Το πολεμικό ταμείο της Ουκρανίας θα ενισχυθεί με 90 δισ. ευρώ, καθώς οι Ευρωπαίοι, σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου, συμφώνησαν στις λεπτομέρειες της χρηματοδότησης με ένα είδος δανείου, τα κεφάλαια του οποίου θα επιστραφούν μόνο εάν η Ρωσία συμφωνήσει να καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις.
Αναλυτές, αλλά και ευρωπαίοι αξιωματούχοι (ανεπίσημα), παραδέχονται πως το πιθανότερο είναι πως πρόκειται για «δανεικά και αγύριστα». Ωστόσο αυτό δεν είναι το μόνο επίμαχο ζήτημα στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Βάσει του σχεδιασμού, το Κίεβο θα λάβει φέτος 45 δισ. ευρώ από την ΕΕ σε δόσεις και τα υπόλοιπα κεφάλαια θα εκταμιευθούν το 2027. Τα εν λόγω κεφάλαια, σύμφωνα και με τις μετριοπαθείς εκτιμήσεις του ΔΝΤ, δεν φτάνουν, καθώς οι ανάγκες του Κιέβου για το 2026 και το 2027 ανέρχονται σε τουλάχιστον 135 δισ. ευρώ.
Οικονομολόγοι προειδοποιούν πως και αυτές οι εκτιμήσεις είναι μάλλον αισιόδοξες και θα χρειαστεί ένα μεγαλύτερο ποσό, ενδεχομένως και πάνω από 100 δισ. ετησίως, για να καλυφθούν οι «τρύπες» στον προϋπολογισμό του Κιέβου.
Τα επόμενα βήματα και οι διαφωνίες στο «μοίρασμα της πίτας»
«Η νέα χρηματοδότηση θα συμβάλει στο να διασφαλιστεί η σθεναρή ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα», δήλωσε ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός σε ανακοίνωσή του. Για την εκταμίευση των κεφαλαίων προς την Ουκρανία, τα ταμεία της οποίας σύμφωνα με την ουκρανική κυβέρνηση αναμένεται να αδειάσουν μέχρι τα τέλη Μαρτίου, απομένουν ακόμη ορισμένα βήματα, τα οποία συνοδεύεται και από κάποια εμπόδια.
Μετά τη συμφωνία του σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου από τους πρεσβευτές των κρατών μελών, το νομικό κείμενο με τις αλλαγές του θα πρέπει να λάβει την τελική έγκριση από τους ευρωβουλευτές και στους κόλπους του ευρωκοινοβουλίου υπάρχουν ακόμη διαφωνίες, τόσο για την ίδια τη χρηματοδότηση, όσο και για τον τρόπο με τον οποίο το Κίεβο θα χρησιμοποιήσει τα κεφάλαια, αλλά και ποιοι θα ωφεληθούν από αυτό.
Αυτές εξάλλου ήταν και οι βασικές διαφωνίες σε επίπεδο εκπροσώπων των κρατών – μελών. Βάσει του σχεδίου το ένα τρίτο των κονδυλίων θα κατευθυνθεί σε δημοσιονομικές ανάγκες και το υπόλοιπο στην άμυνα. Η Γαλλία υποστήριξε πως η Ουκρανία θα πρέπει να δαπανήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων σε ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες, καθώς οι φορολογούμενοι της ΕΕ θα καλύψουν και το ετήσιο κόστος των 3 δισ. ευρώ για την πληρωμή των τόκων του δανείου. Ωστόσο, η Γερμανία, η Ολλανδία και οι σκανδιναβικές χώρες πίεσαν να δοθεί στην Ουκρανία η μέγιστη δυνατή ευελιξία.
Τι προβλέπει το τελικό σχέδιο
Τελικά το προσχέδιο συμφωνίας, σύμφωνα με το Politico, θα επιτρέπει στην Ουκρανία να αγοράζει κρίσιμα οπλικά συστήματα από τρίτες χώρες – συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου – είτε όταν δεν υπάρχει αντίστοιχο προϊόν εντός της ΕΕ είτε όταν υπάρχει επείγουσα ανάγκη, ενώ παράλληλα ενισχύεται η εποπτεία των κρατών-μελών της ΕΕ σε τέτοιες παρεκκλίσεις.
Η λίστα των όπλων που θα μπορεί το Κίεβο να προμηθεύεται εκτός Ένωσης περιλαμβάνει συστήματα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας, πυρομαχικά για μαχητικά αεροσκάφη και δυνατότητες πλήγματος σε βάθος. Αν το Ηνωμένο Βασίλειο ή άλλες τρίτες χώρες, όπως η Νότια Κορέα, που έχουν υπογράψει συμφωνίες ασφάλειας με την ΕΕ και έχουν βοηθήσει την Ουκρανία, επιθυμούν να συμμετάσχουν σε προμήθειες πέραν αυτών, θα πρέπει να συνεισφέρουν οικονομικά για να καλυφθούν οι πληρωμές τόκων του δανείου.
Όποιος κερδίσει περισσότερα, θα δώσει και περισσότερα
Το νομικό κείμενο αναφέρει επίσης ότι η συνεισφορά των μη κρατών-μελών της ΕΕ, η οποία θα συμφωνηθεί σε επερχόμενες διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα πρέπει να είναι ανάλογη με το όφελος που ενδέχεται να αποκομίσουν οι αμυντικές τους εταιρείες από τη συμμετοχή στο σχήμα.
Ο Καναδάς, ο οποίος έχει ήδη συμφωνία για συμμετοχή στο ξεχωριστό πρόγραμμα δανείων της ΕΕ για όπλα SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ, δεν θα χρειαστεί να πληρώσει επιπλέον για να συμμετάσχει στο πρόγραμμα για την Ουκρανία, αλλά θα πρέπει να εξειδικεύσει τα προϊόντα που θα μπορούσε να προμηθευτεί το Κίεβο.
