Ο Ραμζάν Καντίροφ, ο ισχυρός άνδρας της Τσετσενίας, φέρεται να πάσχει από νεφρική ανεπάρκεια, σύμφωνα με την ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών.
Αν οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιωθούν, η κατάσταση της υγείας του ανοίγει το ενδεχόμενο νέας αστάθειας σε μια περιοχή που επί χρόνια κρατιέται υπό έλεγχο με ωμή βία, την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται στο πέμπτο έτος του.
Το κατά πόσο οι αναφορές είναι ακριβείς παραμένει αβέβαιο, αναφέρει το Politico.
Ο 49χρονος Καντίροφ έχει κηρυχθεί «ετοιμοθάνατος» και στο παρελθόν, για να εμφανιστεί λίγο αργότερα δημόσια, συχνά καταβεβλημένος, αλλά ζωντανός.
Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή.
Η Τσετσενία αποτέλεσε το πεδίο δοκιμής για την πρώιμη στρατηγική του Πούτιν να χρησιμοποιεί συντριπτική στρατιωτική ισχύ προκειμένου να εξοντώνει αντιπάλους και να εγκαθιστά πιστούς εντολοδόχους.
Η εξουσία του Καντίροφ στηρίζεται σε μια βαθιά προσωπική συμφωνία με το Κρεμλίνο — μια συμφωνία που λειτουργεί πέρα από κάθε θεσμικό έλεγχο ή νομικό πλαίσιο. Το τι θα ακολουθήσει μετά από αυτόν θα δοκιμάσει αυτή τη σχέση σε μια στιγμή πρωτοφανούς πίεσης για τη Μόσχα.
Η εμμονή του Πούτιν με την Τσετσενία χρονολογείται από το 1999, όταν — μόλις είχε διοριστεί υπηρεσιακός πρωθυπουργός — υποσχέθηκε να κυνηγήσει όσους θεωρούσε υπεύθυνους για τις βομβιστικές επιθέσεις σε πολυκατοικίες της Μόσχας, δηλώνοντας ότι θα εξοντώσει τους «τρομοκράτες» «ακόμη και μέσα στην τουαλέτα».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η στρατιωτική εκστρατεία που ακολούθησε, γνωστή ως Β’ Πόλεμος της Τσετσενίας, μετέτρεψε τον άγνωστο, ωχρό πρώην πράκτορα της KGB σε εθνικό πρόσωπο, ανοίγοντας τον δρόμο για τη νίκη του στις επόμενες προεδρικές εκλογές.
Σε μια ανατροπή που θυμίζει «Game of Thrones», ο Πούτιν άλλαξε τις ισορροπίες της αιματηρής σύγκρουσης συνάπτοντας συμφωνία με τον πατέρα του Ραμζάν Καντίροφ, τον Αχμάτ Καντίροφ, πρώην ηγέτη των ανταρτών. Όταν ο Αχμάτ δολοφονήθηκε το 2004, ο Ραμζάν… κληρονόμησε τη συμφωνία: εξουσία με αντάλλαγμα απόλυτη πίστη.
Με γενναίες ομοσπονδιακές επιδοτήσεις ως ασπίδα, ο Καντίροφ κυβέρνησε την Τσετσενία σε επίπεδα βαρβαρότητας που προκαλούσαν αμηχανία ακόμη και σε μια ολοένα και πιο αυταρχική Ρωσία. Υπό την ηγεσία του, καταγράφηκαν απαγωγές, βασανιστήρια και δολοφονίες δεκάδων ανδρών που θεωρούνταν ομοφυλόφιλοι.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο δεσπότης των social media
Με έντονη παρουσία στα social media, ο Καντίροφ πέρασε τις τελευταίες δύο δεκαετίες χτίζοντας τη φήμη ενός απρόβλεπτου και αδίστακτου δεσπότη.
Τον τελευταίο χρόνο δημοσίευσε βίντεο όπου σηκώνει βάρη για να διαψεύσει φήμες ότι πάσχει από καρκίνο στο πάγκρεας, προκάλεσε όσους συμμετείχαν σε «σχεδόν γυμνό» πάρτι να πάνε στο μέτωπο ως τιμωρία και ισχυρίστηκε ότι ο Έλον Μασκ του χάρισε ένα Cybertruck με πολυβόλο για χρήση στην Ουκρανία. Όταν ο Μασκ διέψευσε την ιστορία, ο Καντίροφ τον κατηγόρησε ότι απενεργοποίησε εξ αποστάσεως το όχημα.
Οι «μαχητές του TikTok»
Η αγριότητα του Πούτιν στην Ουκρανία, με βομβαρδισμούς αμάχων και βασανιστήρια αιχμαλώτων πολέμου στο όνομα μιας «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης», θυμίζει σε πολλά σημεία την πρώιμη εκστρατεία του στην Τσετσενία.
Ωστόσο, για τη φήμη του Καντίροφ, ο πόλεμος αποδείχθηκε περισσότερο επιζήμιος παρά ωφέλιμος, σύμφωνα με τον Μιχαήλ Κόμιν, ειδικό στη ρωσική πολιτική και ερευνητή στο Center for European Policy Analysis.
Ο μιλιταρισμός που ο Καντίροφ είχε μετατρέψει σε προσωπικό brand «είναι πλέον ο κανόνας για την πλειονότητα της ρωσικής ελίτ», σημείωσε ο Κόμιν. Στη σημερινή Ρωσία, ολόκληρο το περιβάλλον του Πούτιν παίζει τον ρόλο που κάποτε μονοπωλούσε ο Καντίροφ.
Την ίδια στιγμή, οι μαχητές του απέτυχαν να επιβεβαιώσουν τη φήμη τους. Δεν κατάφεραν να ανακόψουν την ουκρανική αντεπίθεση το Φθινόπωρο του 2022 και αργότερα αποδείχθηκαν αναποτελεσματικοί κατά την τολμηρή ουκρανική εισβολή στην περιοχή Κουρσκ.
Αντί να αποτελέσει στιγμή επιβεβαίωσης, αυτό τους χάρισε το ειρωνικό προσωνύμιο «μαχητές του TikTok», εντυπωσιακοί στην οθόνη, αλλά κούφιοι στην πράξη.
Πονοκέφαλος για το Κρεμλίνο
Ο συνδυασμός της επιθετικής ρητορικής του και των αναφορών για επιδείνωση της υγείας του τον καθιστούν πλέον «πονοκέφαλο» για το Κρεμλίνο, σύμφωνα με τον Κόμιν.
Στα τέλη Δεκεμβρίου, η Novaya Gazeta Europe αποκάλυψε ότι ο Καντίροφ χρειάστηκε επείγουσα νοσηλεία κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στη Μόσχα. Την περασμένη εβδομάδα, ουκρανικά μέσα, επικαλούμενα στρατιωτικές πληροφορίες, ανέφεραν ότι νοσηλεύεται σε ιδιωτική κλινική στο Γκρόζνι με νεφρική ανεπάρκεια.
Όπως και στο παρελθόν, ο ίδιος απάντησε με βίντεο στα social media, προσπαθώντας να διαλύσει τις εντυπώσεις. Σε ζωντανή μετάδοση τον Δεκέμβριο παραδέχθηκε ότι περνά «κρίσεις», τις οποίες απέδωσε στην ανησυχία του για τους Τσετσένους μαχητές στην Ουκρανία. Παράλληλα, δήλωσε ότι σκοπεύει να είναι εκ νέου υποψήφιος στις περιφερειακές εκλογές του Σεπτεμβρίου 2026.
Μετά τον Καντίροφ
Παρά ταύτα, Ρώσοι αναλυτές και ανεξάρτητα μέσα εκτιμούν ότι υπάρχουν ενδείξεις πως μια μεταβίβαση εξουσίας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Στις αρχές Ιανουαρίου, ο Καντίροφ διόρισε τον 20χρονο γιο του, Αχμάτ Καντίροφ, αναπληρωτή πρωθυπουργό της Τσετσενίας. Αν και ο Αχμάτ απέχει ακόμη μια δεκαετία από το ηλικιακό όριο των 30 ετών που απαιτεί ο νόμος για την ανάληψη περιφερειακής ηγεσίας, η κίνηση θεωρείται από πολλούς προετοιμασία για μια δυναστικού τύπου διαδοχή.
Πέρα από τον γιο του, ο Καντίροφ έχει διορίσει τουλάχιστον 95 συγγενείς σε κυβερνητικές ή παρακρατικές θέσεις.
Το Κρεμλίνο, σύμφωνα με παρατηρητές, φαίνεται να προκρίνει άλλον διάδοχο, ίσως τον Άπτι Αλαουντίνοφ, επικεφαλής των τσετσενικών δυνάμεων στην Ουκρανία, ο οποίος εμφανίζεται συχνά στη ρωσική κρατική τηλεόραση.
«Το γεγονός και μόνο ότι υπάρχουν διαφορετικά σενάρια καθιστά την κατάσταση πιο δύσκολη για το Κρεμλίνο», σημειώνει ο Κόμιν.
Η αποχώρηση του Καντίροφ από το προσκήνιο θα ήταν «δυσάρεστη και σύνθετη, αλλά όχι υπαρξιακή απειλή» για το καθεστώς, τονίζει ο Κόμιν.
