Η άνοδος του πρώην στρατηγού Ρομπέρτο Βανάτσι και του κόμματός του αναγκάζει την Τζόρτζια Μελόνι να επαναφέρει στην πρώτη γραμμή τα θέματα της μετανάστευσης και της ασφάλειας, λίγους μήνες πριν από τις επόμενες εκλογές.
Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το Politico, η Τζόρτζια Μελόνι δεν θέλει να ηττηθεί στο δικό της παιχνίδι. Με τις εκλογές να πλησιάζουν το επόμενο έτος και έναν νέο ακροδεξιό αντίπαλο να αναδύεται, η Ιταλίδα πρωθυπουργός, αφήνει στην άκρη τη μετριοπαθή εικόνα που έχει χτίσει κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ετών της θητείας της και σκληραίνει τον τόνο της σε θέματα μετανάστευσης και ασφάλειας.
Η κυβέρνηση της ΜελόνΙ ήταν η πρώτη στην ΕΕ που επιτέθηκε στην ισπανική κυβέρνηση λόγω της ξαφνικής εισροής μεταναστών από το Μαρόκο στην Θέουτα την περασμένη εβδομάδα.
Ενώ η Γαλλία και άλλες χώρες ενέτειναν τους συνοριακούς ελέγχους, η Ιταλία προχώρησε ακόμη περισσότερο και ανακοίνωσε ότι ανέστειλε τη συμφωνία Σένγκεν της ΕΕ για την ελεύθερη κυκλοφορία με τη Μαδρίτη. Πλέον, στα ιταλικά αεροδρόμια, οι επιβάτες από την Ισπανία καλούνται να μπουν σε διαφορετική ουρά.
Το γραφείο της Μελόνι έχει καταστήσει σαφές ότι δεν έχει καμία πρόθεση να άρει τους ελέγχους τουλάχιστον μέχρι τις 15 Αυγούστου, οξύνοντας έτσι τη σύγκρουση με την Ισπανία, η οποία αντέδρασε επιβάλλοντας ελέγχους στους ταξιδιώτες από την Ιταλία.
«Δεν θα υποχωρήσουμε ούτε ένα χιλιοστό όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση», έγραψε η Μελόνι στο X, ενώ οι σύμμαχοί της επιτέθηκαν στην ισπανική κυβέρνηση, κατηγορώντας την για την αποτυχία της να διαχειριστεί τις μεταναστευτικές ροές. «Η υπεράσπιση των συνόρων μας, η καταπολέμηση των διακινητών και η διασφάλιση του αποτελεσματικού επαναπατρισμού θα συνεχίσουν να αποτελούν την πολιτική αυτής της κυβέρνησης», πρόσθεσε.
Η αντιπαράθεση με την Ισπανία αποτελεί απλώς το πιο πρόσφατο σημάδι ότι η Ιταλίδα ηγέτιδα καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλίσει τον πυρήνα του ακροδεξιού εκλογικού της σώματος, ενόψει της νέας πρόκλησης που αντιμετωπίζει από τα δεξιά, τον Ρομπέρτο Βανάτσι, πρώην στρατηγό και μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ο Βανάτσι απειλεί την κυριαρχία της Μελόνι στα δεξιά
Με τις εκλογές να αναμένονται την επόμενη άνοιξη, το ακροδεξιό κόμμα «Εθνικό Μέλλον» του Βανάτσι σημειώνει άνοδο στις δημοσκοπήσεις, ξεπερνώντας έναν από τους εταίρους του συνασπισμού της Μελόνι, το ακροδεξιό κόμμα «Λίγκα», και πλησιάζοντας έναν άλλο, τη «Φόρτσα Ιτάλια», σύμφωνα με τη «Poll of Polls» του POLITICO.
Για τη Μελόνι, η οποία ξεκίνησε την πολιτική της καριέρα στη νεολαία του μεταφασιστικού κινήματος της Ιταλίας, η πρόκληση αυτή την αγγίζει ιδιαίτερα προσωπικά.
«Χωρίς αμφιβολία υπάρχει ανησυχία για τον περιορισμό του ανταγωνισμού από το κόμμα “Εθνικό Μέλλον”», δήλωσε ο Μάρκο Τάρκι, ένας κορυφαίος πολιτικός επιστήμονας της ιταλικής δεξιάς. «Όλα καταλήγουν σε μια σκληρότερη ρητορική. Τα ζητήματα — ασφάλεια, μετανάστευση, ταυτότητα — παραμένουν τα ίδια όπως και πριν».
Η «δεξιά» μάχη για τους ψηφοφόρους της Μελόνι
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας που την έφερε στην εξουσία το 2022, η Μελόνι υποσχέθηκε να καταπολεμήσει την παράνομη μετανάστευση επιβάλλοντας ναυτικό αποκλεισμό στα ανοικτά των ακτών της Ιταλίας. Αν και το σχέδιο αυτό τελικά δεν υλοποιήθηκε ποτέ, η κυβέρνηση της Μελόνι άνοιξε κέντρα κράτησης στην Αλβανία για τη φιλοξενία μεταναστών κατά τη διάρκεια της εξέτασης των αιτήσεων ασύλου τους.
Ο Βανάτσι, ο οποίος βασίζει την προεκλογική του εκστρατεία στην ασφάλεια και τη σκληρή γραμμή απέναντι στη μετανάστευση, ζητά μια πιο ριζοσπαστική λύση: τον «επαναπατρισμό» — ένα σχέδιο που δεν έχει ακόμη εξειδικευτεί, με στόχο να ενθαρρύνει τους μετανάστες να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους.
Η κρίση στη Θέουτα, κατά τη διάρκεια της οποίας δεκάδες χιλιάδες μετανάστες διέσχισαν τα σύνορα από το Μαρόκο προς την ισπανική εξκλάβια και σχεδόν 100 έχασαν τη ζωή τους, έδωσε στη Μελόνη την ευκαιρία να δείξει ότι η καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης παραμένει απόλυτη προτεραιότητα για την κυβέρνησή της.
«Η αντίδραση της Μελόνι ήταν καθαρά αποτέλεσμα εσωτερικών πολιτικών υπολογισμών», δήλωσε ο Τζιόρτζιο Γκόρι, ευρωβουλευτής του αριστερού Δημοκρατικού Κόμματος. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός προσπαθεί να εξασφαλίσει το εκλογικό της σώμα «δείχνοντας ότι παραμένει πιστή στο δεξιό σύνθημα και την προπαγάνδα σχετικά με τη μετανάστευση και όχι μόνο».
Για τον Τζιοβάνι Ορσίνα, διευθυντή του τμήματος πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Luiss Guido Carli της Ρώμης, η προτεραιότητα της Μελόνη σε αυτό το στάδιο είναι «να μην αρχίσει να χάνει ψήφους και το κόμμα της, οι Αδελφοί της Ιταλίας» — εν όψει μιας πιθανής συμμαχίας με τον Βανάτσι πριν ή μετά τις εκλογές του επόμενου έτους.
«Ο Βανάτσι σημειώνει σημαντική άνοδο στις δημοσκοπήσεις, ειδικά τους τελευταίους δύο μήνες», δήλωσε ο Λορέντζο Πρεγκλιάσκο από την εταιρεία δημοσκοπήσεων YouTrend, επισημαίνοντας ότι το «Εθνικό Μέλλον» συγκεντρώνει πάνω από 7% στις δημοσκοπήσεις.
«Χωρίς τον Βανάτσι, η κεντροδεξιά θα μπορούσε να χάσει τις επικείμενες εκλογές», είπε. «Αυτά τα επτά ποσοστιαία σημεία έχουν μεγάλη σημασία».
Το φαινόμενο Βανάτσι – Τι μπορεί να κρίνει μια μελλοντική συμμαχία
Ο Νικόλα Προκατσίνι, δεξί χέρι της Μελόνι και συμπρόεδρος της ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), αρνείται ότι η Μελόνι αλλάζει την πολιτική της για να προστατευθεί από τον Βανάτσι.
«Η θέση της παραμένει η ίδια όπως πάντα», δήλωσε στο POLITICO. «Απλώς δεν είναι η ρατσίστρια, ξενοφοβική φασίστρια που την παρουσίαζαν όταν ανέλαβε για πρώτη φορά τα καθήκοντά της. Και δεν είναι ούτε τώρα».
Η Μελόνι αντιμετωπίζει επίσης αμφισβήτηση όσον αφορά την υποστήριξή της προς την Ουκρανία, καθώς τόσο η Λέγκα όσο και ο Βανάτσι υποστηρίζουν μια πιο ήπια γραμμή απέναντι στη Μόσχα, αντιτίθενται στη στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο και τάσσονται κατά της αύξησης των αμυντικών δαπανών.
Αν και η Μελόνι έχει παρουσιάσει τον εαυτό της ως ισχυρή υποστηρίκτρια της Ουκρανίας, η εξάρτησή της από τη Λέγκα έχει ως αποτέλεσμα η Ιταλία να έχει συνεισφέρει μόλις 3 δισεκατομμύρια ευρώ σε τέσσερα χρόνια, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 1 ευρώ το μήνα για κάθε Ιταλό πολίτη.
Η Ιταλία αρνήθηκε επίσης να συμμετάσχει στο PURL (Prioritized Ukraine Requirements List) του ΝΑΤΟ, ένα πρόγραμμα αγοράς όπλων που δημιουργήθηκε το περασμένο καλοκαίρι, αφότου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έθεσε τέλος στις νέες δεσμεύσεις στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο.
Η Ουκρανία είναι το σημείο όπου βρίσκεται η πραγματική διαφορά της Μελόνι με τον Βαννάτσι, υποστήριξε ο Τάρκι, ο οποίος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας και θεωρείται η βασική προσωπικότητα ενός κινήματος που ονομάζεται «Νέα Δεξιά».
«Διαφορετικά, το χάσμα υπερβάλλεται τεχνητά στη ρητορική και στις στάσεις για τακτικούς λόγους», είπε.
Οι σύμμαχοι της Μελόνι δεν έχουν αποκλείσει μια συμμαχία με τον Βαννάτσι, αλλά τονίζουν ότι η πιθανότητα αυτή θα εξαρτηθεί από τη στάση του σε βασικά ζητήματα, όπως η εξωτερική πολιτική.
«Αν επιδιώξει να τοποθετήσει την Ιταλία στο πλευρό της Ρωσίας, της Κίνας, του Ιράν και της Βόρειας Κορέας, είναι σαφές ότι δεν είναι δυνατόν να σταθούμε μαζί», δήλωσε ο Προκατσίνι. «Αν, αντίθετα, επιλέξει τη Δύση — τις δημοκρατίες, τα δυτικά έθνη, τις δυτικές φιλελεύθερες δημοκρατίες — τότε σίγουρα μπορούμε να σταθούμε μαζί».
