Θεωρητικά το καλοκαίρι είναι μια εποχή «ραστώνης» και για τους πολιτικούς. Όμως για τον Φρίντριχ Μερτς αυτό αποτελεί «όνειρο θερινής νυκτός». Ο Καγκελάριος της Γερμανίας – αντιμέτωπος με αδιέξοδα που καθιστούν αδύνατη την υλοποίηση της δέσμευσής του για αναθέρμανση της γερμανικής οικονομίας – δέχεται ισχυρές πιέσεις από το εσωτερικό του κόμματός του και πλέον, όπως σημειώνεται στο Politico, η αντικατάστασή του δεν αποτελεί ταμπού.
Δημόσια κανείς ακόμη δεν λέει ότι ο Μέρτς θα πρέπει να αποχωρήσει. Εάν όμως το Χριστιανοδημοκρατικό κόμμα καταγράψεις κακές επιδόσεις στις τρεις τοπικές εκλογικές αναμετρήσεις του Σεπτεμβρίου, η κρίση πιθανότατα θα ενταθεί και η «φωτιά» στο εσωτερικό των συντηρητικών δύσκολα θα μπορέσει να περιοριστεί.
Το οικονομικό αδιέξοδο της Γερμανίας
Ο Φρίντριχ Μερτς αναδείχθηκε στην ηγεσία της χώρας τον Μάιο του 2025 υποσχόμενος πως θα δώσει νέα πνοή στην ασθμαίνουσα γερμανική οικονομία, που έχει βυθιστεί σε τέλμα κυρίως λόγω της απώλειας της φτηνού ρωσικού φυσικού αερίου το οποίο προσέφερε τεράστιο πλεονέκτημα στην βιομηχανία της.
Ωστόσο οι πολιτικές του δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα με την ανάπτυξη να κινείται σε οριακά επίπεδα και έχοντας ήδη περάσει μια περίοδο ύφεσης. Η υποστήριξη προς το πρόσωπό του διαρκώς υποχωρεί, φτάνοντας σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα την τρέχουσα περίοδο, την ώρα που η ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» έχει εκτοξευτεί δημοσκοπικά και βρίσκεται στην πρώτη θέση.
Μπάχαλο και με τον ανασχηματισμό
Πέρα από το οικονομικό αδιέξοδο, ο Μερτς βρέθηκε αντιμέτωπος και με μια πολιτική κρίση, η οποία πυροδοτήθηκε μετά την αποκάλυψη της BILD ότι ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των συντηρητικών Γενς Σπαν, και ο σύζυγός του, έγιναν γονείς μέσω παρένθετης μητέρας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η παρένθετη μητρότητα απαγορεύεται στη Γερμανία, ενώ το CDU έχει εδώ και χρόνια ταχθεί εναντίον της, όπως είχε κάνει και ο ίδιος ο Σπαν. Ωστόσο μετά την απόκτηση του παιδιού, ο ίδιος δήλωσε πως «αυτό το συναίσθημα δύσκολα μπορεί να περιγραφεί με λόγια».
Ο Σπαν ουδέποτε τα πήγαινε καλά με τον Μερτς, οπότε η υπόθεση αποτέλεσε και μια ευκαιρία «ξεκαθαρίσματος» για τον καγκελάριο. Ο Σπαν εξαναγκάστηκε σε παραίτηση και ο Μερτς ανακοίνωσε – επί τη ευκαιρία – και έναν ευρύτερο ανασχηματισμό. Ωστόσο η «νέα αρχή» που προανήγγειλε ο Καγκελάριος είχε γρήγορο τέλος.
Την Πέμπτη, ο υπουργός Μεταφορών Πάτρικ Σνάιντερ πληροφορήθηκε ότι επρόκειτο να απομακρυνθεί από τη θέση του και ενημέρωσε αμέσως το προσωπικό του με μήνυμα. Ωστόσο, ο άνθρωπος που είχε επιλέξει ο Μερτς για να τον αντικαταστήσει δεν είχε ακόμη πειστεί να αναλάβει το αξίωμα και τελικά αποσύρθηκε.
Ο καγκελάριος άφησε την αβεβαιότητα να αιωρείται χωρίς να δώσει απαντήσεις. Την Κυριακή, ο Σνάιντερ αισθάνθηκε υποχρεωμένος να αναλάβει ο ίδιος δράση και θέλοντας να βάλει τέλος στην «αναξιοπρεπή κατάσταση», όπως την χαρακτήρισε, ενημέρωσε πως παραιτείται από το αξίωμά του.
Όμως ο Σνάιντερ δεν ήταν ο μόνος που εξέφρασε την απογοήτευσή του. Ο Τίνο Ζόργκε, απερχόμενος υφυπουργός Υγείας, διαμαρτυρήθηκε επίσης δημοσίως. «Λαμβάνω γνώση της απόφασης του καγκελαρίου», δήλωσε. «Το γεγονός ότι την ανακοίνωσε πρώτα στα κομματικά όργανα και ενώπιον του Τύπου, αντί να μου τη γνωστοποιήσει σε μια προσωπική συζήτηση, αποτελεί δικό του ζήτημα ύφους».
Εκπρόσωπος της κυβέρνησης ισχυρίστηκε ότι ο Ζόργκε είχε ενημερωθεί από τον νέο υπουργό Υγείας. Σε κάθε περίπτωση, η προθυμία του Ζόργκε να επιπλήξει δημοσίως τον Μερτς καταδεικνύει την κατάρρευση της εξουσίας του καγκελαρίου, όπως σχολιάζει το Politico.
«Πότε ξανά τέτοιο κλίμα στο CDU»
«Δεν έχω βιώσει ποτέ ένα τέτοιο κλίμα στη CDU», δήλωσε ο Τόρστεν Άλσλεμπεν, διευθύνων σύμβουλος της φιλοεπιχειρηματικής ομάδας πίεσης Initiative Neue Soziale Marktwirtschaft και πρόσωπο με ισχυρές διασυνδέσεις στο κόμμα. Για να ανακτήσει την αξιοπιστία του, πρόσθεσε ο Άλσλεμπεν, ο Μερτς θα πρέπει να προωθήσει μεταρρυθμίσεις με στόχο τον τερματισμό «της μακροβιότερης περιόδου οικονομικής αδυναμίας» μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το μέλλον του Μερτς κρίνεται στις τοπικές εκλογές
Προς το παρόν, οι συντηρητικοί πολιτικοί της Γερμανίας αποφεύγουν τις δημόσιες τοποθετήσεις, τουλάχιστον μέχρι τις εκλογές του φθινοπώρου: πρώτα στη Σαξονία-Άνχαλτ, στις 6 Σεπτεμβρίου, και στη συνέχεια στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, δύο εβδομάδες αργότερα.
Στις ιδιωτικές συζητήσεις, ωστόσο, το ενδεχόμενο αντικατάστασης του καγκελαρίου δεν αποτελεί πλέον θέμα ταμπού. Η επόμενη σκηνή της παρούσας πράξης αναμένεται την Τετάρτη, όταν οι βουλευτές της CDU πρόκειται να εκλέξουν τον διάδοχο του Σπαν σε ειδική συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας, η οποία, σύμφωνα με πολλούς, αναμένεται να διεξαχθεί σε τεταμένο κλίμα.
Ο πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ αναμένεται επίσης να διορίσει τρεις νέους υπουργούς, αν και είναι απίθανο να ορκιστούν ενώπιον του Κοινοβουλίου προτού οι βουλευτές επιστρέψουν από τις θερινές διακοπές τον Σεπτέμβριο.
«Το θέμα δεν είναι εάν θα αντικατασταθεί ο Μερτς, αλλά πότε»
Ένας βουλευτής, ο οποίος είχε υποστηρίξει στο παρελθόν τον Μερτς και μίλησε στο Politico υπό καθεστώς ανωνυμίας για να εκφραστεί ελεύθερα, δήλωσε ότι το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν θα αντικατασταθεί ο καγκελάριος, αλλά πότε και με ποιον τρόπο.
Με βάση τις δημοσκοπήσεις, μετά τις εκλογές του φθινοπώρου αναμένεται η επόμενη πράξη του πολιτικού δράματος στη Γερμανία.
