Η Δυτική Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα ισχυρότερα κύματα καύσωνα των τελευταίων ετών, με αρκετές χώρες να καταγράφουν θερμοκρασίες-ρεκόρ για τον Ιούνιο και τις επιπτώσεις να γίνονται ήδη αισθητές στην καθημερινότητα.
Στη Γαλλία, οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες έχουν προκαλέσει ακόμη και παραμορφώσεις στο οδόστρωμα, ενώ στη Βρετανία έκλεισαν σχολεία και αναβλήθηκαν προγραμματισμένα ιατρικά ραντεβού. Η Ευρώπη, η οποία θερμαίνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη ήπειρο, εξακολουθεί να διαθέτει περιορισμένες υποδομές για την αντιμετώπιση ακραίων θερμοκρασιών, σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες περιοχές του κόσμου.
Οι υψηλές θερμοκρασίες δεν έχουν τον ίδιο αντίκτυπο παντού
Σύμφωνα με ανάλυση του περιοδικού The Economist, ο αριθμός των θυμάτων δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο υψηλή είναι η θερμοκρασία, αλλά και από το πόσο ασυνήθιστη είναι για κάθε περιοχή.
Η εκτίμηση βασίζεται σε έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2023 από τον Pierre Masselot και τους συνεργάτες του στη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου, οι οποίοι ανέλυσαν τη σχέση μεταξύ θερμοκρασίας και θνησιμότητας σε 854 ευρωπαϊκές πόλεις.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όταν μια πόλη βιώνει θερμοκρασίες πολύ υψηλότερες από τις συνηθισμένες, οι επιπτώσεις στην υγεία είναι σημαντικά μεγαλύτερες. Για παράδειγμα, μια θερμοκρασία 30 βαθμών Κελσίου στο Μάντσεστερ αποδεικνύεται πολύ πιο επικίνδυνη από την ίδια θερμοκρασία στη Μαδρίτη, καθώς ούτε οι κάτοικοι ούτε τα κτίρια είναι προσαρμοσμένα σε τέτοιες συνθήκες.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ακόμη ότι υλικά όπως το σκυρόδεμα και η άσφαλτος απορροφούν και διατηρούν περισσότερη θερμότητα σε σχέση με τους χώρους πρασίνου, ενώ η ατμοσφαιρική ρύπανση επιβαρύνει περαιτέρω τις επιπτώσεις του καύσωνα στην ανθρώπινη υγεία.
Εκτίμηση για 12.000 επιπλέον θανάτους μέσα σε τρεις ημέρες
Για να υπολογιστεί η πιθανή επίδραση του φετινού καύσωνα, οι ερευνητές συνδύασαν το μοντέλο του Masselot με τις μέσες προβλεπόμενες θερμοκρασίες για το διάστημα 24 έως 26 Ιουνίου, όταν κορυφώθηκε το κύμα ζέστης.
Παρότι η μέθοδος δεν λαμβάνει υπόψη παραμέτρους όπως η υγρασία, συνυπολογίζει εν μέρει τις υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες, οι οποίες θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνες, καθώς δεν επιτρέπουν στον ανθρώπινο οργανισμό να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας.
Με βάση τους υπολογισμούς, εκτιμάται ότι μέσα σε μόλις τρεις ημέρες ο καύσωνας θα μπορούσε να προκαλέσει περίπου 12.000 επιπλέον θανάτους στις 854 πόλεις που εξετάστηκαν, σε σύγκριση με περιόδους όπου επικρατούν οι πλέον ευνοϊκές θερμοκρασίες για τη δημόσια υγεία.
Το Παρίσι στην κορυφή του κινδύνου
Το Παρίσι εμφανίζεται ως η πόλη με τη μεγαλύτερη αναμενόμενη αύξηση της θνησιμότητας, η οποία ενδέχεται να ξεπεράσει το 300%.
Οι επιστήμονες αποδίδουν τη μεγάλη επιβάρυνση στο γεγονός ότι οι θερμοκρασίες κινούνται πολύ πάνω από το 99,9ο εκατοστημόριο των τιμών που είχαν καταγραφεί την περίοδο 2000 έως 2019. Επιπλέον, τα χαρακτηριστικά γκρίζα μεταλλικά στέγαστρα από ψευδάργυρο που κυριαρχούν στην πόλη ενισχύουν το φαινόμενο της υπερθέρμανσης των κτιρίων.
Στο Λονδίνο ο κίνδυνος θανάτου εκτιμάται ότι μπορεί να αυξηθεί περίπου κατά 200%, ενώ στο Μιλάνο η αύξηση υπολογίζεται κοντά στο 170%.
Οι ηλικιωμένοι παραμένουν οι πιο ευάλωτοι
Κάθε καλοκαίρι χιλιάδες Ευρωπαίοι χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας της ακραίας ζέστης. Σύμφωνα με μελέτη της Clair Barnes από το Imperial College London και των συνεργατών της, περίπου 24.400 άνθρωποι πέθαναν από τον καύσωνα στην Ευρώπη μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου του 2025.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ηλικιωμένοι είναι η πιο ευάλωτη ομάδα, καθώς το 85% των θυμάτων της περασμένης χρονιάς ήταν άνω των 65 ετών.
Παράλληλα, άλλες έρευνες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες επηρεάζονται περισσότερο από τους άνδρες, ενώ οι μεγάλες πόλεις εμφανίζουν υψηλότερη θνησιμότητα σε σχέση με τις μικρότερες.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις αποτελούν μια πρώτη προσέγγιση, βασισμένη σε ιστορικά δεδομένα, και ότι ο ακριβής απολογισμός των επιπτώσεων του φετινού καύσωνα θα γίνει γνωστός μόνο μετά την ολοκλήρωση των σχετικών αναλύσεων. Μέχρι τότε, ωστόσο, δεν αποκλείεται η Ευρώπη να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα ακόμη κύμα ακραίας ζέστης.
