Η Γαλλία ασκεί πιέσεις στις χώρες της ΕΕ για την άρση των κυρώσεων σε βάρος του Ουζμπεκο-Ρώσου ολιγάρχη Αλίσερ Ουσμάνοφ, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για την απελευθέρωση κρατουμένων με το Αζερμπαϊτζάν, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν την υπόθεση.
Η προτεινόμενη συμφωνία για την απελευθέρωση αρκετών Γάλλων πολιτών που κρατούνται στο Αζερμπαϊτζάν παρεμποδίζει τις προσπάθειες της ΕΕ να ανανεώσει τους περιορισμούς σε βάρος περίπου 2.600 ατόμων και οντοτήτων, οι οποίοι επιβλήθηκαν ως απάντηση στην εισβολή του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, δήλωσαν στο FT τρία άτομα που έχουν ενημερωθεί για τις διαπραγματεύσεις.
Ως συμβιβαστική λύση, οι χώρες της ΕΕ συμφώνησαν σε παράταση μίας εβδομάδας του καθεστώτος κυρώσεων, προκειμένου να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις. Η Γαλλία και η Σλοβακία άσκησαν νωρίτερα τη Δευτέρα βέτο στην πλήρη ανανέωση των κυρώσεων για 12 μήνες, εκτός εάν ο Ουσμάνοφ εξαιρούνταν, δήλωσαν στο FT τρεις άλλοι αξιωματούχοι. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία έως την Τετάρτη, όλοι οι υπόλοιποι Ρώσοι υπήκοοι και εταιρείες θα είχαν αφαιρεθεί από τον κατάλογο των κυρώσεων.
Το απροσδόκητο αίτημα της Γαλλίας προκάλεσε έκπληξη στους συναδέλφους της Ευρωπαίους διπλωμάτες, με έναν από αυτούς να το χαρακτηρίζει «απίστευτο».
Η γαλλική εμπλοκή αναδεικνύει τον συναλλακτικό χαρακτήρα της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, όπου οι συλλογικές αποφάσεις μπορούν να εκτροχιαστούν εξαιτίας των εθνικών βέτο. Μέχρι πρόσφατα, ωστόσο, τα επιτυχημένα αιτήματα για διαγραφή προσώπων από τους καταλόγους κυρώσεων είχαν ακολουθήσει βέτο που άσκησαν η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν και η Σλοβακία του Ρόμπερτ Φίτσο — οι δύο κυβερνήσεις της ΕΕ που είναι πιο φιλικές προς τη Ρωσία.
Η Γαλλία αρνήθηκε να σχολιάσει την υποτιθέμενη συμφωνία ή την κράτηση Γάλλων υπηκόων στο Αζερμπαϊτζάν.
Τα υπουργεία Εξωτερικών του Αζερμπαϊτζάν και του Ουζμπεκιστάν δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχολιασμό.
Γάλλος διπλωμάτης δήλωσε ότι η Γαλλία έχει «μια συγκεκριμένη ανησυχία για την εθνική ασφάλεια και επιθυμεί να ανταποκριθεί θετικά στους διεθνείς εταίρους μας που μας έχουν προσεγγίσει σχετικά με τον κ. Ουσμάνοφ». Το Παρίσι παραμένει «μία από τις χώρες που έχουν δεσμευτεί περισσότερο στην… αύξηση της πίεσης, με όλα τα διαθέσιμα μέσα, στη ρωσική πολεμική μηχανή», πρόσθεσε ο διπλωμάτης.
Η προτεινόμενη ανταλλαγή κρατουμένων, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, εξαρτάται από την εξασφάλιση της έγκρισης και των 27 κρατών-μελών της ΕΕ για την αφαίρεση του Ουσμάνοφ από τον κατάλογο κυρώσεων.
Η Σλοβακία υποστηρίζει την αφαίρεση του Ουσμάνοφ, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις, όμως η πλειονότητα των χωρών εξακολουθούσε να αντιτίθεται σε αυτήν κατά τις συνομιλίες της Δευτέρας. Αυτό οδήγησε στην απόφαση για παράταση μίας εβδομάδας των διαπραγματεύσεων, δήλωσαν τα ίδια άτομα.
Το Λουξεμβούργο έχει ταχθεί υπέρ της παράτασης των κυρώσεων της ΕΕ, αλλά επισήμανε ότι, εάν ο Ουσμάνοφ διαγραφεί από τον κατάλογο, τότε επιθυμεί επίσης να αφαιρεθεί από τον κατάλογο κυρώσεων ο Μιχαήλ Φρίντμαν, ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους της Ρωσίας, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν τη συζήτηση.
Αξιωματούχοι άλλων κρατών-μελών έχουν διαμαρτυρηθεί ιδιωτικά ότι η Γαλλία δεν μοιράζεται πληροφορίες σχετικά με τους λόγους για τους οποίους πιέζει για τη διαγραφή του Ουσμάνοφ.
«Αυτό θα σήμαινε ότι δεν πρόκειται μόνο για ανταμοιβή προς τη Ρωσία, αλλά και για ανταμοιβή επειδή φυλακίζονται Ευρωπαίοι», δήλωσε ένας ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Οι δυτικές χώρες έχουν ανταλλάξει κρατουμένους με τη Ρωσία και έχουν άρει κυρώσεις σε βάρος ορισμένων Ρώσων κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, αφού εκείνοι κέρδισαν δικαστικές υποθέσεις ή αποστασιοποιήθηκαν από τη Μόσχα. Μια χούφτα περιπτώσεων λεγόμενων «πολιτικών διαγραφών» από τους καταλόγους κυρώσεων πραγματοποιήθηκαν κατόπιν αιτήματος της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας.
Ωστόσο, η συμφωνία για τον Ουσμάνοφ θα ήταν η πρώτη φορά που η απελευθέρωση κρατουμένων θα συνδεόταν ρητά με την ελάφρυνση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Η ΕΕ έχει δικαιολογήσει τις κυρώσεις σε βάρος του Ουσμάνοφ με το σκεπτικό ότι ο ολιγάρχης «έχει ιδιαίτερα στενούς δεσμούς» με τον Πούτιν και ότι θεωρούνταν ένας από τους επιχειρηματίες «στους οποίους είχε ανατεθεί η εξυπηρέτηση χρηματοοικονομικών ροών, αλλά των οποίων η θέση εξαρτάται από τη βούληση του προέδρου».
Ο Ουσμάνοφ έχει αμφισβητήσει τη βάση των κυρώσεων της ΕΕ και έχει καταθέσει πολυάριθμες αγωγές σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, αμφισβητώντας τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί εναντίον του.
Εκπρόσωπος του Ουσμάνοφ δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει καλέσει τους εταίρους της ΕΕ να ανανεώσουν τις κυρώσεις και να μην προσφέρουν ελάφρυνση στον Ουσμάνοφ και άλλους Ρώσους ολιγάρχες.
«Οι Ρώσοι ολιγάρχες, χωρίς τους οποίους είναι αδύνατο να φανταστεί κανείς το σύστημα του Πούτιν, πρέπει να αισθάνονται ότι δεν υπάρχει κανένα μέρος στον κόσμο όπου μπορούν να ζουν με ειρήνη και ησυχία όσο συνεχίζεται αυτός ο πόλεμος», δήλωσε ο Ζελένσκι το Σάββατο. Ο Ουσμάνοφ και οι συνεργάτες του, πρόσθεσε, ήταν «ακριβώς το είδος των Ρώσων επιχειρηματιών που πρέπει να βρουν το θάρρος να κάνουν συγκεκριμένα βήματα εναντίον του πολέμου».
