Στην Ελλάδα και γενικότερα το βόρειο ημισφαίριο, το καλοκαίρι μόλις άρχισε. Οι πρώτες μεγάλες ζέστες έχουν κάνει ήδη την εμφάνισή τους και οι εξορμήσεις στις παραλίες για τα πρώτα μπάνια έχουν ξεκινήσει για τα καλά.
Καθώς αναζητάμε λίγη δροσιά, το μυαλό μας δύσκολα μπορεί να συλλάβει ότι κάπου στον κόσμο η λέξη «καλοκαίρι» οριακά δεν υπάρχει στο λεξιλόγιο των ανθρώπων.
Όχι, δεν μιλάμε για τη Σιβηρία, όπου η κλιματική κρίση έχει φέρει πλέον πρωτοφανή 35άρια και δασικές πυρκαγιές, καταστρέφοντας τον μύθο του «αιώνιου παγετού».
Υπάρχει ένα μέρος στον πλανήτη που παραμένει πεισματικά εγκλωβισμένο σε έναν αιώνιο, σκληρό χειμώνα 365 ημέρες τον χρόνο. Εκεί, ο υδράργυρος αρνείται να ανέβει, το χιόνι μπορεί να πέσει ακόμα και στην καρδιά του Αυγούστου και η μέση ετήσια θερμοκρασία αγγίζει μόλις τους 1,3°C. Καλώς ήρθατε στη Λα Ρινκονάδα (La Rinconada) του Περού.
View this post on Instagram
Μια πόλη χωρίς καλοκαίρι, γεμάτη ακραία ρεκόρ
Η Λα Ρινκονάδα (κυριολεκτικά σημαίνει «η γωνία») κατέχει επίσημα τον τίτλο του υψηλότερου μόνιμου οικισμού στον κόσμο, χτισμένη στο ασύλληπτο υψόμετρο των 5.100 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, στην καρδιά των Περουβιανών Άνδεων.
Είναι μια πόλη γεμάτη παράδοξα: για παράδειγμα βρίσκεται πολύ κοντά στον Ισημερινό και θεωρητικά θα έπρεπε να πνίγεται στη ζέστη.
Όμως, το ακραίο υψόμετρο ακυρώνει κάθε κανόνα, δημιουργώντας ένα μόνιμο κλίμα αλπικής τούνδρας. Ακόμη και κατά τους δικούς τους «καλοκαιρινούς» μήνες (η «ζεστή» περίοδος είναι από τον Οκτώβριο μέχρι τον Μάρτιο), η μέγιστη θερμοκρασία ζήτημα είναι αν θα αγγίξει 10°C.
Σε αυτό το παγωμένο υψόμετρο, η επιβίωση είναι ένας καθημερινός άθλος λόγω της υποξίας. Ο αέρας περιέχει 50% λιγότερο οξυγόνο σε σχέση με την επιφάνεια της θάλασσας.
Οι ξένοι επισκέπτες καταρρέουν αμέσως από τη «νόσο του υψομέτρου» (χρόνια ορεινή νόσος), βιώνοντας αβάσταχτους πονοκεφάλους, ζαλάδες και εμετούς, την ώρα που οι ντόπιοι έχουν αναπτύξει, μέσω της εξέλιξης, μεγαλύτερη χωρητικότητα πνευμόνων και περισσότερα ερυθρά αιμοσφαίρια για να κρατηθούν στη ζωή.
Το πιο εξωπραγματικό; Αυτή η πόλη των περίπου 50.000 κατοίκων στερείται κάθε βασικής υποδομής:
-
Δεν υπάρχει αποχέτευση: Τα ανθρώπινα λύματα ρέουν σε ανοιχτά αυλάκια στους δρόμους.
-
Δεν υπάρχουν δρόμοι: Μόνο λασπωμένα, παγωμένα μονοπάτια γεμάτα μπάζα.
-
Δεν υπάρχει τρεχούμενο νερό: Οι κάτοικοι αναγκάζονται να λιώνουν χιόνι ή να αγοράζουν νερό που μεταφέρεται από χαμηλότερα υψόμετρα.
-
Το ρεύμα είναι είδος πολυτελείας: Η πόλη δεν είναι συνδεδεμένη με κεντρικό δίκτυο ηλεκτροδότησης και η ενέργεια παρέχεται κυρίως από θορυβώδεις γεννήτριες σε συγκεκριμένα κεντρικά σημεία.
Μια επίγεια δυστοπία: Ο χρυσός, τα σκουπίδια και η «ανθρώπινη κόλαση»
Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, χιλιάδες άνθρωποι να επιλέγουν να ζουν εθελοντικά σε αυτές τις απάνθρωπες συνθήκες; Η πόλη είναι χτισμένη δίπλα σε ένα πλούσιο χρυσωρυχείο.
Η οικονομία της βασίζεται στο μεσαιωνικό και άκρως εκμεταλλευτικό σύστημα εργασίας που ονομάζεται cachorreo. Οι μεταλλωρύχοι εργάζονται σκληρά και κάτω από άθλιες συνθήκες ασφαλείας για 30 ημέρες τον μήνα εντελώς απλήρωτοι.
Την 31η ημέρα, τους επιτρέπεται να μπουν στο ορυχείο και να πάρουν μαζί τους όσο μετάλλευμα μπορούν να κουβαλήσουν στους ώμους τους.
Το τοπίο γύρω από την πόλη προκαλεί κατάθλιψη. Επειδή δεν υπάρχει καμία υπηρεσία αποκομιδής, τόνοι από σκουπίδια συσσωρεύονται παντού, σχηματίζοντας ολόκληρα βουνά από πλαστικά και απόβλητα που σαπίζουν πάνω στο παγωμένο έδαφος.
Κάποτε, ίσως ήταν ένα πανέμορφο μέρος, ένα οροπέδιο μέσα στις βουνοκορφές των Άνδεων. Τώρα, αν σκαρφαλώσεις σε κάποιο σημείο σε θέα, το μόνο που θα δεις ακόμα και πάνω στο βουνό είναι σκουπίδια και από κάτω να απλώνεται μια τεράστια παραγκούπολη από λαμαρίνες.
Η μεγαλύτερη πληγή, όμως, είναι η μόλυνση από υδράργυρο. Για τον διαχωρισμό του χρυσού από το πέτρωμα, οι εργάτες χρησιμοποιούν καθαρό υδράργυρο, οι ατμοί του οποίου μολύνουν τον αέρα, το λιγοστό νερό και το έδαφος, προκαλώντας ανεπανόρθωτες νευρολογικές βλάβες στους κατοίκους και στα παιδιά τους.
Τέλος, η Λα Ρινκονάδα θεωρείται ένα απόλυτο άνδρο παρανομίας, καθώς η παντελής απουσία του κράτους και της αστυνομίας έχει μετατρέψει την πόλη σε μια «Άγρια Δύση» των Άνδεων, όπου το λαθρεμπόριο χρυσού, η βαριά εγκληματικότητα, τα ξεκαθαρίσματα λογαριασμών και η σωματεμπορία γυναικών γύρω από τα ορυχεία αποτελούν τον καθημερινό, άγραφο νόμο της περιοχής.
Το παράδοξο της επιβίωσης: Πώς το ψύχος κρατά τον θάνατο μακριά
Σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του πλανήτη, αν συγκεντρώνονταν 50.000 άνθρωποι χωρίς αποχέτευση, χωρίς καθαρό νερό, μέσα στα σκουπίδια και στα ανθρώπινα απόβλητα, θα είχε ξεσπάσει αμέσως κάποια θανατηφόρα επιδημία χολέρας ή πανούκλας που θα τους είχε αφανίσει.
Στη Λα Ρινκονάδα, όμως, το ίδιο το ακραίο κρύο είναι αυτό που λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας και έχει σώσει τον κόσμο από τις ασθένειες.
View this post on Instagram
Οι μόνιμα υπό του μηδενός θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της νύχτας και το παγωμένο έδαφος (permafrost) «καταψύχουν» τα βακτήρια και τα μικρόβια, εμποδίζοντας την αναπαραγωγή τους και τη μετάδοση μολυσματικών επιδημιών.
Το ίδιο το στοιχείο της φύσης που κάνει τη ζωή τους ανυπόφορη είναι τελικά και αυτό που τους επιτρέπει να συνεχίζουν να αναπνέουν – έστω και με το μισό οξυγόνο – κυνηγώντας μια χούφτα χρυσού στην πιο ψηλή και παγωμένη κόλαση της Γης.
