Μια χούφτα δισεκατομμυριούχων και εταιρειών οδηγούν φέτος τις εταιρικές δαπάνες στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, και δεν πρόκειται για τους συνήθεις ισχυρούς παράγοντες που βρίσκονταν στην κορυφή της πολιτικής αλυσίδας εξουσίας στην Ουάσινγκτον τις προηγούμενες δεκαετίες.
Οι εταιρείες κρυπτονομισμάτων, οι επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης και οι διαδικτυακές στοιχηματικές πλατφόρμες έχουν αναδειχθεί στους σημαντικότερους κλάδους που διαμορφώνουν τις εκλογικές αναμετρήσεις του 2026, οδηγώντας τις εταιρικές δαπάνες για τις εκλογές του Κογκρέσου σε επίπεδα-ρεκόρ, σύμφωνα με οργανώσεις που παρακολουθούν τη χρηματοδότηση των προεκλογικών εκστρατειών και συνεντεύξεις με μία σειρά από πολιτικούς στρατηγικούς συμβούλους και από τα δύο κόμματα.
Το νέο χρήμα που εισρέει στην αμερικανική πολιτική προέρχεται από μια νέα τάξη δισεκατομμυριούχων, προερχόμενων από κλάδους που μόλις και μετά βίας υπήρχαν πριν από μία γενιά, καταλαμβάνοντας τον χώρο που παραδοσιακά κατείχαν η Wall Street, καθώς και οι φαρμακευτικές, πετρελαϊκές και μιντιακές βιομηχανίες, λένε στρατηγικοί σύμβουλοι και από τα δύο κόμματα.
Καθώς οι νομοθέτες σε ολόκληρη τη χώρα πιέζουν για μεγαλύτερο έλεγχο και αυστηρότερη ρύθμιση αυτών των κλάδων, οι ιδρυτές τους αξιοποιούν τον νεοαποκτηθέντα πλούτο τους για να εξασφαλίσουν συμμάχους, να διαμορφώσουν τους κανόνες και να αντισταθούν σε αυτές τις προσπάθειες.
Οι αμερικανικές εταιρείες έχουν δαπανήσει το πρωτοφανές ποσό των 517 εκατομμυρίων δολαρίων για τις εκλογικές αναμετρήσεις για τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία το 2026, κατά τους 15 μήνες έως το τέλος του πρώτου τριμήνου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 461 εκατομμυρίων δολαρίων σε εταιρικές δαπάνες για διάστημα δύο ετών στις εκλογές του 2024, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η μη κερδοσκοπική οργάνωση Public Citizen, η οποία ασχολείται με τη λογοδοσία των εταιρειών.
Και αυτό πριν από την αναμενόμενη έκρηξη προεκλογικών δαπανών κατά την τελική ευθεία προς τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, όταν οι Δημοκρατικοί ελπίζουν να ανακτήσουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής όσο και της Γερουσίας.
«Η κλίμακα των εταιρικών δαπανών σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο δεν μοιάζει με τίποτα από όσα έχουμε δει στο παρελθόν», δήλωσε ο Rick Claypool, διευθυντής ερευνών της Public Citizen.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι αυτές οι δαπάνες κινδυνεύουν να ενισχύσουν την επιρροή μιας μικρής ομάδας εξειδικευμένων συμφερόντων και να επιτρέψουν σε ζητήματα όπως η ρύθμιση των κρυπτονομισμάτων και της τεχνητής νοημοσύνης, οι ενεργειακές απαιτήσεις των κέντρων δεδομένων και η εποπτεία των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών να παραγκωνίσουν ζητήματα που αφορούν περισσότερο την καθημερινή οικονομική ζωή, όπως οι υψηλές τιμές των καυσίμων και η υγειονομική περίθαλψη. Οι υποστηρικτές απαντούν ότι έτσι δίνεται στους αναδυόμενους κλάδους μια φωνή που άλλοι εταιρικοί παράγοντες απολαμβάνουν εδώ και χρόνια.
«Όταν το εταιρικό χρήμα κατακλύζει τον πολιτικό διάλογο, υπάρχει λιγότερος χώρος για συζήτηση σχετικά με αυτά που πραγματικά ενδιαφέρουν τους ανθρώπους», δήλωσε ο Claypool. «Αντί γι’ αυτό, έχουμε τώρα στο Κογκρέσο μια κατάσταση όπου αφιερώνεται δυσανάλογα πολύς χρόνος σε εξειδικευμένα ρυθμιστικά προβλήματα που σχετίζονται με τα κρυπτονομίσματα, ενώ οι άνθρωποι στην πραγματικότητα θέλουν απλώς φθηνότερα τρόφιμα».
Ωστόσο, υπάρχουν όρια στο τι μπορεί να πετύχει το χρήμα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών θεωρεί ότι υπάρχει υπερβολικά πολύ χρήμα στην πολιτική, ενώ προοδευτικοί Δημοκρατικοί υποψήφιοι για τη Γερουσία, όπως ο James Talarico στο Τέξας και ο Abdul El-Sayed στο Μίσιγκαν, έχουν καταφέρει να χτίσουν τις εκστρατείες τους πάνω στο επιχείρημα ότι οι πλούσιοι δωρητές και οι εταιρείες ασκούν υπερβολική επιρροή στην Ουάσινγκτον.
Χωρίς όρια
Σύμφωνα με το Reuters συνολικά, οι δωρεές από τους κλάδους των κρυπτονομισμάτων, της τεχνολογίας και των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών αντιστοιχούσαν σε τουλάχιστον 294 εκατομμύρια δολάρια από τις εταιρικές δαπάνες για τις ενδιάμεσες εκλογές, από την 1η Ιανουαρίου 2025 έως το πρώτο τρίμηνο, σύμφωνα με την Public Citizen.
Ακολουθώντας μια προσέγγιση που πρωτοστάτησε ο κλάδος των κρυπτονομισμάτων στον προηγούμενο εκλογικό κύκλο, οι συγκεκριμένοι κλάδοι έχουν οργανώσει τη χρηματοδότηση των προεκλογικών εκστρατειών τους μέσω ενός τεράστιου δικτύου λεγόμενων super PACs, συνδεδεμένων PACs —τα οποία λαμβάνουν χρήματα από τα super PACs— και μη κερδοσκοπικών οργανώσεων «σκοτεινού χρήματος» (dark money), οι οποίες δεν υποχρεούνται να αποκαλύπτουν ποιοι είναι οι δωρητές τους. Εταιρείες και ιδρυτές συχνά κάνουν δωρεές σε ολόκληρο αυτό το δίκτυο, καθώς και απευθείας σε συγκεκριμένους υποψηφίους.
Οι ομάδες αυτές μπορούν να δεχθούν απεριόριστα χρηματικά ποσά, αλλά δεν μπορούν να τα δίνουν απευθείας σε υποψηφίους ούτε να συντονίζονται μαζί τους. Αντίθετα, μπορούν να πληρώνουν για διαφημίσεις, να οργανώνουν εκστρατείες προσέλκυσης ψηφοφόρων και να χρηματοδοτούν προεκλογικές συγκεντρώσεις.
Τα στελέχη που διευθύνουν αυτές τις εταιρείες έχουν δαπανήσει απευθείας εκατομμύρια επιπλέον, όπως τα περισσότερα από 90 εκατομμύρια δολάρια που έχει ήδη διαθέσει ο ιδρυτής της SpaceX, Έλον Μασκ, στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2026 — με σχέδια να δαπανήσει πολύ περισσότερα έως τον Νοέμβριο. Ο συνιδρυτής της Google, Σεργκέι Μπριν, έχει επίσης δαπανήσει πάνω από 106 εκατομμύρια δολάρια στην Μασκ, πολεμώντας μεταξύ άλλων μια προτεινόμενη φορολογία στον πλούτο και άλλα πολιτειακά ζητήματα, σύμφωνα με ομοσπονδιακές και πολιτειακές καταθέσεις. Ο Μπριν και ο Μασκ δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.
Η Meta, η οποία διαχειρίζεται το Facebook και το Instagram, έχει δωρίσει 65 εκατομμύρια δολάρια σε τέσσερα διαφορετικά super PACs, προκειμένου να δαπανηθούν για την υποστήριξη υποψηφίων και από τα δύο κόμματα σε πολιτειακές εκλογές στην Καλιφόρνια, το Τέξας, το Ιλινόι και αλλού. Η εταιρεία αρνήθηκε να σχολιάσει για το άρθρο.
Αν υπολογιστούν όλες οι πολιτικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων των δωρεών από δισεκατομμυριούχους όπως ο Musk, εργατικές οργανώσεις και ομάδες που προωθούν κοινωνικούς σκοπούς, αναμένεται να δαπανηθεί το ποσό-ρεκόρ των 11,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων για πολιτικές διαφημίσεις στις ενδιάμεσες εκλογές, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 11,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων στον εκλογικό κύκλο 2023-2024, σύμφωνα με την εταιρεία πολιτικής διαφημιστικής έρευνας AdImpact.
Αυτοί που αλλάζουν το πολιτικό παιχνίδι
Οι εταιρείες κρυπτονομισμάτων Coinbase και Ripple, μαζί με την επενδυτική εταιρεία Andreessen Horowitz, δαπάνησαν σημαντικά ποσά το 2024 μέσω του super PAC Fairshake, προκειμένου να εκδιώξουν από τη θέση του τον επί χρόνια Δημοκρατικό γερουσιαστή Sherrod Brown από τη Γερουσία του Οχάιο.
Η στρατηγική του κλάδου των κρυπτονομισμάτων ήταν τόσο αποτελεσματική εκείνη τη χρονιά, ώστε η Public Citizen χαρακτήρισε το super PAC Fairshake «Ενάτο Αστέρι του Θανάτου» (corporate Death Star), που θα μπορούσε να «εξολοθρεύσει μεμονωμένους υποψηφίους». Το μοντέλο του —το οποίο ανέτρεπε την παράδοση αρνούμενο να ταχθεί αποκλειστικά με ένα κόμμα— αντιγράφεται τώρα από τη Big Tech, τον κλάδο των αθλητικών στοιχημάτων και άλλες βιομηχανίες, σύμφωνα με Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς στρατηγικούς συμβούλους.
Αντί γι’ αυτό, ο κλάδος υποστήριζε ανοιχτά υποψηφίους που τάσσονταν υπέρ των πολιτικών του θέσεων — ανεξάρτητα από το κόμμα τους — και δαπανούσε εκατομμύρια για να τερματίσει την πολιτική καριέρα εκείνων που δεν τις υποστήριζαν.
Ως τότε πρόεδρος της Επιτροπής Τραπεζών της Γερουσίας, ο Brown ήταν ένας από τους πιο έντονους επικριτές του κλάδου στο Κογκρέσο. Ωστόσο, οι στρατηγικοί σύμβουλοι λένε ότι έχει γίνει πιο σιωπηλός σχετικά με τα κρυπτονομίσματα καθώς επιδιώκει την επιστροφή του στη Γερουσία, εμφανιζόμενος ακόμη και συμφιλιωτικός. Ο διευθυντής της προεκλογικής του εκστρατείας, Patrick Eisenhauer, δήλωσε στο Reuters ότι ο Brown «αναγνωρίζει ότι τα κρυπτονομίσματα αποτελούν μέρος της αμερικανικής οικονομίας» και διατηρεί ανοιχτό μυαλό.
Το Fairshake ξεκίνησε τη χρονιά με 193 εκατομμύρια δολάρια στο ταμείο του και διαθέτει περίπου 130 εκατομμύρια δολάρια για περαιτέρω δαπάνες, σύμφωνα με τις καταθέσεις. Χρηματοδοτήθηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου από τις Coinbase και Ripple, καθώς και από την εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων της Καλιφόρνιας Andreessen Horowitz.
Οι συνιδρυτές της εταιρείας, Ben Horowitz και Marc Andreessen, έχουν δωρίσει ο καθένας περίπου 4 εκατομμύρια δολάρια από προσωπικά κεφάλαια μέχρι στιγμής σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων πήγε στο super PAC MAGA Inc. του Αμερικανού προέδρου Donald Trump, ενώ η επενδυτική τους εταιρεία έχει διαθέσει περισσότερα από 81 εκατομμύρια δολάρια κυρίως σε PACs που σχετίζονται με τα κρυπτονομίσματα και την τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με ομοσπονδιακά εκλογικά αρχεία που ανέλυσε το Reuters. Τουλάχιστον 23,8 εκατομμύρια δολάρια από αυτά πήγαν στο Fairshake. Η εταιρεία και οι συνιδρυτές της αρνήθηκαν να σχολιάσουν μέσω εκπροσώπου.
Η Ripple αρνήθηκε να σχολιάσει. Η Coinbase δεν απάντησε επίσης σε αίτημα για σχόλιο.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει στην εκλογική μάχη
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μόλις και μετά βίας είχε παρουσία στις εκλογές του 2024, αλλά έχει ήδη κάνει αισθητή την παρουσία της αυτή τη φορά.
Πολιτικές ομάδες που υποστηρίζονται από τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης OpenAI και Anthropic —οι οποίες επιθυμούν διαφορετικές μορφές ρυθμιστικής εποπτείας— ή τα στελέχη τους δαπάνησαν περισσότερα από 23 εκατομμύρια δολάρια μόνο τον Ιούνιο, σε δύο ανταγωνιστικούς Δημοκρατικούς υποψηφίους σε μια έντονα φιλελεύθερη εκλογική περιφέρεια της Νέας Υόρκης, σύμφωνα με αρχεία χρηματοδότησης προεκλογικών εκστρατειών.
«Ουσιαστικά ήταν δύο ομάδες τεχνητής νοημοσύνης που συγκρούονταν μεταξύ τους και οι υποψήφιοι ήταν δευτερεύον ζήτημα», δήλωσε ο Brendan Glavin, διευθυντής της μη κομματικής οργάνωσης OpenSecrets, η οποία παρακολουθεί τη χρηματοδότηση των προεκλογικών εκστρατειών.
Το super PAC της τεχνητής νοημοσύνης Leading the Future έχει συγκεντρώσει 140 εκατομμύρια δολάρια για τις ενδιάμεσες εκλογές, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει τη χρηματοδότηση της ομάδας, εν μέρει χάρη σε σημαντικές δωρεές από τον συνιδρυτή και πρόεδρο της OpenAI, Greg Brockman, και τη σύζυγό του Anna, καθώς και από την Andreessen Horowitz.
Η OpenAI και οι Brockman αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Η εταιρεία έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι δεν χρηματοδοτεί ούτε κατευθύνει τις δραστηριότητες του Leading the Future και ότι ο Brockman, η σύζυγός του και άλλοι εργαζόμενοι είναι ελεύθεροι να κάνουν δωρεές με την προσωπική τους ιδιότητα. Το ζευγάρι έχει επίσης δωρίσει ξεχωριστά 25 εκατομμύρια δολάρια στο MAGA Inc., σύμφωνα με τις καταθέσεις.
«Θέλουμε να είμαστε ξεκάθαροι: Καμία εξωτερική πολιτική ομάδα δεν μιλά εξ ονόματος της OpenAI ούτε εκπροσωπεί τις απόψεις της εταιρείας μας», ανέφερε η εταιρεία τον Ιούνιο.
Η Anthropic έχει δωρίσει τουλάχιστον 40 εκατομμύρια δολάρια σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο μέσω μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης «σκοτεινού χρήματος» που ονομάζεται Public First Action, η οποία έχει συγκεντρώσει μέχρι στιγμής 100 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με εκπρόσωπο που αρνήθηκε να αποκαλύψει τους υπόλοιπους δωρητές. Περίπου τα μισά από τα κεφάλαιά της κατευθύνονται σε εκλογές μέσω δύο συνεργαζόμενων PACs, είπε.
Η εταιρεία, η οποία παρέπεμψε τις ερωτήσεις για το άρθρο σε αυτή την ομάδα, συνδέεται επίσης με ένα super PAC που ονομάζεται Public First, το οποίο έχει συγκεντρώσει επιπλέον 3,9 εκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων 1 εκατομμύριο δολάρια προήλθε από τον συνιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της Anthropic, Dario Amodei, σύμφωνα με ομοσπονδιακές καταθέσεις. Η Anthropic διατηρεί επιπλέον ένα μικρό, παραδοσιακό PAC, το AnthroPAC, το οποίο δέχεται δωρεές από εργαζομένους και μπορεί να κάνει απευθείας δωρεές σε προεκλογικές εκστρατείες.
Η εταιρεία έχει υπερασπιστεί τις δωρεές της προς τη μη κερδοσκοπική οργάνωση, λέγοντας ότι χρησιμοποιούνται για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με πολιτικές και όχι για την υποστήριξη ή την αντίθεση σε συγκεκριμένους υποψηφίους.
«Έχουν αντιγράψει πολλά από όσα έκανε ο κλάδος των κρυπτονομισμάτων το 2024», δήλωσε ο Glavin, αναφερόμενος στις προσπάθειες του κλάδου της τεχνητής νοημοσύνης να υποστηρίξει υποψηφίους που θεωρούνται υποστηρικτικοί προς τις θέσεις του, αγνοώντας τις παραδοσιακές κομματικές γραμμές.
Τα διαδικτυακά αθλητικά στοιχήματα αντιγράφουν επίσης αυτή τη στρατηγική, καθώς αντιμετωπίζουν αυξανόμενο έλεγχο και ρυθμιστικές πιέσεις.
Οι DraftKings, FanDuel, Fanatics και η βρετανική στοιχηματική εταιρεία bet365 έχουν δωρίσει μέχρι στιγμής περισσότερα από 72 εκατομμύρια δολάρια στις ενδιάμεσες εκλογές, καθιστώντας τον κλάδο τον τρίτο μεγαλύτερο εταιρικό δωρητή σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο, σύμφωνα με εκτίμηση της Public Citizen. Κατευθύνουν το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων μέσω δύο συνδεδεμένων PACs —των American Conservative Fund και American Future— προς πολιτειακές εκλογές όπου ο κλάδος αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη ρυθμιστική πίεση, σύμφωνα με τις καταθέσεις.
Η αγορά προβλέψεων Polymarket έκανε ξεχωριστά δωρεά 1 εκατομμυρίου δολαρίων τον Ιούνιο, μέσω της εταιρικής μητρικής της Blockratize Inc., σε ένα ρεπουμπλικανικό super PAC που ονομάζεται Congressional Leadership Fund, το οποίο υποστηρίζεται από τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων Mike Johnson, σύμφωνα με τις καταθέσεις.
Οι πλατφόρμες στοιχημάτων δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.
Οι οργανώσεις που παρακολουθούν τη χρηματοδότηση των προεκλογικών εκστρατειών λένε ότι το ποσό των χρημάτων που εισρέουν σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο είναι συγκλονιστικό.
«Το ένα τρίτο των εταιρικών χρημάτων που έχουν δαπανηθεί από το 2010 έχει δαπανηθεί σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο, και δεν έχει καν τελειώσει ακόμη», δήλωσε ο Claypool. «Το ποσό των εταιρικών χρημάτων που έχει διοχετευθεί σε αυτές τις εκλογές είναι πρωτοφανές».
