Ένα μεγάλο πολιτικό στοίχημα με υψηλό ρίσκο «κρύβεται» στον προϋπολογισμό του 2026 που κατέθεσε ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στην Βουλή την περασμένη εβδομάδα.
Προβλέπεται «άλμα» των δημοσίων επενδύσεων, οι οποίες από 14,6 δισ. ευρώ που ήταν το 2025, υπολογίζεται ότι θα φτάσουν τα 16,7 δισ. ευρώ, δηλαδή η αύξηση θα είναι 14,3%, η μεγαλύτερη των τελευταίων ετών για τις δημόσιες επενδύσεις.
Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει 6,42% του ΑΕΠ, σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ που βρίσκεται στο 3,5% του ΑΕΠ και είναι ο μόνος τομέας που η χώρας μας σημειώνει τέτοια επίδοση.

Είναι προφανές ότι το «γκάζι» που πατάει η κυβέρνηση στις δημόσιες επενδύσεις έχει και πολιτική στόχευση, αφού το 2026 θα είναι καθοριστικό για το πολιτικό κλίμα ακόμα κι αν οι εκλογές γίνουν το 2027.
Οι δημόσιες επενδύσεις έχουν το προσόν ότι αφήνουν σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα, καθώς το όφελος διαχέεται πολύ περισσότερο από άλλες κρατικές δαπάνες, ακόμα και σε σχέση με τις μειώσεις φόρων.
Όπως δείχνουν οι οικονομικές έρευνες, οι δημόσιες επενδύσεις έχουν το μεγαλύτερο πολλαπλασιαστή και θεωρούνται και επισήμως (από την Κομισιόν και την ΕΚΤ) ως ο καλύτερος τρόπος να τονώσει μια χώρα την οικονομική ανάπτυξη, αφού με κάθε ένα ευρώ που ξοδεύεται προκαλείται ανάπτυξη +1,2-1,5 ευρώ, πολύ περισσότερο από ότι οποιαδήποτε άλλη μορφή δημόσιας δαπάνης. Οι μειώσεις φόρων και τα επιδόματα έχουν χαμηλότερο πολλαπλασιαστή (πολλαπλασιαστής 0,2-0,5), τα επιδόματα και οι συντάξεις έρχονται μετά (+0,5-0,7) και ακολουθεί η δημόσια κατανάλωση (+06-0,8).
Είναι το γνωστό οικονομικό δόγμα του Κεϋνσιανισμού που συνήθως υιοθετούν οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Κεντροαριστεροί, αλλά αποτυπώνεται και στον ελληνικό προϋπολογισμό για το 2026.
Το ρίσκο, όμως, είναι ότι για να καλυφθούν αυτοί οι φιλόδοξοι στόχοι για τις δημόσιες επενδύσεις, θα πρέπει να απορροφηθούν 7,1 δισ. Ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης μέσα στο 2026, από 4,9 δισ. ευρώ που απορροφούνται το 2025 και 3,4 δισ. ευρώ που απορροφήθηκαν το 2024.
Η μεγάλη αύξηση των δημοσίων δαπανών στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, δηλαδή, που πρέπει να αυξηθούν κατα 47%, αφού οι εθνικοί πόροι παραμένουν στα ίδια επίπεδα το 2026 (3,3 δισ. ευρώ) ενώ οι πόροι από τα κονδύλια του ΕΣΠΑ μειώνονται οριακά στα 6,2 δισ. ευρώ.
Τη μεγαλύτερη αύξηση, όμως, στον προϋπολογισμό του 2026 την έχουν τα κονδύλια για την Άμυνα, που θα αυξηθούν κατα 14,75% για να φτάσουν τα 6,955 δισ. Ευρώ (από 6,061 δισ. Ευρώ το 2025). Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 2,67% του ΑΕΠ, σημαντικά υψηλότερο από το μέσο όρο της Ε.Ε. που είναι 2,1% του ΑΕΠ.
Η απότομη αύξηση οφείλεται κυρίως στις φυσικές παραλαβές εξοπλιστικών προγραμμάτων, που, από 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, θα φτάσουν τα 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ το 2026, δηλαδή αύξηση 35%. Επιπλέον, ο προϋπολογισμός προβλέπει αναμόρφωση των μισθολογίων των Ενόπλων Δυνάμεων με κόστος 162 εκατομμύρια ευρώ. Οι ανώτεροι αξιωματικοί θα δουν μέση αύξηση 276 ευρώ μηνιαίως, οι υπαξιωματικοί 128 ευρώ, ενώ σε κατώτερες βαθμίδες η αύξηση θα φτάνει τα 103 ευρώ.
Και οι δαπάνες αυτές έχουν «προεκλογικό» άρωμα, αλλά κυρίως γεωπολιτικό αφού περιλαμβάνουν την παραλαβή μαχητικών αεροσκαφών Rafale από τη Γαλλία, φρεγατών Belharra και FDI και άλλων συστημάτων που έχουν παραγγελθεί τα τελευταία χρόνια και έρχονται σε μια περίοδο που οι ενεργειακές συμφωνίες με τις ευλογίες των ΗΠΑ για τον Κάθετο Διάδρομο αλλάζουν τα δεδομένα στην περιοχή.
Μικρότερες αυξήσεις κονδυλίων προβλέπονται για τις κοινωνικές δαπάνες.
Τα κονδύλια για τον τομέα της δημόσιας διοίκησης παρουσιάζουν αύξηση 9,19%, καθώς από 7,18 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025 θα φτάσουν σε 7,84 δισεκατομμύρια ευρώ το 2026.
Η αύξηση οφείλεται κυρίως στις οριζόντιες αυξήσεις μισθών των δημοσίων υπαλλήλων από τον Απρίλιο του 2026, με κόστος 572 εκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, προβλέπονται περίπου 20.000 νέες προσλήψεις τακτικού προσωπικού. Το μεγαλύτερο μέρος των θέσεων αφορά τον χώρο της Υγείας (5.208 προσλήψεις), το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη (2.160 θέσεις) και το υπουργείο Παιδείας (1.318 νέοι υπάλληλοι),
Τα κονδύλια για τον τομέα της παιδείας παρουσιάζουν αύξηση 8,28%, καθώς από 6,52 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025 θα φτάσουν σε 7,06 δισεκατομμύρια ευρώ το 2026. Η αύξηση αντανακλά τις 1.318 νέες προσλήψεις στο υπουργείο Παιδείας, την επέκταση του προγράμματος ανακαίνισης σχολείων «Μαριέττα Γιαννάκου» και άλλες επενδύσεις σε εκπαιδευτικές υποδομές και ψηφιοποίηση.
Στον τομέα της Υγείας, οι συνολικές δαπάνες θα αυξηθούν κατά 9,3% και θα φτάσουν τα 7,8 δισ. Ευρώ το 2026, από τις οποίες οι δαπάνες του υπουργείου Υγείας θα φτάσουν τα 6,9 δισ. Ευρώ (αυξημένες κατά 5,8%).


