Η πολυαναμενόμενη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ, με τις διαπραγματεύσεις να έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο και τα περισσότερα ανοιχτά ζητήματα να έχουν γεφυρωθεί.
Ωστόσο, όπως μεταδίδει η WSJ, σύμφωνα με πληροφορίες από τους διαμεσολαβητές, απομένει ένα κρίσιμο εμπόδιο: η έγκριση του προσχεδίου από τους κύκλους ασφαλείας και της στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν, με επίκεντρο τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Οι συνομιλίες αφορούν ένα αρχικό Μνημόνιο Κατανόησης που θα οδηγούσε στον τερματισμό των εχθροπραξιών, στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και στη δημιουργία πλαισίου για μεταγενέστερες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και την άρση των κυρώσεων.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι έχει σημειωθεί πρόοδος σε καίρια ζητήματα, όπως η επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό και οι αναφορές στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Παρ’ όλα αυτά, οι σκληροπυρηνικοί του ιρανικού καθεστώτος εμφανίζονται επιφυλακτικοί, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στη διατήρηση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας παρά στην άμεση ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Την ίδια ώρα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαΐ δήλωσε ότι οι αρμόδιες αρχές της χώρας συνεδριάζουν, καθώς βρίσκονται στα «τελικά στάδια της σύνταξης του κειμένου της συμφωνίας» με τις ΗΠΑ.
Πακιστάν: «Το τελικό κείμενο έχει συμφωνηθεί»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση του πρωθυπουργού του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος ανακοίνωσε ότι έχει ήδη επιτευχθεί συμφωνία επί του τελικού κειμένου του Μνημονίου.
Όπως ανέφερε, το Ισλαμαμπάντ συνεργάζεται στενά τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με την Τεχεράνη για την ολοκλήρωση των τελευταίων διαδικασιών και την οριστικοποίηση των επόμενων βημάτων, εκτιμώντας ότι η ειρήνη δεν ήταν ποτέ πιο κοντά.
Το μήνυμα Αραγτσί και η αναπάντεχη κίνηση του Τραμπ
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος δήλωσε δημόσια ότι το Μνημόνιο Κατανόησης βρίσκεται «πιο κοντά από ποτέ», ζητώντας από τα μέσα ενημέρωσης να σταματήσουν να αναπαράγουν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες για το περιεχόμενό του.
Η συγκεκριμένη ανάρτηση προκάλεσε αίσθηση όταν ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ την αναδημοσίευσε στο Truth Social, παρά το γεγονός ότι λίγες ώρες νωρίτερα είχε εξαπολύσει σφοδρή επίθεση κατά της Τεχεράνης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε κατηγορήσει το Ιράν ότι διέρρευσε ψευδείς πληροφορίες για τους όρους της συμφωνίας, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν υπάρχει καλή πίστη στις διαπραγματεύσεις» και καλώντας την ιρανική πλευρά να αλλάξει στάση. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανςβρίσκεται σε ετοιμότητα να μεταβεί στη Γενεύηγια την υπογραφή της συμφωνίας, εφόσον δοθεί η τελική έγκριση.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Κυβερνητικός αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ότι η συμφωνία με το Ιράν επιτυγχάνει βασικούς στρατηγικούς στόχους της Ουάσινγκτον και εκτίμησε ότι εγγυάται μακροπρόθεσμη ειρήνη στην περιοχή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στο πλαίσιο της συμφωνίας το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει εκ νέου, ενώ οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, βάσει των όρων που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ θα λάβουν επίσης εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό, ενώ η συμφωνία περιλαμβάνει καθεστώς επιθεωρήσεων.
Ο αξιωματούχος σημείωσε ότι το Ιράν θα ανταμειφθεί οικονομικά μόνο εφόσον τηρήσει πλήρως τις δεσμεύσεις του, υπογραμμίζοντας ότι τα οφέλη θα αποδίδονται με βάσει τις πράξεις της Τεχεράνης και όχι απλώς με την υπογραφή της συμφωνίας, καθώς το Ιράν δεν λαμβάνει άμεσα οφέλη με την υπογραφή.
«Η συμφωνία με το Ιράν προβλέπει με σαφήνεια το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, την άρση του αποκλεισμού και τη μεταφορά του εμπλουτισμένου υλικού. Όσο περισσότερο ανταποκρίνεται και τηρεί τις δεσμεύσεις του το Ιράν, τόσο περισσότερα οφέλη θα παίρνει», δήλωσε ακόμη ο αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι η χαλάρωση των κυρώσεων θα είναι σημαντική και θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο το Ιράν τηρεί και υλοποιεί τις δεσμεύσεις του.
Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε επίσης ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία ως προς τις λεπτομέρειες για την καταστροφή και απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού.
Τα τελευταία σημεία τριβής
Παρά το θετικό κλίμα, διπλωμάτες προειδοποιούν ότι η τελική έκβαση εξαρτάται από τις εσωτερικές ισορροπίες στο Ιράν και από την ικανότητα των δύο πλευρών να ξεπεράσουν τις τελευταίες διαφωνίες.
Η Τεχεράνη επιθυμεί να αποκτήσει άμεσα πρόσβαση στα δεσμευμένα κεφάλαιά της και να δει χαλάρωση των αμερικανικών περιορισμών πριν προχωρήσει πλήρως στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Αντίθετα, η Ουάσινγκτον επιδιώκει πρώτα να διασφαλίσει την ομαλή επανεκκίνηση της διεθνούς ναυσιπλοΐας και στη συνέχεια να προχωρήσει στις οικονομικές παραχωρήσεις.
Αν οι Φρουροί της Επανάστασης δώσουν τελικά το «πράσινο φως», τότε η πολυαναμενόμενη συμφωνία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην περιοχή από την έναρξη του πολέμου, μειώνοντας τον κίνδυνο νέας ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και αποκαθιστώντας την ομαλή λειτουργία μιας από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
