Η ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται επικίνδυνα, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί για νέα πλήγματα στο βασικό πετρελαϊκό κέντρο του Ιράν στη νήσο Χαργκ, την ώρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά και οι διεθνείς αγορές ενέργειας βρίσκονται σε αναστάτωση. Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ διαψεύδει σενάρια για συνομιλίες με τον Λίβανο, ενώ οι επιθέσεις και οι στρατιωτικές κινήσεις στην περιοχή εντείνουν τους φόβους για περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης και νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.
Καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν εισέρχεται στην τρίτη εβδομάδα του, ο Τραμπ δήλωσε ότι τα αμερικανικά πλήγματα έχουν «καταστρέψει ολοκληρωτικά» μεγάλο μέρος του νησιού και προειδοποίησε για νέα χτυπήματα. Μιλώντας στο NBC News το Σάββατο, είπε: «Μπορεί να το χτυπήσουμε μερικές φορές ακόμη, απλώς για πλάκα».
Οι δηλώσεις αυτές σηματοδοτούν σημαντική κλιμάκωση από τον Τραμπ, ο οποίος προηγουμένως είχε υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ στόχευαν μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Χαργκ. Παράλληλα, αποτελούν πλήγμα στις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό ενός πολέμου που έχει επεκταθεί σε όλη τη Μέση Ανατολή και έχει προκαλέσει περισσότερους από 2.000 θανάτους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που μίλησαν στο Reuters, η Ουάσινγκτον απέρριψε προσπάθειες συμμάχων της στη Μέση Ανατολή να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις. Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν την Κυριακή ότι εκτόξευσαν νέους πυραύλους εναντίον του Ισραήλ και τριών αμερικανικών βάσεων στην περιοχή.
Ο Τραμπ, ο οποίος έχει διατυπώσει σειρά διαφορετικών απαιτήσεων, μεταξύ των οποίων συμμετοχή στην επιλογή της ηγεσίας του Ιράν και τερματισμό των πυρηνικών και βαλλιστικών πυραυλικών προγραμμάτων της χώρας, δήλωσε στο NBC ότι η Τεχεράνη φαίνεται έτοιμη για συμφωνία, αλλά «οι όροι δεν είναι ακόμη αρκετά καλοί».
Στη συνέντευξή του στο NBC, ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, να έχει σκοτωθεί. Ωστόσο, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι ο Χαμενεΐ είναι καλά στην υγεία του και διαχειρίζεται πλήρως την κατάσταση.
Πόλεμος και ενεργειακή κρίση χωρίς ορατό τέλος
Καθώς δεν διαφαίνεται άμεσο τέλος στη σύγκρουση, η δυνατότητα του Ιράν να μπλοκάρει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, αναδεικνύεται σε σοβαρή απειλή για την παγκόσμια οικονομία.
Παρότι ορισμένα ιρανικά πλοία συνεχίζουν να περνούν, το πέρασμα έχει ουσιαστικά κλείσει για μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ναυτιλίας, από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ξεκινώντας μια εκτεταμένη εκστρατεία βομβαρδισμών που έχει πλήξει χιλιάδες στόχους σε όλη τη χώρα.
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος ανέλαβε τη θέση του ανώτατου ηγέτη μετά τον θάνατο του πατέρα του, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, την πρώτη ημέρα των επιθέσεων, έχει δηλώσει ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν κλειστά.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι το κλείσιμο του στενού περάσματος κατά μήκος της νότιας ακτής του Ιράν προκάλεσε τη μεγαλύτερη διαταραχή στην ιστορία των παγκόσμιων αγορών πετρελαίου και εκτιμάται ότι θα μειώσει την παγκόσμια προσφορά περίπου κατά 8% μέσα στον Μάρτιο.
Την Κυριακή επανεκκίνησαν οι φορτώσεις πετρελαίου στο Φουτζάιρα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα ανεφοδιασμού πλοίων στον κόσμο, σύμφωνα με πηγή του κλάδου.
Έρχεται και νέα άνοδος στις τιμές του πετρελαίου
Με τις τιμές του πετρελαίου να έχουν ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι και να αναμένεται περαιτέρω άνοδος την επόμενη εβδομάδα, το ζήτημα δημιουργεί πιέσεις στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει υποβαθμίσει τις ανησυχίες για τις αυξήσεις στις τιμές καυσίμων για τους Αμερικανούς καταναλωτές, υποστηρίζοντας ότι σύντομα θα υποχωρήσουν. Ωστόσο, έχει καλέσει την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες να στείλουν πολεμικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ ώστε να διασφαλιστεί η ναυσιπλοΐα.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το Σάββατο έγραψε: «Οι χώρες του κόσμου που λαμβάνουν πετρέλαιο μέσω των Στενών του Ορμούζ πρέπει να φροντίσουν για αυτό το πέρασμα και εμείς θα βοηθήσουμε – ΠΟΛΥ!» προσθέτοντας ότι «οι ΗΠΑ θα συντονιστούν με αυτές τις χώρες ώστε όλα να γίνουν γρήγορα, ομαλά και σωστά».
Η Γαλλία επιδιώκει τη συγκρότηση διεθνούς συμμαχίας για την ασφάλεια του στενού όταν σταθεροποιηθεί η κατάσταση, ενώ η Βρετανία εξετάζει με συμμάχους διάφορες επιλογές για την προστασία της ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, καμία από τις χώρες που αναφέρθηκαν δεν έχει ακόμη δώσει άμεση ένδειξη ότι θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση όσο συνεχίζονται οι συγκρούσεις.
Ο Αμπάς Αραγτσί δήλωσε στον Γάλλο ομόλογό του ότι οι χώρες πρέπει να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να κλιμακώσουν τη σύγκρουση, ενώ προειδοποίησε ότι το Ιράν θα απαντήσει σε οποιαδήποτε επίθεση κατά ενεργειακών εγκαταστάσεών του.
Νέα πλήγματα και ένταση στη Μέση Ανατολή
Καθώς η αντιπαράθεση συνεχίζεται, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν νέες επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον στόχων στο Ισραήλ και σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή. Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε δέκα επιθέσεις.
Ο Αραγτσί αρνήθηκε ότι το Ιράν στοχεύει πολιτικές ή κατοικημένες περιοχές στη Μέση Ανατολή και δήλωσε ότι η χώρα είναι έτοιμη να δημιουργήσει κοινή επιτροπή με γειτονικά κράτη για να διερευνήσει την ευθύνη για τέτοιες επιθέσεις. Παράλληλα, χώρες του Κόλπου έχουν υποστεί ζημιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και κατοικημένες περιοχές κατά τη διάρκεια των δύο εβδομάδων πολέμου.
Πηγή που έχει ενημερωθεί για τη στρατιωτική στρατηγική του Ισραήλ δήλωσε στο Reuters ότι οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν αρχίσει να πλήττουν οδικά μπλόκα και γέφυρες που εκτιμάται ότι χρησιμοποιούνται από διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης. Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν επίσης ότι οι αρχές ασφαλείας συνέλαβαν δεκάδες άτομα που κατηγορούνται ότι παρείχαν πληροφορίες στο Ισραήλ.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκίντεον Σάαρ, απέρριψε αναφορές ότι το Ισραήλ ενημέρωσε τις ΗΠΑ πως εξαντλούνται οι αναχαιτιστικοί πύραυλοι και διέψευσε δημοσιεύματα ότι επίκειται άμεση έναρξη διαπραγματεύσεων με τον Λίβανο, όπου το Ισραήλ έχει επαναλάβει τις επιχειρήσεις κατά της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ.
Στο Ιράν, τουλάχιστον 15 άνθρωποι σκοτώθηκαν όταν αεροπορικό πλήγμα έπληξε εργοστάσιο ψυγείων και θερμαντικών συσκευών στην πόλη Ισφαχάν, στο κεντρικό τμήμα της χώρας, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars. Οι Φρουροί της Επανάστασης υποσχέθηκαν περαιτέρω αντίποινα για τους εργαζομένους που σκοτώθηκαν σε βιομηχανικές περιοχές του Ιράν.
