Η Ισλανδία, όπως έγινε γνωστό τη Δευτέρα (23/2), μελετά σοβαρά το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε δημοψήφισμα για την επανέναρξη των ενταξιακών συνομιλιών με την Ε.Ε. ακόμη και τον ερχόμενο Αύγουστο.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Politico, η πληροφορία αυτή έρχεται στο φως από πηγές που γνωρίζουν τις προετοιμασίες του Ρέκιαβικ, την ώρα που η δυναμική για τη διεύρυνση της Ε.Ε. φαίνεται να ενισχύεται από τις Βρυξέλλες. Η κυβερνητική συμμαχία είχε αρχικά δεσμευτεί για τη διεξαγωγή ψηφοφορίας έως το 2027, όμως οι γεωπολιτικές αναταράξεις, η επιβολή αμερικανικών δασμών και οι απειλές του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για προσάρτηση της Γροιλανδίας επιταχύνουν τις εξελίξεις.
Reykjavík is speeding up the timeline on EU accession talks.
The move follows the American decision to impose tariffs on Iceland and Donald Trump’s speech in Davos last month, in which he mentioned the country four times — albeit, by mistake.
🔗 https://t.co/ufZFT2iPyk pic.twitter.com/IXC70egn6V
— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) February 23, 2026
Η γεωπολιτική σκακιέρα, οι ΗΠΑ και η Ισλανδία
Πάντως, η επίσημη ανακοίνωση της ημερομηνίας για την κάλπη αναμένεται τις προσεχείς εβδομάδες. Η κίνηση αυτή ακολουθεί μια σειρά πυκνών διπλωματικών επαφών μεταξύ Ισλανδών και Ευρωπαίων αξιωματούχων. Η Επίτροπος Διεύρυνσης της Ε.Ε., Μάρτα Κος, η οποία συναντήθηκε με την υπουργό Εξωτερικών της χώρας, Θόργκερδουρ Κάτριν Γκούναρσντοτιρ, δήλωσε στο «Politico» τα εξής: «Η συζήτηση για τη διεύρυνση αλλάζει, καθώς αφορά όλο και περισσότερο στην ασφάλεια, στην ένταξη και στη διατήρηση της ικανότητάς μας να ενεργούμε σε έναν κόσμο ανταγωνιστικών σφαιρών επιρροής. Αυτό αφορά σε όλους τους Ευρωπαίους».
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συναντήθηκε με την πρωθυπουργό της χώρας, Κριστρούν Φροσταντότιρ, επισημαίνοντας ότι η εταιρική τους σχέση προσφέρει σταθερότητα και προβλεψιμότητα σε έναν ασταθή κόσμο. Η ανησυχία στο Ρέκιαβικ εντάθηκε μετά τις δηλώσεις του Μπίλι Λονγκ, υποψήφιου πρέσβη του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αστειεύτηκε ότι η χώρα θα μπορούσε να γίνει η 52η πολιτεία των ΗΠΑ. Επιπλέον, η τετραπλή αναφορά του Ντόναλντ Τραμπ στην Ισλανδία, κατά την ομιλία του στο Νταβός σχετικά με τη Γροιλανδία, προκάλεσε έντονο προβληματισμό στην ισλανδική ηγεσία.
Το αγκάθι της αλιείας και η πραγματικότητα του Brexit
Η χώρα είχε υποβάλει αίτηση ένταξης στην Ε.Ε. το 2009, στην κορύφωση της οικονομικής κρίσης, όμως «πάγωσε» τις συνομιλίες το 2013 και απέσυρε την υποψηφιότητά της το 2015. Σήμερα, η έλλειψη στρατού και η πλήρης εξάρτηση από το NATO και τη διμερή αμυντική συμφωνία του 1951 με τις ΗΠΑ καθιστούν την ασφάλεια ως απόλυτη προτεραιότητα.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο, ωστόσο, παραμένουν τα αλιευτικά δικαιώματα, αν και η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. φαίνεται να απλοποιεί την κατάσταση. Οι παλαιότερες εντάσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο για το ψάρεμα του σκουμπριού και οι «πόλεμοι του μπακαλιάρου» δεν αποτελούν πλέον τροχοπέδη εντός των ευρωπαϊκών θεσμών.
Αν οι Ισλανδοί ψηφίσουν θετικά στο δημοψήφισμα, οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να κινηθούν με ταχύτατους ρυθμούς. Η χώρα είναι ήδη μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (EEA) και της ζώνης Σένγκεν, έχοντας ενσωματώσει το μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στα εθνικά της πρότυπα. Πριν από τη διακοπή των συνομιλιών το 2013, είχε ήδη κλείσει 11 από τα 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια. Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η ολοκλήρωση της διαδικασίας θα μπορούσε να επιτευχθεί ακόμη και μέσα σε έναν χρόνο, αν και η τελική ένταξη θα απαιτήσει ένα δεύτερο δημοψήφισμα μετά την ολοκλήρωση των συζητήσεων.
