών πρέπει να προστατεύονται πλήρως βάσει του διεθνούς δικαίου», πρόσθεσε, στις πρώτες του δημόσιες τοποθετήσεις μετά τις εικόνες του Σαββάτου που έκαναν τον γύρο του κόσμου και έδειχναν τον 63χρονο Μαδούρο δεμένο και με καλυμμένα μάτια.
Δικαστήριο στη Νέα Υόρκη και συνεδρίαση του ΟΗΕ
Ο Μαδούρο οδηγείται σήμερα ενώπιον δικαστηρίου της Νέας Υόρκης, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες που σχετίζονται με διακίνηση ναρκωτικών. Την ίδια ώρα, λίγα τετράγωνα μακριά, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδριάζει έπειτα από αίτημα της Κολομβίας, με τη στήριξη της Κίνας και της Ρωσίας, προκειμένου να εξετάσει την απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η υπόθεση μπορεί να δημιουργήσει «ένα επικίνδυνο προηγούμενο».
Ο ρόλος της Κίνας στη διεθνή κριτική
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα, ως δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως και κορυφαίος εμπορικός εταίρος, θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της διεθνούς αντίδρασης απέναντι στις ενέργειες της Ουάσιγκτον.
«Δεν υπάρχουν πολλά σε επίπεδο υλικής στήριξης που μπορεί να προσφέρει η Κίνα στη Βενεζουέλα αυτή τη στιγμή, όμως σε επίπεδο ρητορικής το Πεκίνο θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, καθώς θα ηγηθεί της προσπάθειας στον ΟΗΕ και μαζί με άλλες αναπτυσσόμενες χώρες θα επιχειρήσει να συσπειρώσει τη διεθνή κοινή γνώμη εναντίον των ΗΠΑ», δήλωσε ο Έρικ Όλαντερ, συνιδρυτής του China–Global South Project.
«Αυτό που έχουμε δει στις περιπτώσεις της Ζιμπάμπουε και του Ιράν, που επίσης βρίσκονται υπό δυτικές κυρώσεις, είναι ότι η Κίνα δείχνει τη δέσμευσή της σε αυτές τις σχέσεις μέσω εμπορίου και επενδύσεων, ακόμη και υπό δύσκολες συνθήκες», συμπλήρωσε.
Οι δεσμοί Κίνας και Βενεζουέλας στη Λατινική Αμερική
Καθώς ο Τραμπ απειλεί με στρατιωτική δράση και κατά της Κολομβίας και του Μεξικού, ενώ δηλώνει ότι το κομμουνιστικό καθεστώς της Κούβας «μοιάζει έτοιμο να καταρρεύσει», οι χώρες της Λατινικής Αμερικής που έχουν προσχωρήσει στην Παγκόσμια Πρωτοβουλία Ασφάλειας του προέδρου Σι Τζινπίνγκ ενδέχεται να επανεξετάζουν πόσο αποτελεσματική μπορεί να αποδειχθεί αυτή η συμφωνία σε μια πραγματική κρίση.
Τη Δευτέρα, ο Σι κάλεσε όλα τα κράτη να σέβονται το διεθνές δίκαιο και τις αρχές του ΟΗΕ, τονίζοντας ότι οι μεγάλες δυνάμεις οφείλουν να δίνουν το παράδειγμα, χωρίς να αναφερθεί ονομαστικά στις ΗΠΑ ή τη Βενεζουέλα.
Οικονομική και διπλωματική σύμπλευση
Το Πεκίνο έχει καταγράψει σημαντικά κέρδη επιρροής στη Λατινική Αμερική, εξασφαλίζοντας τη διπλωματική αναγνώριση χωρών που στο παρελθόν στήριζαν την Ταϊβάν. Κόστα Ρίκα, Παναμάς, Δομινικανή Δημοκρατία, Ελ Σαλβαδόρ, Νικαράγουα και Ονδούρα έχουν τα τελευταία είκοσι χρόνια ευθυγραμμιστεί με τη ρητορική στρατηγικής συνεργασίας της κινεζικής οικονομίας των 19 τρισ. δολαρίων.
Η σχέση Κίνας και Βενεζουέλας ξεκίνησε το 1974 και εμβαθύνθηκε επί Ούγκο Τσάβες, όταν το Καράκας απομακρύνθηκε από τις ΗΠΑ και προσέγγισε το Πεκίνο. Η συνεργασία συνεχίστηκε και μετά τον θάνατο του Τσάβες το 2013, υπό την ηγεσία του Μαδούρο, ο οποίος το 2016 έστειλε τον γιο του να σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου.
Σε αντάλλαγμα, η Κίνα επένδυσε σε διυλιστήρια πετρελαίου και σε υποδομές, προσφέροντας οικονομική ανάσα καθώς οι δυτικές κυρώσεις εντείνονταν από το 2017. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της κινεζικής τελωνειακής υπηρεσίας, το 2024 η Κίνα αγόρασε από τη Βενεζουέλα αγαθά αξίας περίπου 1,6 δισ. δολαρίων, με το πετρέλαιο να αντιστοιχεί σχεδόν στο μισό.
«Ήταν ένα μεγάλο πλήγμα για την Κίνα· θέλαμε να φαινόμαστε ως ένας αξιόπιστος φίλος της Βενεζουέλας», δήλωσε Κινέζος κυβερνητικός αξιωματούχος που είχε ενημερωθεί για συνάντηση του Μαδούρο με τον ειδικό απεσταλμένο της Κίνας για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική Τσιου Σιαοτσί, λίγες ώρες πριν από τη σύλληψη του Βενεζουελάνου προέδρου.
