Για το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων έξι εβδομάδων ο κόσμος έβλεπε χάρτες με τα μπλοκαρισμένα Στενά του Ορμούζ στο Ιράν.
Περίπου 800 πλοία πιστεύεται ότι είχαν εγκλωβιστεί στον Κόλπο, πολλά από τα οποία μετέφεραν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, και δεν μπορούσαν ή δεν ήθελαν να εξέλθουν στα ανοιχτά.
Κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος, υπήρχε μια άμεση σύνδεση ανάμεσα στο μεγαλύτερο «μποτιλιάρισμα» του κόσμου και την άνοδο των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ, των αεροπορικών εισιτηρίων και των επιτοκίων στεγαστικών δανείων παγκοσμίως.
Πολλές χώρες εξαρτώνται επίσης από αυτά τα ύδατα για σημαντικές προμήθειες άλλων πετροχημικών προϊόντων, που παράγονται στα διυλιστήρια της περιοχής. Αυτά περιλαμβάνουν καύσιμα αεροσκαφών, ντίζελ, συστατικά λιπασμάτων και βιομηχανικά προϊόντα όπως το ήλιο, απαραίτητο για την κατασκευή μικροτσίπ.
Τα καλά νέα είναι ότι η εκεχειρία που συμφωνήθηκε μέσα στη νύχτα σταματά οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης και παρέχει μια πορεία προς την αποκλιμάκωση και την ειρήνη.
Γι’ αυτόν τον λόγο οι αγορές αντέδρασαν θετικά, με πτώση 15% στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και άνοδο στα χρηματιστήρια.
Επιφυλακτικότητα
Ωστόσο, σύμφωνα με το BBC υπάρχουν πολλοί λόγοι για επιφυλακτικότητα σχετικά με τις οικονομικές επιπτώσεις σε αυτή την ευαίσθητη στιγμή.
Υπάρχουν διαφορετικές εκδοχές σχετικά με τη βάση των διαπραγματεύσεων από το Ιράν, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα πραγματοποιηθούν πράγματι διαπραγματεύσεις πρόσωπο με πρόσωπο.
Έπειτα υπάρχει και η φυσική κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ.
Θα διεξάγεται η ναυσιπλοΐα ελεύθερα, όπως υποστηρίζει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ;
Ή θα γίνεται «σε συντονισμό με τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράν και λαμβάνοντας υπόψη τεχνικούς περιορισμούς», όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν;
Αυτό είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά και για τα καύσιμα αεροσκαφών, το θείο, την ουρία και το ντίζελ.
Όσο περισσότερο διαρκεί η εκεχειρία, τόσο πιο πιθανό είναι να υποχωρήσει οποιαδήποτε αύξηση του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες.
Νέα πραγματικότητα στον Κόλπο
Παράλληλα, τίθεται ένα θεμελιώδες ερώτημα για την ειρήνη. Το Ιράν έχει πλέον δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα στον Κόλπο.
Έχει αποδείξει ότι μπορεί να ελέγχει αυτό το κρίσιμο θαλάσσιο σημείο διέλευσης, ακόμη και χωρίς ισχυρό ναυτικό και αεροπορία. Μάλιστα, είχε αρχίσει να επιβάλλει διόδια.
Θα παραμείνει αυτή η κατάσταση; Θα την αποδεχτούν οι χώρες του Κόλπου;
►Ανοίγουν τα Στενά του Ορμούζ: Γιατί το πετρέλαιο θα παραμείνει ακριβό για μήνες
Η πρόταση του Ιράν ότι θα συντονίζει πλέον από κοινού τον έλεγχο των Στενών με το Ομάν είναι εξαιρετικά ασυνήθιστη.
Μήπως ο πόλεμος μετέτρεψε στα Στενά του Ορμούζ στο πιο επικερδές «διόδιο» του κόσμου, με πολλά πλοία να πληρώνουν τέλη διέλευσης εκατομμυρίων δολαρίων;
Είναι σαφές ότι τίποτα από αυτά δεν ήταν στο τραπέζι πριν από τον πόλεμο.
Η παγκόσμια παραγωγή φυσικού αερίου πιθανότατα θα επηρεαστεί για αρκετά χρόνια, λόγω άμεσων ζημιών στις υποδομές, κυρίως στο Κατάρ.
Θα χρειαστούν εβδομάδες για να επανεκκινήσει η παραγωγή και χρόνια για να επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα.
Ερώτημα για το βάθος των επιπτώσεων του πολέμου
Θα απαιτηθεί συνεχής ροή δεξαμενόπλοιων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τον Κόλπο, από τώρα μέχρι το καλοκαίρι, ώστε να περιοριστούν οι αυξήσεις στους λογαριασμούς, καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να αναπληρώσει τα αποθέματά της.
Ενώ μια μικρή αύξηση στους λογαριασμούς ενέργειας στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι σχεδόν βέβαιη τον Ιούλιο, η αναμενόμενη μεγάλη αύξηση του Οκτωβρίου ενδέχεται πλέον να αποφευχθεί. Αν αυτή η κατάσταση διατηρηθεί, η χαμηλότερη αύξηση του πληθωρισμού θα βοηθήσει επίσης να συγκρατηθούν τα επιτόκια. Οι αγορές κατέγραψαν σημαντική πτώση στα πραγματικά επιτόκια που πληρώνουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας. Το επιτόκιο των πενταετών βρετανικών ομολόγων μειώθηκε κατά το ισοδύναμο μιας μείωσης επιτοκίων κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας.
Αυτή η εκεχειρία θα συμβάλει στο να σταματήσει η σημαντική άνοδος των σταθερών επιτοκίων στεγαστικών δανείων. Αν διατηρηθεί, τα επιτόκια στεγαστικών θα αρχίσουν ξανά να μειώνονται, τόσο εδώ όσο και παγκοσμίως.
►Ράλι ανόδου στα Χρηματιστήρια μετά την εκεχειρία – «Βουτιά» 20% στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο
Τα οικονομικά του πολέμου ήταν πάντοτε κεντρικός παράγοντας, όχι απλώς ένα παράγωγο.
Το Ιράν έχει δημιουργήσει ένα είδος παγκόσμιας οικονομικής επιρροής σε αυτόν τον Πορθμό και έχει αποδείξει ότι μπορεί να τη χρησιμοποιήσει. Παραμένει μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με τη διπλωματία που βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς και για τις επιπτώσεις στις τιμές, τα επιτόκια και την εύθραυστη οικονομική ανάπτυξη.
Μέχρι χθες, οι εξελίξεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν την τιμή του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι και σε όλες τις συνακόλουθες επιπτώσεις ήδη από αυτή την εβδομάδα. Τώρα, διαφαίνεται μια πορεία επιστροφής στα 60 έως 70 δολάρια το βαρέλι, με συγκρατημένο πληθωρισμό, χαμηλότερες τιμές καυσίμων και πιο ήρεμα επιτόκια.
Έτσι, η αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης αποτελεί σαφή ανακούφιση για την παγκόσμια οικονομία, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών καταφθάνουν στην Ουάσινγκτον για σημαντικές συναντήσεις του ΔΝΤ.
Το βάθος των επιπτώσεων αυτής της σύγκρουσης — στην προμήθεια φυσικού αερίου και στον έλεγχο ενός από τους σημαντικότερους οικονομικούς διαύλους του κόσμου — παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
