Τα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν θέσει στο τραπέζι το ζήτημα αναδιάρθρωσης της διπλωματικής υπηρεσίας του μπλοκ. Στις προτάσεις που εξετάζονται είναι ο περιορισμός των αρμοδιοτήτων της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, και να ανακατανείμουν ευθύνες σε άλλα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η Γαλλία και η Γερμανία συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που υποστηρίζουν τις μεταρρυθμίσεις στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (EEAS), τον διπλωματικό βραχίονα της ΕΕ, καθώς εκφράζονται ανησυχίες ότι η υπηρεσία δυσκολεύεται να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις μεγάλες γεωπολιτικές προκλήσεις. «Είναι σαφές ότι η EEAS δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε στον σημερινό κόσμο. Είναι δυσλειτουργική», δήλωσε ένας αξιωματούχος στην εφημερίδα, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται δομικές αλλαγές.
Οι σχεδιασμοί για αναδιάρθρωση της διπλωματικής υπηρεσίας της ΕΕ πραγματοποιούνται καθώς οι Ευρωπαίοι προωθούν πρωτοβουλίες για απευθείας συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, και ενώ η απόσταση συμφερόντων με τις ΗΠΑ μεγαλώνει και ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζεται με συνταρακτικές επιπτώσεις για τις ευρωπαϊκή οικονομία και με την ΕΕ να απουσιάζει – επί της ουσίας – από τις διπλωματικές προσπάθειες για τερματισμό της κρίσης.
Παροιμιώδης η αδυναμία της ευρωπαϊκής διπλωματίας
Οι Financial Times, επικαλούμενοι ανώτερους αξιωματούχους, αναφέρουν ότι ορισμένα κράτη-μέλη θεωρούν πως υπάρχει υπερβολική αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ της EEAS, των εθνικών υπουργείων Εξωτερικών και των υπηρεσιών εξωτερικών υποθέσεων των ευρωπαϊκών θεσμών, γεγονός που προκαλεί προβλήματα συντονισμού.
Η διπλωματία της ΕΕ έχει επικριθεί επανειλημμένα για την παροιμιώδη αδυναμία της να αναλάβει ουσιαστικές πρωτοβουλίες, λόγω του πολυκερματισμού, των κατά καιρούς αντικρουόμενων συμφερόντων στο εσωτερικό του μπλοκ και της δυσκολίας συγκερασμού, που συχνά οδηγεί σε μια «παθητική» εξωτερική πολιτική.
Μία από τις προτάσεις που φέρεται να εξετάζονται προβλέπει τον περιορισμό της αυτονομίας της κορυφαίας διπλωμάτη της ΕΕ και τη μείωση του ελέγχου της επί του δικτύου περισσότερων από 140 αντιπροσωπειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ολόκληρο τον κόσμο. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η αναδιάρθρωση θα μπορούσε να υλοποιηθεί χωρίς τροποποίηση των ευρωπαϊκών συνθηκών, ωστόσο και σε αυτήν την περίπτωση, οποιαδήποτε μεταρρύθμιση θα απαιτούσε την ομόφωνη έγκριση και των 27 κρατών-μελών.
Κάλας: «Παραμένει προσηλωμένη στη δουλειά μου»
Εκπρόσωπος της Κάγια Κάλας δήλωσε στους Financial Times ότι η ίδια παραμένει προσηλωμένη στην ενίσχυση τόσο της EEAS όσο και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προσθέτοντας ότι «η εξωτερική πολιτική της ΕΕ είναι ισχυρή όταν τα κράτη-μέλη της Ένωσης είναι ενωμένα». Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η EEAS διεξάγει επίσης εσωτερικές μελέτες σχετικά με πιθανές ιδέες μεταρρύθμισης.
Ο Στέφαν Λένε, πρώην αξιωματούχος της ΕΕ και ανώτερος ερευνητής στο Carnegie Europe, δήλωσε στους Financial Times ότι οι επιδόσεις της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες.
«Αν εξετάσει κανείς την εξέλιξη της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ τα τελευταία πέντε χρόνια, είναι αρκετά σαφές ότι τα αποτελέσματα δεν ήταν θετικά», ανέφερε. «Υπάρχει ανάγκη να δοθεί απάντηση στο αρνητικό περιβάλλον που διαμορφώνεται γύρω μας και η θεσμική αλλαγή είναι ένας τρόπος για να επιτευχθεί αυτό. Θα ήταν παράξενο να μην προσαρμοστούν τα εργαλεία και η δομή στις νέες συνθήκες και στη νέα πραγματικότητα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση».
