Τάσεις αποκλιμάκωσης κατέγραψαν την Κυριακή οι αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις στο Ιράν, σύμφωνα με το Critical Threats Project του αμερικανικού think tank «Institute for the Study of War», που παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη χώρα της Μέσης Ανατολής.
Ο περιορισμός των διαδηλώσεων αποδίδεται πιθανότατα στο πανεθνικό μπλακάουτ του διαδικτύου και στην απαγόρευση της χρήσης δορυφορικού Starlink από την κυβέρνηση, σύμφωνα με το αμερικανικό think tank. Από τις συγκρούσεις και τη βίαιη καταστολή έχουν σκοτωθεί εκατοντάδες άνθρωποι, με τις πληροφορίες να κάνουν λόγο για τουλάχιστον 500 νεκρούς.
Υπενθυμίζεται πως οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν στην Τεχεράνη στις 28 Δεκεμβρίου, πυροδοτήθηκαν από την οικονομική κρίση στη χώρα και την κατάρρευση του ιρανικού νομίσματος. Ωστόσο άμεσα μετατράπηκαν σε πανεθνικές αντικαθεστωτικές κινητοποιήσεις με την υποστήριξη του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Μάλιστα η Μοσάντ – η υπηρεσία πληροφοριών του Ισραήλ – κάλεσε τους Ιρανούς πολίτες να βγουν στους δρόμους για την ανατροπή του θρησκευτικού καθεστώτος, τονίζοντας πως «είναι στο πλευρό τους, όχι μόνο με λόγια, αλλά και επί τόπου».
Η πολιτική ηγεσία του Ιράν χαρακτήρισε «γνήσια» τα παράπονα των πολιτών, αλλά υπογράμμισε πως οι διαδηλώσεις χειραγωγούνται από το Ισραήλ.
Εν τω μεταξύ, η κρατική τηλεόραση του Ιράν μεταδίδει εικόνες από μαζικές διαδηλώσεις υπέρ της κυβέρνησης. Συγκεκριμένα παρουσιάζει συγκέντρωση χιλιάδων Ιρανών που κατέκλυσαν σήμερα τη μεγάλη πλατεία στο κέντρο της Τεχεράνης για να εκφράσουν την υποστήριξή τους στην Ισλαμική Δημοκρατία και να αποτίσουν φόρο τιμής στα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας που έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων.
WATCH: Large crowds gather for pro-regime rallies in Iranian cities in support of Khamenei. pic.twitter.com/9mTo5bbTJD
— Clash Report (@clashreport) January 12, 2026
Οι κυρώσεις και το «snapback» της κρίσης
Τον Σεπτέμβριο, εκτεταμένες κυρώσεις του ΟΗΕ κατά του Ιράν τέθηκαν ξανά σε ισχύ για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία, έπειτα από ενεργοποίησή τους από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τη Γερμανία (την αποκαλούμενη «E3»), καθώς η Τεχεράνη δεν κατάφερε να πείσει τις δυτικές δυνάμεις ότι θα αντιμετώπιζε τις ανησυχίες τους για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Οι κυρώσεις αυτές αποτελούν «snapback», δηλαδή επαναφορά μέτρων που είχαν παγώσει το 2015, όταν το Ιράν συμφώνησε σε σημαντικούς περιορισμούς του πυρηνικού του προγράμματος στο πλαίσιο συμφωνίας που είχε διαπραγματευτεί ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα.
Το Ιράν βρισκόταν ήδη υπό τεράστια οικονομική πίεση λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, οι οποίες απέκοψαν τη χώρα από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Οι διεθνείς κυρώσεις έχουν συμβάλει καθοριστικά στην επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών για τους Ιρανούς, οι οποίοι αντιμετωπίζουν υψηλό πληθωρισμό, εκτόξευση τιμών και μεγάλη υποτίμηση του εθνικού νομίσματος (Ριάλ).
Υπ. Εξωτερικών Ιράν: «Υπό πλήρη έλεγχο» οι διαδηλώσεις
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υποστήριξε ότι οι διαδηλώσεις έχουν πλέον «τεθεί υπό πλήρη έλεγχο», μετά την έξαρση της βίας τις τελευταίες ημέρες. Τόνισε επίσης ότι οι κινητοποιήσεις «έγιναν βίαιες και αιματηρές για να δοθεί πρόσχημα» στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να παρέμβει.
Ο Ιρανός υπουργός υπογράμμισε χαρακτηριστικά ότι η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτική δράση κατά της Τεχεράνης, σε περίπτωση που οι διαδηλώσεις γίνουν αιματηρές, παρακίνησε «τρομοκράτες» να στοχεύσουν διαδηλωτές και δυνάμεις ασφαλείας, με στόχο την πρόκληση ξένης παρέμβασης.
Συνέχισε λέγοντας ότι οι κινητοποιήσεις, που εξαπλώθηκαν σχεδόν σε όλες τις επαρχίες και σε δεκάδες πόλεις, «υποκινήθηκαν και τροφοδοτήθηκαν» από ξένους παράγοντες και δεσμεύτηκε ότι οι δυνάμεις ασφαλείας θα «καταδιώξουν» τους υπεύθυνους.
«Το διαδίκτυο θα αποκατασταθεί σύντομα»
Ο Αμπάς Αραγτσί, θέλοντας να δείξει πως η κατάσταση αποκλιμακώνεται, ανακοίνωσε ότι το διαδίκτυο θα αποκατασταθεί σύντομα σε όλο το Ιράν, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση συντονίζεται με τον μηχανισμό ασφαλείας για να προχωρήσει σε αυτό. Ο υπουργός Εξωτερικών είπε ότι θα αποκατασταθεί η συνδεσιμότητα και σε πρεσβείες και κυβερνητικά υπουργεία.
«Δεν θέλουμε πόλεμο, αλλά είμαστε προετοιμασμένοι»
Ο Αμπάς Αραγτσί σημείωσε επίσης ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν επιδιώκει πόλεμο, αλλά είναι πλήρως προετοιμασμένη για αυτό το σενάριο», προειδοποιώντας τους εχθρούς να μην κάνουν «λάθος υπολογισμό».
«Είμαστε επίσης έτοιμοι για διαπραγματεύσεις, αλλά αυτές πρέπει να είναι δίκαιες, με ίσα δικαιώματα και να βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό», τόνισε. Πρόσθεσε δε ότι το Ιράν είναι σήμερα «πιο προετοιμασμένο» απ’ ό,τι κατά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ τον Ιούνιο, όταν περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς.
«Τρομοκρατικός πόλεμος η προσπάθεια αναταραχής»
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ακόμη ότι τα χαρακτηριστικά των κινητοποιήσεων στη χώρα δείχνουν πως δεν πρόκειται για «διαδηλώσεις», αλλά για «τρομοκρατικό πόλεμο».
«Τρομοκρατικά στοιχεία», ανέφερε, «έχουν στοχεύσει κυβερνητικά κτίρια, αστυνομικά τμήματα και επιχειρήσεις». «Αυτό που συμβαίνει τώρα δεν είναι διαμαρτυρίες, είναι ένας τρομοκρατικός πόλεμος εναντίον της χώρας», σημείωσε και πρόσθεσε: «Οι ιρανικές αρχές διαθέτουν ηχογραφήσεις φωνητικών μηνυμάτων που στάλθηκαν σε τρομοκρατικά στοιχεία, δίνοντάς τους εντολή να ανοίξουν πυρ κατά πολιτών και δυνάμεων ασφαλείας».
Ανέφερε ακόμη ότι το Ιράν διαθέτει οπτικό υλικό που δείχνει διανομή όπλων σε διαδηλωτές και πρόσθεσε ότι σύντομα θα δοθούν στη δημοσιότητα ομολογίες συλληφθέντων. Οι δυνάμεις ασφαλείας θα «καταδιώξουν» όσους ευθύνονται, πρόσθεσε.
Τι σημαίνει η αποκατάσταση του διαδικτύου;
Ο Μεχράν Καμράβα, αναλυτής για το Ιράν στο Πανεπιστήμιο Georgetown στο Κατάρ, μιλώντας στο Al Jazeera, εκτίμησε ότι η απόφαση της κυβέρνησης να διακόψει το διαδίκτυο είχε ως κύριο στόχο να εμποδίσει τη μαζική κινητοποίηση στους δρόμους. Η αποκατάστασή του, όπως δήλωσε ο Αραγτσί, καταδεικνύει την πρόθεση της πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας να δείξει πως η κατάσταση βρίσκεται πλέον υπό έλεγχο.
Ο Αραγτσί «δεν θέλει να χάσει το κύρος του», πρόσθεσε ο Μεχράν Καμράβα, «αλλά αυτό που βλέπουμε είναι μια πολυεπίπεδη προσέγγιση» από την πλευρά του Ιράν για τον τερματισμό της αναταραχής.
«Πρόκειται για μία από τις σοβαρότερες κρίσεις που έχει αντιμετωπίσει η κυβέρνηση στην Τεχεράνη και βρίσκεται σε κατάσταση διαχείρισης κρίσης. Αυτό που προσπαθούν να κάνουν είναι να εκτονώσουν την κατάσταση, να δείξουν ότι η κοινή γνώμη τους στηρίζει, αλλά και να στείλουν μήνυμα στις Ηνωμένες Πολιτείες – άμεσα και έμμεσα – ότι η κυβέρνηση έχει τον έλεγχο και ενδιαφέρεται για διαπραγματεύσεις».
Χαμενεΐ για Τραμπ: Όλοι οι τύραννοι του κόσμου ανατράπηκαν από την αλαζονεία τους
Σημειώνεται πως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αγιατολάχ Χαμενεΐ έστειλε επιθετικό μήνυμα στον Τραμπ μέσω των social media, με μια ανάρτηση γραμμένη στα περσικά: «Ας γνωρίζει και εκείνος που κάθεται εκεί με αλαζονεία και υπερηφάνεια, κρίνοντας ολόκληρο τον κόσμο, ότι οι τύραννοι και οι αλαζόνες αυτού του κόσμου, όπως ο Φαραώ, ο Νεμρώδ, ο Ρεζά Σαχ, ο Μοχάμαντ Ρεζά Σαχ και άλλοι παρόμοιοι, ανατράπηκαν όταν βρίσκονταν στο απόγειο της αλαζονείας τους· και αυτός θα ανατραπεί».
