Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του BBC, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποίησε μυστικά δεύτερο αεροσκάφος κατά την επιστροφή του από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία τον περασμένο μήνα, αφήνοντας το επίσημο Air Force One να λειτουργήσει ως «δόλωμα». Η επιχείρηση, που περιλάμβανε ακόμη και μεταφορά του προέδρου μέσα σε φορτηγό τροφοδοσίας, φέρεται να σχετίζεται με πληροφορίες περί ιρανικής απειλής και ρίχνει φως στο προσωπικό διακύβευμα του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν.
«Τον χτύπησα πριν με χτυπήσει αυτός. Προσπάθησαν δύο φορές. Λοιπόν, τον πρόλαβα πρώτος.» Αυτό ήταν το σχόλιο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, όπως το μετέφερε στον ανταποκριτή του ABC, Τζόναθαν Καρλ, σε τηλεφωνική συνομιλία μία ημέρα μετά την έναρξη της αμερικανικής στρατιωτικής εκστρατείας κατά του Ιράν, τον Φεβρουάριο.
Ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα, που πραγματοποιήθηκε με την έγκριση και τον συντονισμό των ΗΠΑ, είχε μόλις σκοτώσει τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και άλλα κορυφαία στελέχη της ιρανικής ηγεσίας και ο Τραμπ συνέδεσε ευθέως αυτή την επίθεση με απειλές και εικαζόμενα σχέδια δολοφονίας εναντίον του, που είχαν καταστρωθεί από το Ιράν τα προηγούμενα χρόνια.
Οι δηλώσεις Χέγκσεθ
Ο Τραμπ έχει αποφύγει ανάλογα σχόλια τους έξι μήνες πολέμου που ακολούθησαν, ωστόσο ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει εκφράσει παρόμοια άποψη.
«Το Ιράν προσπάθησε να σκοτώσει τον πρόεδρο Τραμπ, και ο πρόεδρος Τραμπ γέλασε τελευταίος», δήλωσε τον Μάρτιο, σημειώνοντας ότι ανώνυμος Ιρανός, τον οποίο περιέγραψε ως επικεφαλής μονάδας δολοφονιών, είχε σκοτωθεί σε αμερικανικά πλήγματα.
Αυτά τα σχόλια υποδηλώνουν την προσωπική διάσταση αυτού του πολέμου και τις ανησυχίες του προέδρου και της ομάδας ασφαλείας του για την απειλή που εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει το Ιράν για τη ζωή του.
Το φορτηγό τροφοδοσίας και η μυστική επιχείρηση
Αυτές οι ανησυχίες αποτυπώθηκαν με εντυπωσιακό τρόπο στην αποκάλυψη αυτής της εβδομάδας, σύμφωνα με την οποία ο Τραμπ πέρασε μυστικά σε εναλλακτικό αεροσκάφος κατά την πτήση επιστροφής του από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία τον περασμένο μήνα. Άφησε τα μέσα ενημέρωσης και το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού του Λευκού Οίκου να αναχωρήσουν με το προεδρικό Boeing 747, το Air Force One, το οποίο λειτούργησε, ουσιαστικά, ως «δόλωμα».
Επρόκειτο για ένα περίτεχνο τέχνασμα, το οποίο περιλάμβανε τη μεταφορά του προέδρου προς και από τα αεροσκάφη μέσα σε φορτηγό τροφοδοσίας τροφίμων, ως αντίδραση σε αυτό που, σύμφωνα με δημοσιεύματα, αμερικανικοί αξιωματούχοι θεωρούσαν αξιόπιστη πληροφορία για ιρανική απειλή πυραύλων κατά του Air Force One.
Ο Λευκός Οίκος έχει δώσει ελάχιστες λεπτομέρειες σχετικά με αυτή την απειλή ωστόσο το περιστατικό σηματοδοτεί ένα ακόμη έντονο επεισόδιο στην ταραγμένη ιστορία της σχέσης του Τραμπ με το Ιράν.
Ειδικοί ασφαλείας της κυβέρνησης έχουν δηλώσει ότι τέτοιου είδους μέτρα δεν είναι ασυνήθιστα όταν ένας πρόεδρος ταξιδεύει εντός ή κοντά σε εμπόλεμη ζώνη.
Προηγούμενοι πρόεδροι έχουν ταξιδέψει σε χώρες όπως το Αφγανιστάν, το Ιράκ και η Ουκρανία υπό καθεστώς μυστικότητας ποτέ όμως χωρίς κάποια προηγούμενη ενημέρωση των μέσων ενημέρωσης, βάσει συμφωνιών ότι δεν θα αποκάλυπταν τη μετακίνηση παρά μόνο εκ των υστέρων.
Ζήτημα εικόνας για τον πρόεδρο
Η εικόνα του Τραμπ να κρύβεται σε φορτηγό τροφοδοσίας από μια φαινομενική ιρανική απειλή δεν είναι ιδανική για έναν πρόεδρο που έχει επανειλημμένα διαφημίσει τη δική του ισχύ, καθώς και την αδυναμία του ιρανικού στρατού μετά από μήνες πολέμου.
Η μυστικότητα τις ημέρες και τις εβδομάδες μετά την επιχείρηση της Μυστικής Υπηρεσίας στην Άγκυρα ενδέχεται να οφειλόταν, εν μέρει, στην προσπάθεια να μην υπονομευθεί η δημόσια εικόνα ισχύος του προέδρου.
Η επιχείρηση, η οποία χρειάστηκε πάνω από έναν μήνα για να έρθει στο φως, υπογραμμίζει επίσης τη φαινομενική απειλή που συνεχίζει να αντιπροσωπεύει το Ιράν για τα αμερικανικά συμφέροντα, σε μια σύγκρουση την οποία ο πρόεδρος θεωρεί σχεδόν ολοκληρωμένη, εναντίον ενός αντιπάλου που, όπως έχει δηλώσει, έχει ηττηθεί πλήρως στο πεδίο της μάχης.
Οι ιρανικές απειλές κατά του Τραμπ δεν είναι κάτι καινούργιο, ωστόσο.
Αφότου ο Τραμπ, κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, διέταξε το πλήγμα με πυραύλους τον Ιανουάριο του 2020 που σκότωσε τον διοικητή της Επαναστατικής Φρουράς (IRGC) Κασέμ Σουλεϊμανί, η ιρανική ηγεσία υποσχέθηκε αντίποινα κατά του Αμερικανού προέδρου και ανώτερων στελεχών της κυβέρνησης.
Σε μία περίπτωση, ιρανική τοιχογραφία απεικόνιζε drone να στοχεύει τον Τραμπ ενώ έπαιζε γκολφ στη Φλόριντα.
Φαίνεται πως πίσω από αυτές τις ιρανικές απειλές υπήρχε κάτι περισσότερο από μια απλή επίδειξη δύναμης.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν προειδοποίησε το Ιράν το 2022 να μη στοχεύσει Αμερικανούς πολίτες, αφού αποκαλύφθηκε σχέδιο εναντίον του πρώην συμβούλου εθνικής ασφαλείας του Τραμπ, Τζον Μπόλτον.
Και τον Ιούλιο του 2024, οι αμερικανικές αρχές επιβολής του νόμου συνέλαβαν έναν Πακιστανό, τον Άσιφ Μέρτσαντ, ο οποίος φέρεται να είχε δεσμούς με την IRGC, για σχέδιο δολοφονίας του Τραμπ. Τέσσερις μήνες αργότερα, ένας Αφγανός πολίτης, ο Φαρχάντ Σακέρι, κατηγορήθηκε για άλλο ένα σχέδιο δολοφονίας εναντίον του Τραμπ.
Ο Μέρτσαντ καταδικάστηκε τον Μάρτιο του 2026, ενώ ο Σακέρι, τον οποίο Αμερικανοί εισαγγελείς κατηγορούν ότι καθοδηγούνταν από αξιωματούχο της IRGC, παραμένει ασύλληπτος.
Παρότι αυτές οι απόπειρες ματαιώθηκαν στο στάδιο του σχεδιασμού, οι φυσικοί κίνδυνοι που αντιμετώπισε ο Τραμπ κατά την προσπάθειά του να επιστρέψει στον Λευκό Οίκο ήταν εμφανείς.
Τον Ιούλιο του 2024 έμεινε ματωμένος αφού ένοπλος άνοιξε πυρ σε συγκέντρωσή του στο Μπάτλερ της Πενσυλβάνια. Δύο μήνες αργότερα, ένοπλος συνελήφθη στη Φλόριντα, αφού πράκτορες της Μυστικής Υπηρεσίας τον εντόπισαν να κρύβεται ανάμεσα σε δέντρα κοντά στο σημείο όπου έπαιζε γκολφ ο Τραμπ.
«Μια εμπειρία που τον σημάδεψε»
«Ήταν μια στιγμή που τον κινητοποίησε», δήλωσε η Μάγκι Χάμπερμαν, ανταποκρίτρια της New York Times στον Λευκό Οίκο, σε πρόσφατη συνέντευξή της, αναφερόμενη τόσο στα ιρανικά σχέδια όσο και στις απόπειρες δολοφονίας του 2024. «Όλα αυτά, στο μυαλό του, γίνονται ένα.»
«Για τον ίδιο τον Τραμπ, το Ιράν και αυτό το αίσθημα ότι βρίσκεται υπό απειλή είναι μια σταθερά», πρόσθεσε.
Ο πρόεδρος, σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Semafor, συχνά σχολιάζει και αστειεύεται σχετικά με το ενδεχόμενο να γίνει στόχος δολοφονικής απόπειρας.
«Κανείς δεν μου είπε πόσο επικίνδυνο είναι να είσαι πρόεδρος, και αν μου το είχαν πει, μάλλον δεν θα είχα θέσει υποψηφιότητα», ανέφερε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ότι είπε ο Τραμπ. «Και κάνει τέτοιου είδους σχόλια στα αστεία, αλλά πίσω από αυτά υπάρχει μια πραγματικότητα.»
Νέες απειλές μετά τον βομβαρδισμό
Ο βομβαρδισμός από τον Τραμπ των ιρανικών εγκαταστάσεων πυρηνικής έρευνας το 2025, καθώς και η φετινή ευρεία βομβαρδιστική εκστρατεία και ο ναυτικός αποκλεισμός, προκάλεσαν νέο κύκλο ιρανικών απειλών κατά του Τραμπ και μια απευθείας προειδοποίηση από τον Αμερικανό πρόεδρο ως απάντηση.
Τον Ιούλιο, ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social ότι το Ιράν είχε απειλήσει «να δολοφονήσει, ή να επιχειρήσει να τον δολοφονήσει» και δήλωσε ότι 1.000 «πύραυλοι είναι έτοιμοι προς εκτόξευση και στοχευμένοι κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, με χιλιάδες ακόμη να ακολουθούν άμεσα, αν η ιρανική κυβέρνηση προχωρήσει στην εκτέλεση της απειλής της».
Το μήνυμα του προέδρου προς το Ιράν ήταν απερίφραστο. Πολλές από τις πρόσφατες απειλές εναντίον του ήταν, επίσης, ξεκάθαρες.
Στην κηδεία του Χαμενεΐ, η οποία πραγματοποιήθηκε την ημέρα πριν αναχωρήσει ο Τραμπ από την Τουρκία, οι συμμετέχοντες κρατούσαν πανό με το σύνθημα «#KillTrump». Την επόμενη εβδομάδα, σε πλατεία στο κέντρο της Τεχεράνης, κτίριο έφερε τεράστια τοιχογραφία του Αμερικανού προέδρου, ξαπλωμένου σε μαύρο φέρετρο, με τις λέξεις «Θα σκοτώσουμε τον Τραμπ» και «Αίμα για αίμα» γραμμένες από κάτω.
Το Ιράν έχει αρνηθεί οποιαδήποτε ανάμειξη σε προηγούμενα σχέδια εναντίον του Τραμπ, ωστόσο το μήνυμα που εστάλη μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ και τις αναφορές για ιρανικά θύματα αμάχων στα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα υπήρξε σαφές.
Ο πόλεμος, όπως λένε οι Ιρανοί, απέχει πολύ από το τέλος του. Και ο ίδιος ο Τραμπ αποτελεί στόχο εκδίκησης.
«Αν φύγω εγώ, φεύγετε κι εσείς»
Στο τελευταίο σκέλος του ταξιδιού επιστροφής στις ΗΠΑ από την Τουρκία, καθώς ο Τραμπ επανενώθηκε με τη συνοδεία δημοσιογράφων στο ίδιο αεροσκάφος, ο πρόεδρος επισκέφθηκε την καμπίνα του Τύπου για να μιλήσει στους δημοσιογράφους.
Τον ρώτησαν για το ασυνήθιστο ταξίδι, κατά τη διάρκεια του οποίου η Μυστική Υπηρεσία είχε δώσει εντολή να παραμείνουν κλειστές οι κουρτίνες των παραθύρων στο αεροσκάφος – «δόλωμα» κατά την απογείωση από την Άγκυρα.
«Διαβάζω συνέχεια ότι είμαι νούμερο ένα στη λίστα τους», τους είπε. «Αλλά αν φύγω εγώ, φεύγετε κι εσείς, σωστά;»
