Έντονο προβληματισμό προκαλεί στους επιστήμονες η πρωτοφανής απουσία θαλάσσιου πάγου στη δυτική ακτή της Ανταρκτικής, όπου μια περιοχή περίπου ίση με την έκταση της Γαλλίας παραμένει σχεδόν εντελώς ακάλυπτη, παρά το γεγονός ότι η ήπειρος βρίσκεται στην καρδιά του χειμώνα.
Σύμφωνα με δορυφορικές παρατηρήσεις, η Θάλασσα Μπέλινγκσχαουζεν, στα δυτικά της Ανταρκτικής Χερσονήσου, εμφανίζει τεράστια έλλειψη πάγου σε σχέση με τα φυσιολογικά επίπεδα της εποχής. Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι λείπουν περίπου 650.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιου πάγου σε σύγκριση με τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.
«Είναι ανησυχητικό και πραγματικά θλιβερό», δήλωσε ο ειδικός στον θαλάσσιο πάγο της Ανταρκτικής, δρ Γουίλ Χομπς από το Πανεπιστήμιο της Τασμανίας. «Είναι εντυπωσιακό ότι βρισκόμαστε στον Ιούνιο και δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου πάγος στην περιοχή».
«Ίσως να μην ξαναδούμε πάγο εκεί»
Ο ίδιος επισήμανε ότι πρόκειται για την τρίτη φορά μέσα σε τέσσερα χρόνια που η περιοχή καταγράφει εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα θαλάσσιου πάγου.
«Δεν πιστεύω ότι θα ξαναδούμε θαλάσσιο πάγο εκεί. Τελείωσε», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι το φαινόμενο συνδέεται πιθανότατα με αλλαγές στα ωκεάνια ρεύματα, ενώ οι επιστήμονες εξετάζουν και τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής.
Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο για το κριλ, έναν μικροσκοπικό οργανισμό που βρίσκεται στη βάση της τροφικής αλυσίδας της Ανταρκτικής. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα το κριλ προστατεύεται κάτω από τον πάγο, όπου τρέφεται με φύκια και αποφεύγει τους θηρευτές.
Ρεκόρ ζέστης μέσα στον χειμώνα
Η έλλειψη πάγου συνέπεσε με ένα ακραίο κύμα ζέστης στην Ανταρκτική Χερσόνησο. Στις 5 και 6 Ιουνίου καταγράφηκαν θερμοκρασίες έως και 15,4 βαθμοί Κελσίου στον ερευνητικό σταθμό Esperanza της Αργεντινής.
Πρόκειται για τιμές που ξεπερνούν κατά περισσότερους από 20 βαθμούς τον μέσο όρο της εποχής, καθώς η συνήθης μέγιστη θερμοκρασία για τον Ιούνιο στην περιοχή είναι περίπου -6,2 βαθμοί Κελσίου.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η απουσία του θαλάσσιου πάγου ενδέχεται να ενίσχυσε το φαινόμενο, καθώς υπό φυσιολογικές συνθήκες ο πάγος λειτουργεί ως «φυσικό φρένο» στις θερμές αέριες μάζες που φτάνουν από βορειότερες περιοχές.
Απειλή για πιγκουίνους και παγκόσμια στάθμη της θάλασσας
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στις θερμοκρασίες. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η παρατεταμένη απουσία πάγου μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τους παγετώνες Pine Island και Thwaites, δύο από τους σημαντικότερους παράγοντες ανόδου της στάθμης των θαλασσών παγκοσμίως.
Παράλληλα, η κατάσταση προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στην άγρια ζωή της Ανταρκτικής. Ήδη από το 2022 χιλιάδες νεοσσοί αυτοκρατορικών πιγκουίνων πέθαναν στην περιοχή μετά από καταστροφική αποτυχία της αναπαραγωγικής περιόδου, γεγονός που οδήγησε στην αναβάθμιση του βαθμού απειλής για το είδος στη διεθνή λίστα προστατευόμενων ζώων.
Ο δρ Πίτερ Φρέτγουελ από τη Βρετανική Ανταρκτική Υπηρεσία προειδοποίησε ότι η καθυστερημένη δημιουργία πάγου και η πρόωρη τήξη του μειώνουν την αναπαραγωγική επιτυχία των πιγκουίνων και δυσκολεύουν την επιβίωσή τους.
Παρόμοια προβλήματα καταγράφονται και σε άλλα είδη της περιοχής, όπως οι πιγκουίνοι Αντέλι και οι φώκιες Crabeater, οι οποίες αναγκάζονται να μετακινούνται αναζητώντας σταθερό πάγο.
Οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου, καθώς η φετινή εικόνα θεωρείται μία από τις πιο ανησυχητικές που έχουν καταγραφεί ποτέ στη δυτική Ανταρκτική.
