Ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, θα φιλοξενήσει μια κρίσιμη συνάντηση με τους υπουργούς Εξωτερικών από τη Δανίας και τη Γροιλανδία την Τετάρτη (14/1) στον Λευκό Οίκο, εν μέσω της αυξανόμενης έντασης που προκαλεί η επιμονή του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να αποκτήσει τον έλεγχο του μεγαλύτερου νησιού στον κόσμο.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον Guardian, ο κορυφαίος διπλωμάτης της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, και η ομόλογός του από τη Γροιλανδία, Βίβιαν Μότζφελντ, είχαν ζητήσει αρχικά συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ωστόσο ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος ζήτησε να συμμετάσχει και να φιλοξενήσει τη συζήτηση. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως απάντηση στην κλιμάκωση της ρητορικής του Αμερικανού Προέδρου για το νησί στην Αρκτική.
JD Vance to host Greenland talks at the White House
— The Guardian (@theguardian.com) January 13, 2026 at 3:48 PM
Η Γροιλανδία στο επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής
Ο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε, την Τρίτη (13/1), στους δημοσιογράφους στην Κοπεγχάγη το εξής: «Ο λόγος μας για την επιδίωξη της συνάντησης που μας δόθηκε τώρα, ήταν να μεταφέρουμε όλη αυτή τη συζήτηση σε μια αίθουσα συσκέψεων όπου μπορούμε να κοιτάξουμε ο ένας τον άλλον στα μάτια και να μιλήσουμε για αυτά τα πράγματα».
Επισημαίνεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αναφέρει για πρώτη φορά την ιδέα μιας αμερικανικής εξαγοράς του νησιού, το οποίο είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοδιοικούμενο τμήμα της Δανίας, το 2019 κατά την πρώτη του θητεία. Ωστόσο, αύξησε σημαντικά τη ρητορική του αυτόν τον μήνα, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα το πάρουν «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».
Ο Αμερικανός Πρόεδρος σόκαρε την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ, αρνούμενος να αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη του στρατηγικά τοποθετημένου και πλούσιου σε ορυκτά νησιού. Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι η περιοχή καλύπτεται από τα δύο μπλοκ, καθώς η Δανία ανήκει και στα δύο. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε ότι μια αμερικανική εισβολή θα οδηγούσε στο τέλος του ΝΑΤΟ, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποσχέθηκαν την υποστήριξή τους στην εδαφική ακεραιότητα και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του νησιού.
Διπλωματικός πυρετός και εμπλοκή του ΝΑΤΟ
Ο υπουργός Άμυνας της Δανίας, Τρολς Λουντ Πούλσεν, δήλωσε ύστερα από συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του κοινοβουλίου της Δανίας, την Τρίτη (13/1), ότι ο ίδιος και η Μότζφελντ θα συναντήσουν τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στις Βρυξέλλες την επόμενη Δευτέρα (19/1) για να συζητήσουν το θέμα. Ακόμα, ο ίδιος ανέφερε ότι η Δανία σχεδίαζε μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία μαζί με άλλες χώρες του ΝΑΤΟ στο νησί φέτος, προσθέτοντας ότι η Κοπεγχάγη επεδίωξε «μεγαλύτερη προσοχή από το ΝΑΤΟ σε σχέση με ζητήματα που αφορούν την παρουσία του ΝΑΤΟ εντός και γύρω από την Αρκτική».
Η Δανία θα φιλοξενήσει την Τετάρτη (14/1), επίσης, συνεδρίαση της Επιτροπής Επαφής για την Εξωτερική Πολιτική, την Ασφάλεια και την Αμυνα των κυβερνήσεων της Δανίας, της Γροιλανδίας και των Νήσων Φερόε. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι αυτό θα ήταν μια «ευκαιρία να συζητηθεί η πολιτική και οικονομική κατάσταση». Η κυβέρνηση συνασπισμού της Γροιλανδίας δήλωσε, τη Δευτέρα (12/1), ότι δεν θα μπορούσε «σε καμία περίπτωση να αποδεχθεί» μια αμερικανική εξαγορά και θα εντείνει τις προσπάθειές της για να «διασφαλίσει ότι η άμυνα της Γροιλανδίας πραγματοποιείται στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ». Τόνισε ότι πιστεύει πως η Γροιλανδία θα παραμείνει μέλος της δυτικής αμυντικής συμμαχίας «για πάντα» και ότι «όλα τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, έχουν κοινό συμφέρον» στην άμυνα του τεράστιου νησιού της Αρκτικής.
Οι θέσεις της αντιπολίτευσης και τα σενάρια συμφωνίας
Πάντως, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να ελέγχουν την περιοχή για να αυξήσουν την ασφάλεια της Αρκτικής απέναντι σε μια υποτιθέμενη απειλή από την Κίνα και τη Ρωσία. Ο Μαρκ Ρούτε δήλωσε, τη Δευτέρα (12/1), ότι το ΝΑΤΟ «εργάζεται για τα επόμενα βήματα» και «όλοι οι σύμμαχοι συμφώνησαν στη σημασία της ασφάλειας της Αρκτικής». Μέλη της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας και της Γερμανίας, έχουν διατυπώσει προτάσεις που περιλαμβάνουν την ενίσχυση της παρουσίας του ΝΑΤΟ στην περιοχή ή τη στάθμευση στρατευμάτων στην ίδια τη Γροιλανδία. Ωστόσο, διπλωμάτες λένε ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε πολύ πρώιμο στάδιο και δεν υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια.
Στο Νουούκ, δηλαδή στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, ο Πέλε Μπρόμπεργκ, ηγέτης του αντιπολιτευόμενου κόμματος Naleraq, δήλωσε στον «Guardian» ότι το προτιμότερο αποτέλεσμα των συνομιλιών της Ουάσινγκτον ήταν η επίτευξη συμφωνίας με τις ΗΠΑ. «Θέλουν να κάνουν μια συμφωνία με τον εύκολο ή τον δύσκολο τρόπο: Ποιος θέλει τον δύσκολο τρόπο;», διερωτήθηκε. Ο ίδιος είπε ότι μια συμφωνία θα ήταν «σπουδαία, αλλά δεν έχουμε ακούσει γι’ αυτήν».
Επίσης, αμφισβητήσε την παρουσία του Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, λέγοντας ότι οι συνομιλίες «δεν είχαν καμία σχέση με την εξωτερική πολιτική της Δανίας και είχαν τα πάντα να κάνουν με το μέλλον του λαού της Γροιλανδίας». Το νησί κινείται προς την ανεξαρτησία από το 1979, όταν απέκτησε αυτονομία από τη Δανία. Ο στόχος αυτός είναι κοινός για όλα τα πολιτικά κόμματα που εκλέγονται στο κοινοβούλιο του νησιού, αν και υπάρχουν διαφορές ως προς το βέλτιστο χρονοδιάγραμμα. Τέλος, ο Πέλε Μπρόμπεργκ κατηγόρησε την Κοπεγχάγη ότι χρησιμοποιεί «το ΝΑΤΟ και την ιδιοκτησία της Γροιλανδίας από τη Δανία» για να έχει λόγο στο μέλλον του τόπου, σημειώνοντας: «Δείχνει ότι δεν είναι ακόμη έτοιμοι να μας αφήσουν πραγματικά να φύγουμε».
