Ο Ντόναλντ Τραμπ ολοκλήρωσε τη διήμερη επίσκεψή του στην Κίνα και αναχώρησε από το Πεκίνο την Παρασκευή το πρωί με «άδειες βαλίτσες».
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ γνωρίζει πολύ καλά τη σημασία της εικόνας και της θεατρικότητας και ο Σι Τζινπίνγκ αποδέχτηκε να παίξει τον «ρόλο» του. Οι δύο πλευρές «έντυσαν» τις αγεφύρωτες διαφορές και τους τεράστιους ανταγωνισμούς, με μια λαμπρή και θερμή υποδοχή. Υπέγραψαν και ορισμένες επιχειρηματικές συμφωνίες, οι οποίες ωστόσο στερούνται ουσιαστικού περιεχομένου, χωρίς επίσημες ανακοινώσεις ή επιβεβαιώσεις από την Κίνα, και σε κάθε περίπτωση χωρίς να ενθουσιάσουν τις αγορές, καθώς – ακόμη κι αν επιβεβαιωθούν όσα διαρρέουν οι Αμερικανοί – είναι πολύ κατώτερες των προσδοκιών.
Στα κρίσιμα μέτωπα, με τον Κινέζο ηγέτη να επικαλείται την «παγίδα του Θουκυδίδη», το Πεκίνο προειδοποίησε τον Αμερικανό Πρόεδρο για τους σοβαρούς κινδύνους λανθασμένων χειρισμών στο ζήτημα της Ταϊβάν, το οποίο χαρακτήρισε και ως το «σημαντικότερο» για τις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας. «Αν αντιμετωπιστεί σωστά, οι διμερείς σχέσεις θα απολαμβάνουν συνολική σταθερότητα», δήλωσε ο Σι κατά τη συνάντησή τους την Πέμπτη και διεμήνυσε: «Διαφορετικά, οι δύο χώρες θα έρθουν αντιμέτωπες με συγκρούσεις, θέτοντας ολόκληρη τη σχέση σε σοβαρό κίνδυνο.»
Παράλληλα, το Πεκίνο επέκρινε τις ενέργειες του Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν υπογραμμίζοντας πως αυτός ο πόλεμος δεν θα έπρεπε να είχε ξεκινήσει ποτέ. «Αυτή η σύγκρουση, η οποία δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί, δεν έχει κανέναν λόγο να συνεχιστεί», ανέφερε το Υπουργείο Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι η Κίνα στηρίζει τις προσπάθειες για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας σε έναν πόλεμο που έχει επηρεάσει σοβαρά τις ενεργειακές προμήθειες και την παγκόσμια οικονομία.
Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε πως «ήταν μια απίστευτη επίσκεψη» και εξέφρασε την πεποίθησή του πως «προέκυψαν πολλά θετικά από αυτήν». Η δεύτερη και τελευταία ημέρα του ταξιδιού στην Κίνα περιλάμβανε περίπατο μαζί με τον Σι Τζινπίνγκ στον μυστικό κήπο του Ζονγκνανχάι και τις τελευταίες κοινές δηλώσεις.
«Πιστεύω ότι αυτή η συνάντηση θα μείνει στην ιστορία ως πολύ σημαντική. Και ίσως πάνω απ’ όλα ως μια μεγάλη στιγμή αμοιβαίου σεβασμού», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ σε συνέντευξή του στο Fox News.
Από τον μυστικό κήπο, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν για το Ιράν, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι οι απόψεις τους ήταν «πολύ παρόμοιες». Από την πλευρά του, ο Σι απέφυγε κάποιο νέο σχόλιο, ωστόσο από την ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών δεν προκύπτει ο ισχυρισμός του Αμερικανού Προέδρου. Ενδεικτική του αδιεξόδου ήταν και η δήλωση του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος σε συνέντευξή του στο NBC News, υποστήριξε τελικά ότι «οι ΗΠΑ δεν ζήτησαν τη βοήθεια της Κίνας για την επίλυση της κρίσης».
Ο Τραμπ αναμενόταν να πιέσει τον Σι να χρησιμοποιήσει την επιρροή του στο Ιράν ώστε να επιτευχθεί μια συμφωνία με βάση τους όρους που επιθυμεί η Ουάσινγκτον. Ωστόσο, όπως εκτιμούσαν αναλυτές, ο Κινέζος ηγέτης αποδείχθηκε απρόθυμος να ασκήσει κάποια πίεση στην Τεχεράνη, ούτε και να διακόψει τη στήριξή της προς τον στρατό της, δεδομένης της αξίας του Ιράν για το Πεκίνο ως στρατηγικού αντίβαρου απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και ως στενού διπλωματικού εταίρου. Εξάλλου η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής πετρελαίου του.
«Δεν υπήρξε καμία συγκεκριμένη δέσμευση από την Κίνα σχετικά με το Ιράν και αυτό είναι το μόνο που έχει σημασία», δήλωσε η Πατρίσια Κιμ, συνεργάτιδα εξωτερικής πολιτικής στο Brookings Institution, αμφισβητώντας τους ισχυρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ. Αξίζει να σημειωθεί πως ο Λευκός Οίκος, σε ανακοίνωσή του, άφησε να εννοηθεί πως Κίνα και ΗΠΑ εργάζονται για τη διαμόρφωση μιας ενεργειακής συμφωνίας, ώστε το Πεκίνο να αγοράζει περισσότερο αμερικανικό αντί για ιρανικό πετρέλαιο, κάτι που μόνο ως επικοινωνιακό παιχνίδι της Ουάσινγκτον μπορεί να εκληφθεί, καθώς δεν προκύπτει από πουθενά.
Συμφωνίες… άνευ ουσίας
Σε ό,τι αφορά στις εμπορικές συμφωνίες, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι αφορούν στην πώληση αγροτικών προϊόντων και βοδινού κρέατος, κάνοντας μάλιστα λόγο για «δεκάδες δισεκατομμύρια» δολάρια ετησίως για τα επόμενα τρία χρόνια, και ότι σημειώθηκε πρόοδος στη δημιουργία μηχανισμών για τη διαχείριση των μελλοντικών εμπορικών σχέσεων.
Ωστόσο, υπήρχαν ελάχιστες λεπτομέρειες για τις συμφωνίες και καμία επιβεβαίωση από την Κίνα, η οποία αρκέστηκε απλώς σε μια τυπική δήλωση με την οποία εκφράζει την υποστήριξή της στην «διεύρυνση των ανταλλαγών και της συνεργασίας σε τομείς όπως η οικονομία και το εμπόριο, η υγεία, η γεωργία και ο τουρισμός». Είναι εξάλλου γνωστή η προσφιλής τακτική του Τραμπ να «φουσκώνει» τα εμπορικά deals που προκύπτουν από τις επισκέψεις του σε άλλες χώρες.
Επίσης δεν υπήρξε καμία ένδειξη προόδου σχετικά με την πώληση των προηγμένων τσιπ τεχνητής νοημοσύνης H200 της Nvidia στην Κίνα, ένα θέμα που θεωρητικά βρισκόταν στο επίκεντρο της επιχειρηματικής ατζέντας και για αυτό στην αντιπροσωπεία των ΗΠΑ που ταξίδεψε στην Κίνα μαζί με τον Τραμπ, συμμετείχε και ο επικεφαλής της εταιρείας, Τζένσεν Χουάνγκ.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης στο Fox News ότι η Κίνα συμφώνησε να παραγγείλει 200 αεροσκάφη της Boeing, στην πρώτη αγορά αμερικανικών εμπορικών αεροσκαφών εδώ και σχεδόν μία δεκαετία. Ωστόσο, ο αριθμός αυτός – ακόμη κι αν ευσταθεί, παρότι πολλοί εκφράζουν αμφιβολίες – ήταν πολύ χαμηλότερος από τα περίπου 500 αεροσκάφη που ανέμεναν οι αγορές, με αποτέλεσμα η μετοχή της Boeing να υποχωρήσει περισσότερο από 4%.
«Για τις αγορές, η σύνοδος μπορεί να λειτουργεί εν μέρει καθησυχαστικά σε στρατηγικό επίπεδο, αλλά σε ουσιαστικά αποτελέσματα αποδείχθηκε φτωχή», δήλωσε ο Τσιμ Λι, ανώτερος αναλυτής για την Κίνα στην Economist Intelligence Unit. «Οι αγορές δεν άκουσαν αρκετά από το Πεκίνο ώστε να γίνουν πιο αισιόδοξες για τον Κόλπο», υπογράμμισε ο Φράντισεκ Ταμπόρσκι, στρατηγικός αναλυτής της ING.
Εν τέλει, το βασικότερο αποτέλεσμα της συνόδου ίσως ήταν η διατήρηση της εύθραυστης εμπορικής εκεχειρίας που είχε επιτευχθεί κατά την τελευταία συνάντηση των δύο ηγετών τον Οκτώβριο. Μπορεί να υπήρξαν κάποιες επιμέρους συναλλαγές, αλλά τίποτα περισσότερο που να υποδηλώνει κάποια στρατηγική συνεργασία ή ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο σχέσεων.
Ο Σι περιμένει τώρα τον Πούτιν
Μετά την αποχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ, ο Σι περιμένει τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος, όπως ανακοινώθηκε, αναμένεται «σύντομα» να ταξιδέψει στο Πεκίνο. Το Κρεμλίνο σημείωσε πως ο Ρώσος και ο Κινέζος ηγέτης θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν από κοντά και τα αποτελέσματα της επίσκεψης Τραμπ.
Πούτιν και ΣΙ έχουν συναντηθεί περισσότερες από 40 φορές τα τελευταία χρόνια, με πιο πρόσφατη τη συνάντησή τους και πάλι στο Πεκίνο τον περασμένο Σεπτέμβριο. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι οι λεπτομέρειες της επίσκεψης του Πούτιν έχουν συμφωνηθεί και θα ανακοινωθούν το προσεχές διάστημα.
