Για τρίτη φορά από την επιστροφή του στο οβάλ γραφείο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει μια πυρηνική συμφωνία με το Ιράν.
Ενώ οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι η ανανεωμένη προσπάθεια είναι ειλικρινής, ο Τραμπ έχει αποκλίνει από τη διπλωματία και έχει οδηγηθεί σε πόλεμο στο παρελθόν.
Το πλεονέκτημα Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ εισέρχεται στις συνομιλίες που είναι προγραμματισμένες για την Παρασκευή με σημαντικό πλεονέκτημα: μια τεράστια στρατιωτική ενίσχυση στον Κόλπο που παρουσιάζει μια αξιόπιστη στρατιωτική απειλή, και ένα ιρανικό καθεστώς που έχει αποδυναμωθεί και απομονωθεί λόγω μαζικών διαδηλώσεων.
Ταυτόχρονα, σύμφωνα με το Axios, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι είναι σκεπτικοί ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν είναι πρόθυμος να πλησιάσει στους όρους που έχει θέσει ο Τραμπ για οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία.
Οι προηγούμενες συζητήσεις ναυάγησαν
Ο προηγούμενος γύρος πυρηνικών συνομιλιών κατέληξε σε πόλεμο, με τον Τραμπ να εγκρίνει πρώτα έμμεσα τις επιθέσεις του Ισραήλ και στη συνέχεια να χτυπά απευθείας τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν τον Ιούνιο.
Η δεύτερη προσπάθεια έγινε το περασμένο φθινόπωρο, όταν οι ΗΠΑ προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν την επιθυμία του Ιράν να αποφύγει την επαναφορά των κυρώσεων (“snap-back”) για να πείσουν το καθεστώς να εγκαταλείψει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο του.
Αυτό δεν οδήγησε πουθενά. Μία πρόκληση ήταν ότι η παραπλάνηση του Τραμπ τον Ιούνιο δημιούργησε έντονη δυσπιστία στην Τεχεράνη.
►Νέος γύρος απειλών Τραμπ για το Ιράν: «Αν δεν πάμε σε συμφωνία, έρχονται κακά πράγματα»
Τι δείχνει η αποστολή Κούσνερ και Γουίτκοφ
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι η απόφαση του Τραμπ να στείλει τους απεσταλμένους του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, για συνομιλίες με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αράγκτσι, δεν αποτελεί κάλυψη για άλλη αιφνιδιαστική επίθεση.
Ωστόσο, οι ΗΠΑ έχουν μεταφέρει μεγάλη στρατιωτική ισχύ στην περιοχή σε περίπτωση που ο Τραμπ αποφασίσει στρατιωτική δράση.
Ήταν έτοιμος να εξαπολύσει επιθέσεις πριν από τρεις εβδομάδες, λόγω της δολοφονίας χιλιάδων διαδηλωτών, αλλά αναγκάστηκε να αναστείλει.
Καθώς η “αρμάδα” του Τραμπ πήρε θέση, οι διαδηλώσεις καταπνίγηκαν και η δυναμική χάθηκε.
Διπλωματικές πρωτοβουλίες για εκτόνωση
Υπήρχαν αμφιβολίες στη Δυτικό Πτέρυγα σχετικά με το αν οι αμερικανικές βόμβες θα μπορούσαν πραγματικά να φέρουν αποφασιστική πολιτική αλλαγή. Και υπήρχαν ανησυχίες για τις απειλές του Ιράν για μαζική αντεκδίκηση σε όλη την περιοχή.
Ταυτόχρονα, η Τουρκία, το Κατάρ, η Αίγυπτος και άλλες χώρες ανέλαβαν έντονη διπλωματική προσπάθεια για την εκτόνωση της κατάστασης, η οποία κατέληξε στη συνάντηση που έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών προσκάλεσε αρκετές αραβικές χώρες να παρακολουθήσουν ως παρατηρητές.
►Έτοιμο το Ιράν να διαπραγματευτεί «πυρηνική συμφωνία» με τις ΗΠΑ
Φιλόδοξα στρατιωτικά σχέδια
Καθώς οι ΗΠΑ έχουν μεταφέρει αεροπλανοφόρο και άλλα μέσα στην περιοχή, τα στρατιωτικά σχέδια υπό συζήτηση έχουν γίνει πολύ πιο φιλόδοξα.
Το Ισραήλ είχε αντιταχθεί στις μικρότερης κλίμακας επιθέσεις που σκεφτόταν ο Τραμπ πριν από τρεις εβδομάδες, θεωρώντας ότι θα ήταν απλώς συμβολικές και δεν θα άξιζαν τον κίνδυνο μαζικής αντεκδίκησης.
Η δυναμική αυτή έχει αλλάξει. Μια διαδοχή Ισραηλινών κατασκόπων και στρατηγών — συμπεριλαμβανομένου του αρχηγού του Ισραηλινού Στρατού Άμυνας, Γεν. Εγιάλ Ζαμίρ — επισκέφτηκε πρόσφατα την Ουάσιγκτον. Ο Ζαμίρ ενημέρωσε τον πρόεδρο των Ενόπλων Επιτελείων, Γεν. Νταν Κέιν, για τα επιθετικά και αμυντικά σχέδια του Ισραήλ σε περίπτωση πολέμου με το Ιράν.
«Μπορεί να λεχθεί με ασφάλεια ότι τίποτα από εκείνη τη συνάντηση δεν άλλαξε τη γνώμη του ή του προέδρου σχετικά με την επίθεση στο Ιράν», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος, αναφερόμενος σε Κέιν και Τραμπ. «Είναι πραγματικά οι Ισραηλινοί που θέλουν επίθεση. Ο πρόεδρος απλώς δεν είναι εκεί».
Σκεπτικισμός στον κύκλο του Τραμπ
Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος είπε ότι ο Τραμπ «πραγματικά δεν θέλει να το κάνει».
Τον Ιούνιο, ο πρόεδρος πίστευε ότι οι πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν αποτελούσαν «νόμιμη, άμεση απειλή», είπε ο αξιωματούχος. «Τώρα δεν αισθάνεται έτσι». Τρεις σύμβουλοι του Τραμπ δήλωσαν στο Axios ότι πιστεύουν πως η εκκίνηση στρατιωτικής επιλογής τώρα δεν θα ήταν η σωστή πορεία. Ένας από αυτούς είπε ότι ο σκεπτικισμός αυτός υπάρχει σε πολλούς στον στενό κύκλο του Τραμπ.
Άλλος ανέφερε ότι μια επίθεση αυτή τη στιγμή θα υπονόμευε μεγάλο μέρος της ατζέντας του προέδρου στην περιοχή και στον κόσμο.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ δήλωνε σχεδόν κάθε μέρα την τελευταία εβδομάδα ότι στέλνει «μεγάλα πλοία» στην περιοχή αλλά είναι και ανοιχτός για συζητήσεις.
Τι λέει το Ιράν για τις συζητήσεις
Το Ιράν τονίζει πριν από τις συνομιλίες της Παρασκευής ότι θα συζητήσει μόνο το πυρηνικό ζήτημα και όχι άλλα θέματα της ατζέντας του Τραμπ, όπως οι πύραυλοι.
Ακόμα και στα πυρηνικά θέματα, τα μέρη φαίνονται πολύ μακριά
Ο Τραμπ βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη διπλωματική οδό, αλλά ενδέχεται να μην την ακολουθήσει για πολύ.
«Αν το Ιράν δεν προσέλθει στις συνομιλίες της Παρασκευής με απτά αποτελέσματα, μπορεί να βρεθεί πολύ γρήγορα σε μια πολύ κακή κατάσταση», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος από μία από τις χώρες που μεσολαβούν.
