Ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Τετάρτη ότι σκοπεύει να συζητήσει την επόμενη εβδομάδα με Δανούς αξιωματούχους το ενδεχόμενο απόκτησης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι προτίμηση του Ντόναλντ Τραμπ είναι η απόκτηση του εδάφους μέσω διαπραγμάτευσης και ότι εξετάζεται ακόμη και η αγορά του νησιού, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται το σενάριο στρατιωτικής κατάληψης.
Καθώς οι διπλωματικές διεργασίες εντείνονται στην Ευρώπη, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε ότι συζήτησε με τους ομολόγους του από τη Γερμανία και την Πολωνία μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στις απειλές του Τραμπ.
«Αυτό που διακυβεύεται είναι το πώς η Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, μπορεί να ενισχυθεί ώστε να αποτρέψει απειλές και απόπειρες κατά της ασφάλειας και των συμφερόντων της», δήλωσε ο Μπαρό. «Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση και δεν είναι προς κατάληψη. Οι απειλές πρέπει να σταματήσουν».
Το αξιωματούχοι, διπλωμάτες, ειδικούς και στελέχη του ΝΑΤΟ για να χαρτογραφήσει πώς θα μπορούσε η Ευρώπη να αποτρέψει τον Αμερικανό πρόεδρο και ποιες επιλογές διαθέτει αν τελικά προχωρήσει.
«Όλοι είναι σοκαρισμένοι και κανείς δεν γνωρίζει τι εργαλεία έχουμε πραγματικά στη διάθεσή μας», δήλωσε πρώην Δανός βουλευτής. «Χρειαζόμαστε απαντήσεις άμεσα. Δεν μπορούν να περιμένουν χρόνια».
Επιλογή 1: Δια πραγμάτευση για τη Γροιλανδία
Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια των ΗΠΑ, κατηγορώντας τη Δανία ότι δεν προστατεύει επαρκώς το νησί από την αυξανόμενη κινεζική και ρωσική δραστηριότητα στην Αρκτική.
Μια διαπραγματευτική λύση που θα επέτρεπε στον Τραμπ να παρουσιάσει το αποτέλεσμα ως πολιτική νίκη, ενώ ταυτόχρονα η Δανία και η Γροιλανδία θα διατηρούσαν το κύρος τους, θεωρείται η ταχύτερη διέξοδος από την κρίση.
Πρώην ανώτατος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ πρότεινε ότι η Συμμαχία θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή, όπως έχει κάνει στο παρελθόν σε εσωτερικές διαφορές κρατών-μελών.
Οι σύμμαχοι εξετάζουν την ενίσχυση της αμυντικής παρουσίας στην Αρκτική, περισσότερες στρατιωτικές ασκήσεις και ακόμη και την ανάπτυξη δυνάμεων στη Γροιλανδία, προκειμένου να καθησυχαστούν οι ανησυχίες της Ουάσινγκτον.
Επιλογή 2: Οικονομική στήριξη και δελεαστικά ανταλλάγματα
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει στηρίξει ανοιχτά το κίνημα ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι μια συμφωνία με τις ΗΠΑ θα φέρει μαζικές αμερικανικές επενδύσεις.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Δανία επιχειρούν να αντιστρέψουν αυτό το αφήγημα. Σύμφωνα με σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι ευρωπαϊκές δαπάνες για τη Γροιλανδία αναμένεται να υπερδιπλασιαστούν από το 2028, φτάνοντας τα 530 εκατ. ευρώ σε βάθος επταετίας.
Η χρηματοδότηση θα επεκταθεί πέρα από την κοινωνική πολιτική και την πράσινη μετάβαση, καλύπτοντας και την ανάπτυξη της εξορυκτικής δραστηριότητας του νησιού.
Όπως επισημαίνουν Γροιλανδοί πολιτικοί, μια ουσιαστική και δίκαιη οικονομική πρόταση από την Ευρώπη θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για την αποτροπή αμερικανικής επιρροής.
Επιλογή 3: Οικονομικά αντίποινα και εμπορική πίεση
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει έναν ισχυρό μοχλό πίεσης: τον Μηχανισμό Αντι-Εξαναγκασμού, γνωστό ως εμπορικό «μπαζούκα», που επιτρέπει αντίποινα σε περιπτώσεις οικονομικού εκβιασμού.
Με τις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ να ξεπερνούν τα 600 δισ. ευρώ, οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρό πλήγμα σε κρίσιμους τομείς της αμερικανικής αγοράς.
Ωστόσο, η αξιοπιστία μιας τέτοιας απειλής εξαρτάται από το αν η ΕΕ είναι διατεθειμένη να προχωρήσει πέρα από τη ρητορική, κάτι που στο παρελθόν δεν συνέβη.
Επιλογή 4: Στρατιωτική παρουσία ως έσχατο αποτρεπτικό μέσο
Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν στρατιωτική κατάληψη της Γροιλανδίας, τα περιθώρια ευρωπαϊκής αντίδρασης θα είναι περιορισμένα. Νομικά, η Δανία θα μπορούσε να υποχρεωθεί να απαντήσει στρατιωτικά, καθώς το νησί αποτελεί δανικό έδαφος.
Διπλωμάτες της ΕΕ εκτιμούν ότι η αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων, εφόσον ζητηθεί από την Κοπεγχάγη, θα μπορούσε να αυξήσει το πολιτικό και στρατιωτικό κόστος για την Ουάσινγκτον.
Ακόμη κι αν τέτοιες δυνάμεις δεν μπορούσαν να αναχαιτίσουν μια αμερικανική εισβολή, θα λειτουργούσαν ως αποτρεπτικός παράγοντας. Όπως προειδοποιούν αναλυτές, πρόκειται για αχαρτογράφητο έδαφος, με πραγματικό κίνδυνο απώλειας ανθρώπινων ζωών σε μια σύγκρουση άνευ προηγουμένου μεταξύ συμμάχων.
