Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σχεδιάζουν μια σημαντική αλλαγή στις θαλάσσιες μεταφορές τους, με στόχο να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο.
Όπως αναφέρουν σε δημοσίευμά τους οι Financial Times, η DP World, η μεγαλύτερη εταιρεία διαχείρισης λιμανιών του Ντουμπάι, βρίσκεται σε συζητήσεις για την κατασκευή ενός νέου λιμανιού πολλαπλών χρήσεων στη Φουτζέιρα, στην ανατολική ακτή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, καθώς και για τη δημιουργία ενός νέου τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων στο ήδη υπάρχον λιμάνι της περιοχής.
Αν το σχέδιο προχωρήσει, τα πλοία θα μπορούν να φτάνουν απευθείας στον Κόλπο του Ομάν, χωρίς να χρειάζεται να περνούν από τα Στενά του Ορμούζ. Στη συνέχεια, τα εμπορευματοκιβώτια θα μεταφέρονται οδικώς προς το Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι και τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου.
Γιατί αλλάζει τη στρατηγική της η DP World
Τα τελευταία 20 χρόνια η DP World έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους διαχειριστές λιμανιών και δικτύων logistics στον κόσμο. Παρόλα αυτά, το λιμάνι Τζέμπελ Άλι εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο τόσο της εταιρείας όσο και του ίδιου του Ντουμπάι.
Η μεταφορά μέρους της δραστηριότητας εκτός του Ντουμπάι θεωρείται μια ιστορική αλλαγή, καθώς το Τζέμπελ Άλι ήταν αυτό που συνέβαλε καθοριστικά στο να εξελιχθεί το εμιράτο σε ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα εμπορίου και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών στον κόσμο.
Το νέο σχέδιο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της κυβέρνησης των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να προστατεύσει την οικονομία της από ενδεχόμενες νέες συγκρούσεις με το Ιράν, μειώνοντας την εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ. Στην περιοχή αυτή η ναυσιπλοΐα έχει επηρεαστεί από επιθέσεις με πυραύλους και drones του Ιράν μετά τον πόλεμο με τις ΗΠΑ.
Οι επιθέσεις που άλλαξαν τα δεδομένα
Σύμφωνα με τους Financial Times, από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει εκτοξεύσει σχεδόν 3.000 πυραύλους και drones κατά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, περισσότερους από οποιαδήποτε άλλη χώρα.
Στις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης εκδηλώθηκε πυρκαγιά και στο λιμάνι του Τζέμπελ Άλι, την οποία οι αρχές απέδωσαν σε συντρίμμια που έπεσαν μετά από αναχαίτιση πυραύλου.
Η μεγαλύτερη όμως επίπτωση αφορούσε τη λειτουργία του ίδιου του λιμανιού. Όταν το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ ως απάντηση στις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, η κίνηση στο Τζέμπελ Άλι μειώθηκε κατά 90% έως 95%, γεγονός που ώθησε την DP World να αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις.
Το νέο λιμάνι μπορεί να ολοκληρωθεί σε 18 μήνες
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η DP World βρίσκεται ήδη σε διαπραγματεύσεις με κυβερνητικούς αξιωματούχους για τους όρους της επένδυσης, ενώ δεν έχει ακόμη αποφασιστεί ο τρόπος χρηματοδότησης του έργου.
Ανώτερο στέλεχος της εταιρείας εκτίμησε ότι το νέο λιμάνι θα μπορούσε να είναι έτοιμο ακόμη και μέσα στους επόμενους 18 μήνες. Η αρχική επένδυση αναμένεται να ανέλθει σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, ενώ το ποσό μπορεί να αυξηθεί στο μέλλον, ανάλογα με τις ανάγκες για επιπλέον χωρητικότητα.
Η ίδια η DP World δεν επιβεβαίωσε τις λεπτομέρειες του σχεδίου, ωστόσο παραδέχθηκε ότι εξετάζει εναλλακτικές λύσεις. «Υπάρχουν σχέδια διαφοροποίησης ώστε να αντιμετωπιστούν οι διαταραχές», ανέφερε εκπρόσωπος της εταιρείας.
Παράλληλα, ανώτερο στέλεχος της DP World ξεκαθάρισε ότι το νέο λιμάνι δεν πρόκειται να αντικαταστήσει το Τζέμπελ Άλι. «Το Τζέμπελ Άλι θα συνεχίσει να είναι το Τζέμπελ Άλι. Δεν πρόκειται ποτέ να υποβαθμιστεί», δήλωσε στους Financial Times.
Το ίδιο στέλεχος πρόσθεσε ότι η επέκταση προς την ανατολική ακτή έχει κυρίως αμυντικό χαρακτήρα. «Έχουμε το δικό μας σχέδιο και εξετάζουμε πολύ ενεργά την ανατολική ακτή όσον αφορά την DP World. Είναι ένα αμυντικό σχέδιο, σε περίπτωση που τα πράγματα εξελιχθούν άσχημα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κρίση αλλάζει τον χάρτη των μεταφορών
Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι ο πόλεμος ανάγκασε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις στην περιοχή να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο είχαν σχεδιάσει τις εμπορικές και μεταφορικές διαδρομές τους, οι οποίες βασίζονταν στην ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Πριν από τον πόλεμο, από τα Στενά περνούσαν περίπου 135 πλοία την ημέρα. Μετά το προσωρινό άνοιγμα της θαλάσσιας οδού, έπειτα από την ενδιάμεση συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η κίνηση δεν ξεπέρασε τα 40 πλοία ημερησίως.
Η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, καθώς οι επιθέσεις και τα αντίποινα των τελευταίων ημερών έχουν προκαλέσει νέα μείωση στη ναυσιπλοΐα.
Οι οικονομικές επιπτώσεις
Το λιμάνι του Τζέμπελ Άλι διακίνησε το 2024 περίπου 15,6 εκατομμύρια εμπορευματοκιβώτια των 20 ποδών, αποτελώντας βασικό κόμβο για το εμπόριο, ιδιαίτερα ανάμεσα στην Κίνα και την Αφρική.
Ωστόσο, η γεωγραφική του θέση το καθιστά άμεσα εξαρτημένο από τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων Vespucci Maritime, Λαρς Γένσεν, εκτίμησε ότι οι επιπτώσεις για το Τζέμπελ Άλι θα είναι σημαντικές και πιθανότατα μόνιμες.
Την ίδια ώρα, ο οίκος αξιολόγησης Moody’s υπολογίζει ότι τα λειτουργικά κέρδη της DP World θα μειωθούν από 6,6 δισ. δολάρια σε περίπου 5,9 δισ. δολάρια, εξαιτίας των συνεπειών της σύγκρουσης.
Από την έναρξη του πολέμου, η εταιρεία έχει ήδη μεταφέρει μέρος των φορτίων της από το Τζέμπελ Άλι στα λιμάνια της Φουτζέιρα και του γειτονικού Χορ Φακάν, τα οποία λειτουργούν πλέον με πολύ αυξημένο φόρτο.
Παράλληλα, η εταιρεία Gulftainer, με έδρα τη Σάρτζα, προχωρά και εκείνη στην επέκταση του λιμανιού του Χορ Φακάν, ανακοινώνοντας επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2 δισ. δολαρίων για την αύξηση της δυναμικότητάς του.
Η Φουτζέιρα, ένα από τα επτά εμιράτα που συγκροτούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αποκτά πλέον ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία, καθώς μέσω αυτής το Άμπου Ντάμπι σχεδιάζει να αυξήσει και τις εξαγωγές αργού πετρελαίου, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ.
