Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ένα εξαιρετικά ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο, γνωστό και ως «Super El Niño», βρίσκεται προ των πυλών και αναμένεται να επηρεάσει τον πλανήτη τους επόμενους μήνες, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο ακραίας και νέων ρεκόρ θερμοκρασίας.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO), υπάρχει πλέον 80% πιθανότητα να αναπτυχθεί το φαινόμενο κατά την περίοδο Ιουνίου – Αυγούστου 2026, ενώ η πιθανότητα να διατηρηθεί τουλάχιστον έως τον Νοέμβριο αγγίζει το 90%.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το συγκεκριμένο El Niño θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ, προκαλώντας ακραίες καιρικές συνθήκες σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, απηύθυνε δραματική προειδοποίηση προς τις κυβερνήσεις όλου του κόσμου.
«Η επιστήμη είναι ξεκάθαρη: το El Niño φτάνει στην πόρτα μας τους επόμενους μήνες με βεβαιότητα 90%», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Όπως τόνισε, το φαινόμενο θα λειτουργήσει σαν επιταχυντής της κλιματικής κρίσης, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τις ήδη αυξημένες θερμοκρασίες που προκαλεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.
«Οι επιπτώσεις θα είναι εντονότερες, θα εξαπλωθούν σε μεγαλύτερες περιοχές και θα ξεπεράσουν τα σύνορα με καταστροφική ταχύτητα», προειδοποίησε, καλώντας τις χώρες να επιταχύνουν τη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να ενισχύσουν τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο αποτελεί μέρος του φυσικού κλιματικού κύκλου El Niño – Southern Oscillation (ENSO), ο οποίος εναλλάσσεται κάθε δύο έως επτά χρόνια μεταξύ μιας θερμής φάσης (El Niño) και μιας ψυχρής φάσης (La Niña).
Κατά τη διάρκεια του Ελ Νίνιο, τεράστιες μάζες θερμότερων νερών στον Ειρηνικό Ωκεανό μετακινούνται ανατολικά, αυξάνοντας τη μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της Γης.
Η επιπλέον αυτή θερμότητα απελευθερώνεται σταδιακά στην ατμόσφαιρα, επηρεάζοντας το παγκόσμιο κλίμα για πολλούς μήνες.
Αν και το φαινόμενο αποτελεί φυσικό μέρος του κλιματικού συστήματος της Γης εδώ και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, οι σημερινές συνθήκες προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία λόγω της ήδη αυξημένης θερμοκρασίας του πλανήτη εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
Τα στοιχεία που ανησυχούν τους επιστήμονες
Οι μετρήσεις του ΟΗΕ δείχνουν ότι η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στον κεντρικό και ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό πλησιάζει ήδη τα όρια που χαρακτηρίζουν την έναρξη ενός Ελ Νίνιο.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού έχουν καταγραφεί θερμοκρασίες έως και 6 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από τον μέσο όρο.
Οι επιστήμονες περιγράφουν αυτή τη θερμότητα ως μια τεράστια «δεξαμενή ενέργειας» που μπορεί να τροφοδοτήσει το φαινόμενο τους επόμενους μήνες και να ενισχύσει περαιτέρω τις επιπτώσεις του.
Παράλληλα, και οι ατμοσφαιρικοί δείκτες που παρακολουθούν οι μετεωρολόγοι δείχνουν ότι οι συνθήκες ευνοούν την πλήρη ανάπτυξη του Ελ Νίνιο.
Ποιες περιοχές θα επηρεαστούν περισσότερο
Κάθε επεισόδιο El Niño έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, ωστόσο ιστορικά συνδέεται με σημαντικές μεταβολές στα καιρικά πρότυπα παγκοσμίως.
Οι επιστήμονες προβλέπουν αυξημένες βροχοπτώσεις σε περιοχές της νότιας Νότιας Αμερικής, των νότιων πολιτειών των ΗΠΑ, τμημάτων της Ανατολικής Αφρικής και της Κεντρικής Ασίας.
Αντίθετα, ξηρότερες συνθήκες αναμένονται στην Κεντρική Αμερική, σε περιοχές της βόρειας Νότιας Αμερικής, στην Καραϊβική, την Αυστραλία, την Ινδονησία και τμήματα της Νότιας Ασίας.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συνδυασμένη επίδραση του Σούπερ Ελ Νίνιο και της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής μπορεί να οδηγήσει το 2026 στην κορυφή της λίστας των θερμότερων ετών που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Μάλιστα, δεν αποκλείεται να καταρριφθούν τα ιστορικά ρεκόρ που σημειώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, όταν η παγκόσμια θερμοκρασία ξεπέρασε για πρώτη φορά το όριο του 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Η Γενική Γραμματέας του ΟΗΕ, Σελέστ Σάουλο, υπογράμμισε ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να προετοιμαστούν άμεσα.
«Χρειάζεται να είμαστε έτοιμοι για ένα ενδεχομένως ισχυρό El Niño, το οποίο θα επιδεινώσει τις ξηρασίες και τις έντονες βροχοπτώσεις, ενώ θα αυξήσει τον κίνδυνο καυσώνων τόσο στη στεριά όσο και στους ωκεανούς», τόνισε.
Όπως σημείωσε, ο τελευταίος ισχυρός κύκλος El Niño το 2023-2024 συγκαταλέγεται ήδη στους πέντε ισχυρότερους που έχουν καταγραφεί και συνέβαλε στα πρωτοφανή ρεκόρ θερμοκρασίας που παρατηρήθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο.
