Τρόπους που να οδηγούν σε διέξοδο από την κρίση με το Ιράν φαίνεται να ψάχνει ο Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, η στρατηγική του παραμένει ασαφής, καθώς τα αντιφατικά του μηνύματα δείχνουν ότι παραμένει διχασμένος ανάμεσα στην κλιμάκωση της σύγκρουσης και στη διαπραγματευτική προσέγγιση με την Τεχεράνη, όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το βρετανικό δίκτυο BBC.
►Μυστήριο με δύο «περίεργα» βίντεο του Λευκού Οίκου – Σενάρια ακόμα και για πυρηνικό χτύπημα
Η… δημιουργική ασάφεια του Τραμπ για το Ιράν και οι αντιδράσεις από το ίδιο του το κόμμα
Την περασμένη Τρίτη (24/3), ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να ακολουθήσουν και τις δύο στρατηγικές ταυτόχρονα. Το Πεντάγωνο διέταξε την αποστολή χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν, ενώ ταυτόχρονα οι αμερικανοί διαπραγματευτές παρέδωσαν στο ιρανικό καθεστώς νέο ειρηνευτικό σχέδιο 15 σημείων. Μέχρι την Τετάρτη, ο Λευκός Οίκος απειλούσε το Ιράν να αποδεχτεί τη συμφωνία, διαμηνύοντας ότι διαφορετικά η χώρα θα αντιμετωπίσει σφοδρότερα πλήγματα, προκαλώντας σύγχυση για τις πραγματικές προθέσεις του Τραμπ.
«Ο Πρόεδρος Τραμπ δεν μπλοφάρει και είναι έτοιμος να εξαπολύσει την κόλαση», δήλωσε στους δημοσιογράφους η Καρολάιν Λίβιτ, εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου. «Το Ιράν δεν πρέπει να υπολογίσει λάθος ξανά».
Η Τεχεράνη απέρριψε την ειρηνευτική πρόταση, εγείροντας ερωτήματα για το αν υπήρξε σοβαρή διπλωματική προσπάθεια μεταξύ των δύο πλευρών. Η στρατηγική του Τραμπ έχει φέρει αναταραχή στη Μέση Ανατολή, έχει επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία και έχει δημιουργήσει ρήξεις ακόμα και στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Ανώτεροι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ καθορίζουν τις εξελίξεις στο Ιράν, όμως η απόρριψη της ειρηνευτικής πρότασης απέδειξε ότι ο Τραμπ δεν έχει πλήρη έλεγχο της κατάστασης. Καθώς ο πόλεμος κλιμακώνεται, αυξάνεται η ανησυχία εντός της κυβέρνησης ότι ο Τραμπ δεν διαθέτει συγκεκριμένο σχέδιο για το τι θα ακολουθήσει, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους των ΗΠΑ και εξωτερικούς συμμάχους που βρίσκονται κοντά στον Λευκό Οίκο, ορισμένοι από τους οποίους μίλησαν στο βρετανικό δίκτυο διατηρώντας καθεστώς ανωνυμίας.
«Είναι πολύ ανήσυχοι επειδή είναι σαφές ότι ο Τραμπ δεν έχει σκεφτεί όλα αυτά», δήλωσε ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης που υπηρέτησε υπό τον Τραμπ κατά την πρώτη θητεία του και ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί.
Η ασάφεια περιλαμβάνει και κρίσιμα ζητήματα, όπως την εξασφάλιση του Στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, οι ΗΠΑ δεν έχουν απάντηση για το πώς θα σταματήσουν τις ιρανικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε εκτίναξη των τιμών, ενώ οι εκκλήσεις του Τραμπ προς συμμάχους του ΝΑΤΟ και άλλες χώρες έχουν μείνει χωρίς απάντηση.
►Οι «σκληροί» της Τεχεράνης: Τα 9 πρόσωπα που μοιράζονται τώρα την εξουσία στο Ιράν
«Το πρόβλημα για τον πρόεδρο είναι το Στενό του Ορμούζ. Αν το αφήσει στα χέρια του Ιράν, θα του είναι δύσκολο να διεκδικήσει τη νίκη», δήλωσε ο Στίβεν Χάντλεϊ, ο οποίος υπηρέτησε ως σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του προέδρου Τζορτζ Μπους. «Η αποτυχία του Τραμπ να συμβουλευτεί άλλες χώρες είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τόσες δυσκολίες στο να πείσει τους συμμάχους να συνδράμουν», πρόσθεσε.
Η αβεβαιότητα στην Ουάσιγκτον εντάθηκε με τη δημοσιοποίηση λεπτομερειών για το ειρηνευτικό σχέδιο, ενώ η αντίδραση στο Κογκρέσο ήταν ανάμεικτη. Ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ «ολοκληρώνουν» τη στρατιωτική επιχείρηση και ότι θα ολοκληρωθεί σύντομα.
Ωστόσο, ορισμένοι από τους Ρεπουμπλικάνους άρχισαν να κρούουν δημόσια τον κώδωνα του κινδύνου μετά την είδηση ότι ο Τραμπ είχε διατάξει την αποστολή περισσότερων από 1.000 αλεξιπτωτιστών στο Ιράν. Η βουλευτής Νάνσι Μέις από τη Νότια Καρολίνα επέκρινε την αποστολή στρατευμάτων μετά από κλειστή ενημέρωση που πραγματοποίησαν αξιωματούχοι του Υπουργείου Άμυνας. «Μόλις βγήκα από μια ενημέρωση της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής για το Ιράν. Επιτρέψτε μου να επαναλάβω: δεν θα υποστηρίξω την αποστολή στρατευμάτων στο Ιράν, πόσο μάλλον μετά από αυτή την ενημέρωση», έγραψε η Μέις σε μια ανάρτηση στο X.
Η σπάνια επίπληξη από Ρεπουμπλικανό βουλευτή ανέδειξε το χάσμα μεταξύ των αντι-επεμβατικών υποστηρικτών του κινήματος MAGA και των σκληροπυρηνικών του κόμματος που υποστηρίζουν την πολεμική προσπάθεια. Αργότερα την Τετάρτη, ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής, Μάικ Ρότζερς, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι το Πεντάγωνο δεν παρέχει στους βουλευτές επαρκείς λεπτομέρειες σχετικά με τον πόλεμο, σύμφωνα με το CBS News.
Η συγκρατημένη στάση των Ρεπουμπλικάνων στο Κογκρέσο απέναντι στην ειρηνευτική πρόταση υπογραμμίζει τις ανησυχίες πολλών στο κόμμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για το τι θα ακολουθήσει στον πόλεμο με το Ιράν.
Το ειρηνευτικό σχέδιο 15 σημείων του Τραμπ και το επιφυλακτικό Ιράν
Σύμφωνα με πληροφορίες, το τελευταίο ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ προς το Ιράν περιλάμβανε απαιτήσεις για την εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, τον περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων και την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Το σχέδιο φαινόταν να βασίζεται σε προσεγγίσεις που είχαν χρησιμοποιήσει οι αμερικανοί διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ σε ειρηνευτικές συνομιλίες στη Γάζα και την Ουκρανία, με πολυάριθμες τροποποιήσεις.
Η διαρροή του σχεδίου ακολούθησε την απειλή του Τραμπ να κλιμακώσει τον πόλεμο σε 48 ώρες αν το Ιράν δεν συμφωνούσε να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ. Ωστόσο, τη Δευτέρα ο αμερικανός πρόεδρος ανέστειλε την επίθεση για πέντε ημέρες, υποστηρίζοντας ότι υπήρχε «σημαντική πρόοδος» στις συνομιλίες για τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, ακόμη και πριν απαντήσει το Ιράν, ειδικοί για τη Μέση Ανατολή προειδοποίησαν ότι οι ακραίες απαιτήσεις θα θεωρούνταν αδιέξοδες από το καθεστώς της Τεχεράνης. Το καθεστώς φέρεται να αντιμετωπίζει με επιφύλαξη τις προσπάθειες των ΗΠΑ για διαπραγματεύσεις, αφού η κυβέρνηση ανέστειλε τις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν τον περασμένο μήνα, πριν ξεκινήσει τον πόλεμο λίγες μέρες αργότερα.
Όταν έφτασε η απάντηση του Ιράν, κατέστη σαφές ότι η Τεχεράνη πιστεύει ότι έχει μεγάλο, αν όχι μεγαλύτερο, έλεγχο στην πορεία του πολέμου από τις ΗΠΑ, παρά την επιμονή του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη κερδίσει.
Ιρανός αξιωματούχος που αναφέρθηκε ανώνυμα στην κρατική τηλεόραση, απορρίπτοντας το σχέδιο, είπε ότι η Τεχεράνη έχει τις δικές της απαιτήσεις για μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. «Το Ιράν θα τερματίσει τον πόλεμο όταν αποφασίσει να το κάνει και όταν εκπληρωθούν οι δικές του προϋποθέσεις», είπε.
Μιλώντας στην κρατική τηλεόραση την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών και ότι το Ιράν δεν προτίθεται να επιτρέψει τη διέλευση πλοίων συμμάχων της Ουάσιγκτον μέσω του Στενού. «Δεν υπάρχει λόγος να επιτρέψουμε τη διέλευση των πλοίων των εχθρών μας και των συμμάχων τους», είπε.
Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος ποντάρει στην αποστολή χερσαίων δυνάμεων – μελών της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας – για να ασκήσει πίεση στο Ιράν και να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ, ενώ ένα πιθανό σενάριο περιλαμβάνει κατάληψη του νησιού Χαργκ, κεντρικού κόμβου των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.
►Το Ιράν στήνει παγίδες γύρω από το νησί Χαργκ – Οι ΗΠΑ «ζυγίζουν» την εισβολή
«Η αποστολή χερσαίων δυνάμεων θα έδινε στις ΗΠΑ σημαντική επιρροή και θα μας εξασφάλιζε καλύτερο έλεγχο» του Στενού του Ορμούζ, δήλωσε ο Μιάντ Μαλέκι, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομικών που συνέβαλε στην εποπτεία της εφαρμογής των αμερικανικών κυρώσεων στον πετρελαϊκό τομέα του Ιράν. Ωστόσο, «θα αποτελέσει αυξημένη απειλή για τις δυνάμεις μας, οπότε αυτό είναι ένα ρίσκο που θα αναλαμβάναμε».
Η «απόδειξη» ότι η αμερικανική κυβέρνηση «δεν έχει σαφή στρατηγική» για τον πόλεμο
Η κλιμάκωση του πολέμου με την αποστολή χερσαίων δυνάμεων αποτελεί μια ακόμη απόδειξη ότι η κυβέρνηση «δεν έχει σαφή στρατηγική» για τον πόλεμο, δήλωσε ο Τζέισον Κάμπελ, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Ομπάμα και της πρώτης θητείας του Τραμπ.
«Αυτό που βλέπουμε εδώ δεν είναι το αποτέλεσμα ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου με σαφείς στόχους», είπε. «Μοιάζει περισσότερο με ένα παιχνίδι στο οποίο αναρωτιέμαι: ποιες μονάδες έχω στη διάθεσή μου αυτή τη στιγμή;».
