Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μια αιφνιδιαστική πρωτοβουλία για την αποσυμφόρηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η περιοχή, ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας, παραμένει αποκλεισμένη εδώ και εβδομάδες λόγω του πολέμου ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου. Χιλιάδες ναυτικοί και εκατοντάδες πλοία βρίσκονται εγκλωβισμένοι, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί, προκαλώντας διεθνή ανησυχία.
Τι είναι το «Project Freedom»
Ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας Truth Social την έναρξη της επιχείρησης με την ονομασία «Project Freedom», υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ θα «καθοδηγήσουν» τα πλοία που έχουν παγιδευτεί στον Περσικό Κόλπο ώστε να περάσουν με ασφάλεια από τα Στενά του Ορμούζ.
Όπως ανέφερε, πρόκειται για μια «ανθρωπιστική αποστολή» εκ μέρους των ΗΠΑ, των χωρών της Μέσης Ανατολής αλλά «ιδιαίτερα του ίδιου του Ιράν» που αποσκοπεί μόνο σε βοήθεια ουδέτερων χωρών που δεν εμπλέκονται στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
«Έχω δώσει εντολή στους εκπροσώπους μου να διαβεβαιώσουν ότι θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε τα πλοία και τα πληρώματά τους να αποχωρήσουν με ασφάλεια από τα Στενά», τόνισε.
Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά δεν έδωσε σαφείς λεπτομέρειες για τον τρόπο υλοποίησης του σχεδίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν προβλέπεται –τουλάχιστον προς το παρόν– συνοδεία πλοίων από πολεμικά του αμερικανικού ναυτικού, αλλά ένας μηχανισμός συντονισμού της ναυτιλιακής κίνησης.
🚢The new Hormuz Strait initiative will not necessarily include U.S. Navy ships escorting commercial ships, according to two U.S. officials 🚢One of the officials said U.S. Navy ships will be “in the vicinity” in case they need to prevent Iran’s military from attacking commercial… https://t.co/motz3sd7DF
— Barak Ravid (@BarakRavid) May 4, 2026
Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) από σήμερα 4 Μαΐου τίθεται σε εφαρμογή η επιχείρηση.
Παρά τις ανακοινώσεις, παραμένουν πολλά ερωτήματα για το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη το «Project Freedom». Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανέφερε ότι θα συμμετάσχουν αντιτορπιλικά, περισσότερα από 100 αεροσκάφη και μη επανδρωμένα συστήματα, καθώς και περίπου 15.000 στρατιωτικοί.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο στόχος δεν είναι τόσο η άμεση στρατιωτική συνοδεία, όσο η δημιουργία ενός περιβάλλοντος ασφάλειας που θα επιτρέψει στα εμπορικά πλοία να κινηθούν ξανά.
Περίπου 850 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, με σχεδόν 20.000 ναυτικούς να βρίσκονται σε αβεβαιότητα, καθώς οι συνθήκες επιδεινώνονται.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν βασικό πέρασμα για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Η παρατεταμένη κρίση έχει ήδη οδηγήσει τις τιμές πετρελαίου πάνω από τα 120 δολάρια το βαρέλι, απειλώντας την παγκόσμια οικονομία.
Η αντίδραση του Ιράν: «Παραβίαση της εκεχειρίας»
Η ανακοίνωση Τραμπ προκάλεσε άμεση αντίδραση από την Τεχεράνη. Ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική παρέμβαση στα Στενά του Ορμούζ θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας.
Το Ιράν είχε επιβάλει αποκλεισμό στη διέλευση ξένων πλοίων λίγο μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, ενώ οι ΗΠΑ απάντησαν με αντίστοιχα μέτρα κατά των ιρανικών λιμανιών τον Απρίλιο.
Παράλληλα, το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι έχει λάβει απάντηση από την Ουάσινγκτον στο πρόσφατο ειρηνευτικό σχέδιο 14 σημείων και ότι το εξετάζει.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία των διαπραγματεύσεων, υποστηρίζοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «πολύ θετικές συνομιλίες» με το Ιράν, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ευνοϊκή εξέλιξη για όλες τις πλευρές.
