Οι ηγέτες των πλουσιότερων οικονομιών του κόσμου, μαζί με αρκετές χώρες-εταίρους, συγκεντρώθηκαν στο Εβιάν-λε-Μπαιν της Γαλλίας για να συζητήσουν τα πιο πιεστικά παγκόσμια ζητήματα, από τον πόλεμο στην Ουκρανία έως μια εύθραυστη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή.
Η λέξη που ακούστηκε περισσότερο από τους διπλωμάτες ήταν «σύγκλιση», καθώς εξέφρασαν ανακούφιση που η σύνοδος υψηλού επιπέδου εξελίχθηκε πολύ πιο ομαλά από την προηγούμενη και ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αποδείχθηκε συνεργάσιμος.
Το Euronews αναλύει τα σημαντικότερα συμπεράσματα από τη σύνοδο της G7, ξεκαθαρίζοντας τον θόρυβο γύρω από τις τελευταίες διεθνείς εξελίξεις.
Ενότητα για την Ουκρανία
Η Ουκρανία ίσως είναι ο μεγαλύτερος «κερδισμένος» της G7, καθώς εξασφάλισε ισχυρή δήλωση στήριξης από τους δυτικούς ηγέτες, παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεν κατάφερε να εξασφαλίσει πλήρη διμερή συνάντηση με τον Τραμπ.
Οι ηγέτες της G7 δεσμεύτηκαν να επιταχύνουν τις παραδόσεις συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας, να προσφέρουν περαιτέρω στήριξη στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας και να ενισχύσουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Δήλωσαν επίσης ότι είναι «έτοιμοι να εξετάσουν» τη χορήγηση αδειών για στρατιωτική παραγωγή στην Ουκρανία, ένα κρίσιμο σημείο, καθώς το Κίεβο χρειάζεται επειγόντως τα αμερικανικά αντιβαλλιστικά συστήματα Patriot για να αποκρούσει τους αδιάκοπους βομβαρδισμούς της Ρωσίας.
Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε απλώς ότι θα «ρίξει μια ματιά» στην ιδέα, αυτό εξακολουθεί να αποτελεί πρόοδο σε σχέση με την προηγούμενη κατηγορηματική απόρριψή του.
Ο Τραμπ είπε επίσης ότι η Ουάσινγκτον μπορεί «σύντομα» να επαναφέρει τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, οι οποίες είχαν προσωρινά αρθεί τις τελευταίες εβδομάδες για να μετριαστεί η παγκόσμια ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν.
Για πρώτη φορά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι είναι η Ρωσία, και όχι η Ουκρανία, που «πρέπει να κάνει συμφωνία».
Στο επίκεντρο η Μέση Ανατολή
Η Μέση Ανατολή κυριάρχησε στις συζητήσεις, καθώς οι ηγέτες συναντήθηκαν λίγο μετά την ανακοίνωση ενός πλαισίου συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για την οριστικοποίηση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, λεπτομέρειες της οποίας διέρρευσαν στο περιθώριο της G7.
Για τον Τραμπ, βασική πρόβλεψη της συμφωνίας είναι ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ χωρίς διόδια· σε αντάλλαγμα, το Ιράν θα εξασφαλίσει την άρση όλων των κυρώσεων και την αποδέσμευση των περιουσιακών του στοιχείων.
Οι δυτικοί ηγέτες υποδέχθηκαν το μνημόνιο κατανόησης με πολύ μεγαλύτερο ενθουσιασμό από ό,τι οι σύμμαχοι του Τραμπ στο εσωτερικό, ελπίζοντας ότι θα οδηγήσει σε ταχεία επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, το κλείσιμο των οποίων έχει αυξήσει τις τιμές της ενέργειας και έχει επιβαρύνει τις οικονομίες τους.
Σε πρωτοφανείς δηλώσεις, ο Τραμπ είπε ότι το Ισραήλ «θα μπορούσε να τα πάει καλύτερα» απέναντι στη Χεζμπολάχ και κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση στον νότιο Λίβανο, υπονοώντας ακόμη ότι η Συρία ίσως μπορούσε να διαχειριστεί καλύτερα τη διάλυση των ιρανικών συμμάχων με λιγότερες απώλειες αμάχων.
Η Κίνα, ο «ελέφαντας στο δωμάτιο»
Η Κίνα ήταν αναμφισβήτητα το μεγάλο «ανομολόγητο» θέμα της G7.
Η συζήτηση της Τετάρτης για την «προώθηση ισορροπημένης, κοινής και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης» δεν ήταν τίποτα περισσότερο από διπλωματική διατύπωση για μια συλλογική προσπάθεια αντιμετώπισης των επιπτώσεων που έχει προκαλέσει το κρατικά καθοδηγούμενο, επιδοτούμενο οικονομικό μοντέλο του Πεκίνου.
«Οι παγκόσμιες ανισορροπίες μπορούν να έχουν αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα στις φτωχότερες χώρες, παρόλο που οι περισσότερες δεν συμβάλλουν σε αυτές», αναφέρεται στην κοινή δήλωση, με σαφείς αναφορές στην Κίνα.
«Αναγνωρίζουμε επίσης τη σημασία συντονισμένης δράσης για τη μείωση των αυξανόμενων και επίμονων παγκόσμιων ανισορροπιών. Η μείωσή τους θα μπορούσε να διευκολύνει την επίτευξη πιο σταθερής και ισορροπημένης ανάπτυξης».
Το κείμενο καλεί επίσης «χώρες με μεγάλα και επίμονα εξωτερικά πλεονάσματα» (δηλαδή την Κίνα) να ενισχύσουν «τις εσωτερικές πηγές ανάπτυξης» και να αποφύγουν «στρεβλωτικές πολιτικές με αρνητικές επιπτώσεις». Ζητά επίσης «συντονισμένη δράση» και «συγκεκριμένες πολιτικές», χωρίς όμως να τις προσδιορίζει.
Φαίνεται ότι, προς το παρόν, οι σύμμαχοι της G7 θα κινηθούν ο καθένας με τη δική του πορεία.
Η τεχνητή νοημοσύνη στο προσκήνιο
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτέλεσε βασικό θέμα στη G7, καθώς οι διευθύνοντες σύμβουλοι των Anthropic, OpenAI και άλλων κορυφαίων τεχνολογικών εταιρειών συμμετείχαν σε γεύμα εργασίας με τους ηγέτες για να συζητήσουν πώς θα διασφαλιστεί η υιοθέτηση της AI περιορίζοντας ταυτόχρονα τους κινδύνους.
Η πρόσφατη απόφαση της Ουάσινγκτον να αποκλείσει ξένους πολίτες από την πρόσβαση στα πιο ισχυρά μοντέλα της Anthropic κυριάρχησε στη συζήτηση, καθώς οι δυτικοί σύμμαχοι συνειδητοποίησαν ότι θα μπορούσαν κι αυτοί να αποκλειστούν από την πιο προηγμένη τεχνολογία των ΗΠΑ ανά πάσα στιγμή.
Η AI βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο κοινής δήλωσης για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, η οποία επισήμανε συγκεκριμένα κινδύνους που σχετίζονται με chatbots και συνθετικό υλικό σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων.
Τα μέλη και οι εταίροι της G7 συμφώνησαν σε γενικές γραμμές ότι οι τεχνολογικές εταιρείες πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στην ασφάλεια των παιδιών κατά τον σχεδιασμό ψηφιακών υπηρεσιών, αν και παραμένουν διαφωνίες για το αν η απαγόρευση των κοινωνικών δικτύων είναι η πιο αποτελεσματική λύση.
Ο «γύρος του θριάμβου» του Μακρόν
Η σύνοδος ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκή για τον οικοδεσπότη, τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δεν «τσιγκουνεύτηκε» τους επαίνους για τα δικά του διπλωματικά επιτεύγματα.
Πριν από τη σύνοδο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εμφανίζονταν έντονα απαισιόδοξοι σχετικά με την πιθανότητα κοινών δηλώσεων στα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα. Πέρυσι στον Καναδά, ο οικοδεσπότης είχε καταφύγει σε «σύνοψη του προεδρεύοντος», αφού ο Τραμπ αποχώρησε πρόωρα.
Αυτή τη φορά, η G7 εξέδωσε συνολικά εννέα κοινές δηλώσεις, μεταξύ των οποίων και για την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και τον Ινδο-Ειρηνικό.
«Αυτή η G7 πραγματοποιήθηκε σε ένα εξαιρετικά δύσκολο πλαίσιο παγκόσμιας κατακερματισμού, πολλαπλών κρίσεων και συγκρούσεων, και πολλά εξαρτώνται από τις συζητήσεις μας», δήλωσε ο Μακρόν στην τελική συνέντευξη Τύπου.
«Γι’ αυτό μπορώ να πω ότι αυτή η G7 είναι αντικειμενικά επιτυχής: ήταν μια στιγμή ενότητας, ποιοτικού διαλόγου και πραγματικής συνεργασίας μεταξύ των ηγετών».
Ο Μακρόν μίλησε για μια «στιγμή του Εβιάν» που έφερε όλους τους ηγέτες κοντά για την Ουκρανία.
Ανοιχτά μικρόφωνα… πολλά ανοιχτά μικρόφωνα
Παρότι η σύνοδος ξεχώρισε για την άψογη οργάνωσή της μέσα στα ειδυλλιακά τοπία του Εβιάν, σημειώθηκαν αρκετά διπλωματικά «ολισθήματα».
Μικρόφωνα έμειναν ανοιχτά, επιτρέποντας στους δημοσιογράφους να ακούσουν ιδιωτικές συνομιλίες μεταξύ ηγετών. Καταγράφηκε, για παράδειγμα, ο περίπατος του Μακρόν με τον Ζελένσκι στον κήπο, όπου ο Γάλλος πρόεδρος τον ρώτησε: «Απόψε είσαι ελεύθερος;»
Στη συνέχεια, η Ιταλίδα Τζόρτζια Μελόνι, γνωστή καπνίστρια, ακούστηκε να λέει στους υπόλοιπους ότι είχε κόψει το κάπνισμα «πριν από έναν μήνα».
«Σταμάτησες; Μπράβο!» απάντησε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η αυθόρμητη αυτή στιγμή έγινε viral στο διαδίκτυο και απέσπασε συγχαρητήρια ακόμη και από τον γενικό διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Σε άλλη στιγμή με ανοιχτά μικρόφωνα, ο Φρίντριχ Μερτς της Γερμανίας και ο Μαρκ Κάρνεϊ του Καναδά αστειεύτηκαν ότι ο Μακρόν είχε αφήσει το ρολόι του στο τραπέζι.
«Δώσε μου το ρολόι, εντάξει;» πετάχτηκε ο Τραμπ.
