Πολύ κοντά σε συμφωνία για μια νέα θαλάσσια διαδρομή στα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται το Ιράν και το Ομάν, ωστόσο η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι η συμφωνία από μόνη της δεν θα είναι αρκετή για την πλήρη επαναλειτουργία της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε το Σάββατο (8/8) ότι οι δύο χώρες βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία για νέα διαδρομή ναυσιπλοΐας. Τόνισε, όμως, ότι για το άνοιγμα των Στενών θα πρέπει να εκπληρωθούν και άλλες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η καταβολή αποζημιώσεων από τις ΗΠΑ προς το Ιράν.
Μάλιστα, οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ θεωρούνται κρίσιμες για μια ευρύτερη συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό της σύγκρουσης που άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου με τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.
Την ίδια ώρα, η ένταση στη θαλάσσια περιοχή συνεχίζεται. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν, το Σάββατο (8/8), το Ιράν ότι έπληξε με πύραυλο πλοίο που συνδέεται με την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία τους, ενώ αυτό διέσχιζε τα Στενά του Ορμούζ. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί.
Οι ιρανικές Αρχές δεν σχολίασαν άμεσα την καταγγελία.
Τι συζητούν Ιράν – Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ
Πάντως, σύμφωνα με τον Αμπάς Αραγτσί, το προηγούμενο σύστημα διαχωρισμού της θαλάσσιας κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ δεν θεωρείται πλέον αποδεκτό από την Τεχεράνη. Το Ιράν και το Ομάν συζητούν μια προσωρινή διαδρομή, έως ότου επιλυθούν τα τεχνικά και νομικά ζητήματα που αφορούν μια μόνιμη λύση.
Οι δύο χώρες βρίσκονται στις αντίθετες πλευρές των Στενών του Ορμούζ και η μεταξύ τους συνεννόηση θεωρείται καθοριστική για την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Από την πλευρά του, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε την Παρασκευή (7/8) στο Reuters ότι η Ουάσινγκτον αναμένει σύντομα συμφωνία ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν. «Υπάρχει πρόοδος μεταξύ Ομάν και Ιράν για τα Στενά και αναμένουμε σύντομα συμφωνία», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν ανακοινωθεί συμφωνία που θα επιτρέπει την απρόσκοπτη εμπορική ναυσιπλοΐα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι αμερικανικές κινήσεις θα εξαρτηθούν από την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναλάβει η Τεχεράνη.
Οι Φρουροί της Επανάστασης βάζουν όρους στις ΗΠΑ
Διαφορετική διάσταση έδωσαν, το Σάββατο (8/8), οι Φρουροί της Επανάστασης, υποστηρίζοντας ότι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ δεν εξαρτάται από τις διαπραγματεύσεις Ιράν και Ομάν.
Ο εκπρόσωπός τους, Χοσεΐν Μοχεμπί, δήλωσε ότι η επαναλειτουργία τους εξαρτάται από την αποδοχή των όρων της Τεχεράνης από την Ουάσινγκτον.
Δεν διευκρίνισε ποιοι είναι όλοι αυτοί οι όροι, αλλά υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να σταματήσουν να παρεμβαίνουν στην περιφερειακή διαπραγματευτική διαδικασία. «Όταν οι ΗΠΑ αποδεχθούν τους όρους του Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ασφαλώς ξανά», δήλωσε, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim.
Το κρίσιμο ζήτημα του ελέγχου των πλοίων
Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται και το ποιος θα ελέγχει την είσοδο των πλοίων στον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters, νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, επικαλούμενο ανώτερη ιρανική πηγή και δύο αξιωματούχους της περιοχής, η – υπό συζήτηση – συμφωνία ανάμεσα στο Ιράν και στο Ομάν θα μπορούσε να δώσει στην Τεχεράνη έλεγχο επί των πλοίων που εισέρχονται στον Κόλπο μέσω των Στενών.
Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σημαντική παραχώρηση προς το Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η Ουάσινγκτον δεν θα δεχόταν ιρανικό έλεγχο της πρόσβασης σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες εμπορικές οδούς του κόσμου για τον ενεργειακό εφοδιασμό.
Δεν είναι σαφές εάν οι συγκεκριμένες παράμετροι έχουν αλλάξει στις τελευταίες διαπραγματεύσεις.
Νέα επίθεση σε πλοίο καταγγέλλουν τα ΗΑΕ
Την ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις, οι επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας συνεχίζονται.
Συγκεκριμένα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι πλοίο που συνδέεται με την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία τους δέχθηκε πυραυλική επίθεση ενώ περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ, αποδίδοντας την ευθύνη στο Ιράν. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί.
Η Abu Dhabi National Oil Company είχε ανακοινώσει την Παρασκευή (7/8) ότι 15 πλοία της έχουν πληγεί σε επιθέσεις κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά από την έναρξη της σύγκρουσης. Σύμφωνα με την εταιρεία, ένας άνθρωπος έχει χάσει τη ζωή του και 20 έχουν τραυματιστεί. Η Τεχεράνη δεν σχολίασε άμεσα τη νέα κατηγορία των ΗΑΕ.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι τόσο σημαντικά
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο. Πριν από τον πόλεμο, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου και φυσικού αερίου περνούσε από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.
Οι εχθροπραξίες, οι περιορισμοί στη διέλευση και οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς μεταφορές ενέργειας, με συνέπειες στις τιμές και στον πληθωρισμό.
Το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει τη σύγκρουση για να επιβάλει τέλη σε πετρελαιοφόρα και να απαιτεί άδεια για τη διέλευσή τους, ενώ πλοία που επιχειρούν να περάσουν χωρίς την έγκρισή του έχουν βρεθεί στο στόχαστρο.
Στην πίεση που ασκείται στη διεθνή ναυσιπλοΐα προστίθενται οι επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης, συμμάχων της Τεχεράνης, σε πλοία στην περιοχή μεταξύ Ερυθράς Θάλασσας και Κόλπου του Άντεν.
Η εξέλιξη των διαπραγματεύσεων Ιράν και Ομάν αποκτά έτσι σημασία που ξεπερνά κατά πολύ τις δύο χώρες, καθώς ενδεχόμενη αποκατάσταση της κανονικής εμπορικής ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να επηρεάσει τόσο την πορεία της σύγκρουσης όσο και τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
