Η κρίση πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή θα επιβάλει πρόσθετο κόστος έως και ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων στην παγκόσμια οικονομία, ενώ οι πετρελαϊκές εταιρείες αποκομίζουν θεαματικά κέρδη από τις αυξημένες τιμές των καυσίμων, σύμφωνα με ανάλυση.
Η άνιση κατανομή του κινδύνου και της ανταμοιβής έρχεται εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας ότι η επίθεση ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν επιδεινώνει την ανισότητα, τη φτώχεια και την πείνα σε έναν κόσμο που έχει γίνει επικίνδυνα εξαρτημένος από τα ορυκτά καύσιμα.
Ακόμη και αν το Στενό του Ορμούζ επιστρέψει γρήγορα στην κανονική λειτουργία, το βάρος των αυξημένων τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου θα φτάσει περίπου τα 600 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που αναλύθηκαν από τον οργανισμό εκστρατείας για το κλίμα 350.org . Εάν συνεχιστεί η διακοπή του εφοδιασμού, το οικονομικό πλήγμα για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, ανέφερε, σύμφωνα με τον Guardian.
Αυτό είναι πιθανό να υποεκτιμάται, επειδή δεν περιλαμβάνει τις σημαντικές επιπτώσεις του πληθωρισμού, ιδίως το υψηλότερο κόστος των λιπασμάτων και των τροφίμων, τη χαμηλότερη οικονομική δραστηριότητα και την αυξανόμενη απασχόληση.
Υπερκέρδη
Η αντίθεση με την τύχη των αμερικανικών και άλλων πετρελαϊκών εταιρειών που δεν έχουν επίκεντρο τον Κόλπο δεν θα μπορούσε να είναι πιο έντονη.
Την Τρίτη, η BP δήλωσε ότι τα κέρδη της για το πρώτο τρίμηνο του έτους είχαν υπερδιπλασιαστεί , μετά από μια αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που συνδέεται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Η Anne Jellema, διευθύνουσα σύμβουλος της 350.org, δήλωσε: «Τις επόμενες ημέρες, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες θα ανακοινώσουν αστρονομικά κέρδη για το πρώτο τρίμηνο, πολλά από τα οποία θα προέλθουν από έναν πόλεμο που έχει ήδη σκοτώσει χιλιάδες και έχει οδηγήσει σε φτώχεια εκατομμύρια. Ακόμα κι αν το στενό του Ορμούζ ανοίξει ξανά αύριο, ένα τεράστιο χρηματικό ποσό θα συνεχίσει να ρέει στα ταμεία πετρελαίου εις βάρος των απλών ανθρώπων που ήδη αγωνίζονται να αγοράσουν καύσιμα, ηλεκτρικό ρεύμα και τρόφιμα».
Το 350.org έχει ζητήσει επειγόντως έναν φόρο επί των υπερκερδών, ο οποίος θα μπορούσε να συγκεντρώσει χρήματα για κοινωνική προστασία και επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που είναι φθηνότερες, καθαρότερες και πιο αξιόπιστες από τις εναλλακτικές λύσεις ορυκτών καυσίμων.
Οι εκκλήσεις επαναλήφθηκαν στο πρώτο συνέδριο για τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας , όπου περισσότερα από 50 έθνη και χιλιάδες εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών πρωτοπορούν με τρόπους για να σταματήσουν την εξάρτησή τους από το φυσικό αέριο, το πετρέλαιο και τον άνθρακα.
Εκατοντάδες ακτιβιστές αυτόχθονες και ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών διαδήλωσαν στους δρόμους της Σάντα Μάρτα τη Δευτέρα με πανό που έγραφαν: «Τέλος το πετρέλαιο» και: «Ένας άλλος τρόπος είναι εφικτός». Ακτιβιστές απέκλεισαν για λίγο το λιμάνι άνθρακα Drummond της πόλης, ένα από τα μεγαλύτερα στη Νότια Αμερική. Η Greenpeace, η περιβαλλοντική οργάνωση, δημιούργησε ένα τεράστιο μήνυμα στην άμμο στις κοντινές ακτές της Καραϊβικής που δήλωνε: «Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας τροφοδοτούν την ειρήνη. Τέλος στα ορυκτά καύσιμα».
Πολλοί κυβερνητικοί εκπρόσωποι δήλωσαν ότι ο λαός τους ήδη υπέφερε από ελλείψεις και δυσκολίες.
«Κηρύσσαμε κατάσταση έκτακτης ανάγκης 90 ημερών τον Μάρτιο λόγω της κρίσης των ορυκτών καυσίμων», δήλωσε η Τίνα Στέγκε, απεσταλμένη για το κλίμα των Νήσων Μάρσαλ. «Η κυβέρνηση κλείνει τώρα στις 3 μ.μ. κάθε μέρα για να εξοικονομήσει ενέργεια. Και καθώς η κρίση συνεχίζεται, είμαστε αναγκασμένοι να εξετάσουμε περαιτέρω μέτρα για τη μείωση των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων έργων υποδομών που επικεντρώνονται στην ανθεκτικότητα, όπως οι κυματοθραύστες και οι αναβαθμίσεις των αεροδρομίων. Θέλουμε τα τρισεκατομμύρια που διατίθενται για την υποστήριξη των ορυκτών καυσίμων να δαπανηθούν σε ενεργειακά ασφαλείς ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με υποστήριξη διαθέσιμη στους πιο ευάλωτους για να κάνουν τη μετάβαση».
Ο Τσιπιλίρο Μπινγκαντζίρα, αναπληρωτής υπουργός φυσικών πόρων στο Μαλάουι, δήλωσε ότι η πετρελαϊκή κρίση επιδεινώνει το βιοτικό επίπεδο στη χώρα του, όπου οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν ήδη κάτω από το όριο της φτώχειας. Εκτός από την αύξηση του κόστους των μεταφορών και των τροφίμων, είπε ότι η απότομη αύξηση των παγκόσμιων τιμών των καυσίμων αναγκάζει την κυβέρνηση να εξετάσει περικοπές στον προϋπολογισμό για την εκπαίδευση, ώστε να καλύψει τις πληρωμές του χρέους. «Ελπίζουμε ότι τα χρέη μπορούν να αναδιαρθρωθούν».
Μακροπρόθεσμα, είπε, η κρίση είναι πιθανό να αναγκάσει σε επανεξέταση των ενεργειακών πολιτικών στην Αφρική. «Ακόμα κι αν ανοίξει ξανά το στενό του Ορμούζ, γνωρίζουμε ότι αυτό μπορεί να συμβεί ξανά ανά πάσα στιγμή. Επομένως, πρέπει οπωσδήποτε να απομακρυνθούμε από τα ορυκτά καύσιμα».
Ο Cedric Dzelu, τεχνικός διευθυντής στο υπουργείο κλιματικής αλλαγής και βιωσιμότητας της Γκάνας, δήλωσε ότι μια παρατεταμένη πετρελαϊκή κρίση θα φέρει καταστροφή. «Πολλές χώρες στην Αφρική αντιμετωπίζουν κατάρρευση εάν αυτή η κρίση συνεχιστεί για περισσότερο από έξι μήνες. Οι υψηλότερες τιμές θα φέρουν διαμαρτυρίες και αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναρχία».
Πολλά αφρικανικά έθνη έχουν αντιμετωπίσει την αύξηση της τιμής του πετρελαίου μειώνοντας τους φόρους στα καύσιμα, πράγμα που σημαίνει χαμηλότερα κυβερνητικά έσοδα για την υγεία, την εκπαίδευση και τις υποδομές – ενώ στην πραγματικότητα παρέχουν επιδότηση στις πετρελαϊκές εταιρείες.
Μακροπρόθεσμα, η ομάδα Planetary Guardians, η οποία αποτελείται από πρώην πολιτικούς, επιστήμονες και ακτιβιστές, προειδοποίησε κατά της στήριξης βιομηχανιών που αποτελούν αιτία πολλών από τα παγκόσμια προβλήματα. Ακόμη και πριν από τον πόλεμο του Ιράν, υπολόγιζαν ότι οι κυβερνήσεις δαπανούσαν 1,9 εκατομμύρια δολάρια κάθε λεπτό, περίπου 1,05 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, επιδοτώντας το σύστημα ορυκτών καυσίμων. Η Mary Robinson, πρώην πρόεδρος της Ιρλανδίας, δήλωσε: «Οι πολίτες πληρώνουν γι’ αυτό τρεις φορές: στην αντλία βενζίνης, μέσω φόρων και μέσω της ζημιάς που προκαλούν τα ορυκτά καύσιμα στη δημόσια υγεία, τον πλανήτη και τις οικονομίες».
Η οργάνωση Πλανητικοί Φύλακες εκτιμούν ότι για κάθε δολάριο που δαπανάται σε άμεσες επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων, το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών λαμβάνει μόλις 8 σεντς, ενώ το πλουσιότερο 50%, που χρησιμοποιεί περισσότερα αυτοκίνητα, κλιματισμό και αεροπλάνα, αποκομίζει σχεδόν το 75% των οφελών. Μόνο η κατάργηση αυτών των επιδοτήσεων θα αποτρέψει 70.000 πρόωρους θανάτους από την ατμοσφαιρική ρύπανση ετησίως, λένε.
Η διάσκεψη της Σάντα Μάρτα διερευνά την καλύτερη χρήση αυτών των κεφαλαίων, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης υποστήριξης των χωρών για τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα και της ελάφρυνσης του χρέους, ώστε να δαπανάται μικρότερο μέρος των συναλλαγματικών τους αποθεμάτων για την αποπληρωμή τόκων.
Ο Ρόμπινσον είπε: «Ελπίζω η Σάντα Μάρτα να αποτελέσει σημείο καμπής για το κίνημα για την κλιματική δικαιοσύνη».
