Η Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει ένα σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο, καθώς την Τετάρτη 12 Αυγούστου θα σημειωθεί ολική έκλειψη ηλίου, η πρώτη που θα φανεί από την ηπειρωτική Ευρώπη από το 1999.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει το Al Jazeera, σχεδόν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι θα μπορούσαν δυνητικά να δουν τη μερική έκλειψη ηλίου, ενώ περίπου 15 εκατομμύρια θα βρεθούν μέσα στη ζώνη της ολικότητας, όπου ο ήλιος θα καλυφθεί πλήρως από τη Σελήνη.
Τι είναι η ολική έκλειψη ηλίου
Η ολική έκλειψη ηλίου συμβαίνει όταν η Σελήνη παρεμβάλλεται ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον δίσκο του ήλιου για τους παρατηρητές που βρίσκονται μέσα στη λεγόμενη «ζώνη ολικότητας» μια στενή λωρίδα στην επιφάνεια της Γης πλάτους μερικών εκατοντάδων χιλιομέτρων. Γύρω από αυτή τη ζώνη, σε μια πολύ ευρύτερη περιοχή, το φαινόμενο είναι ορατό ως μερική έκλειψη, όπου η Σελήνη καλύπτει μόνο ένα τμήμα του ηλιακού δίσκου.
Στη ζώνη της ολικότητας, το φαινόμενο εξελίσσεται μέσα σε λίγα λεπτά με εντυπωσιακό τρόπο. Καθώς η Σελήνη καλύπτει σταδιακά τον ήλιο, το φως αδυνατίζει και η θερμοκρασία πέφτει αισθητά, ενώ η θερμοκρασία και ο άνεμος μπορεί να αλλάξουν αισθητά μέσα σε λίγα λεπτά. Λίγο πριν από την πλήρη κάλυψη, εμφανίζονται φαινόμενα όπως οι «σκιώδεις λωρίδες» (κυματοειδείς σκιές στο έδαφος) και το φαινόμενο του «δακτυλιδιού διαμαντιού», όταν μια τελευταία λάμψη ηλιακού φωτός φαίνεται σαν φωτεινό σημείο πάνω στον σκοτεινό δίσκο της Σελήνης.
Με την πλήρη κάλυψη του ήλιου, ο ουρανός σκοτεινιάζει απότομα σαν να πέφτει το βράδυ, εμφανίζονται τα φωτεινότερα άστρα και γίνεται ορατή η ηλιακή κορώνα το εξωτερικό, εξαιρετικά λεπτό στρώμα της ατμόσφαιρας του ήλιου, που κανονικά κρύβεται από το έντονο φως του δίσκου του. Στη ζώνη της ολικότητας, μόνο κατά τη διάρκεια αυτών των λίγων λεπτών επιτρέπεται η παρατήρηση του ήλιου χωρίς ειδικά γυαλιά προστασίας.
Πού θα είναι ορατή η ολική έκλειψη
Η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει την Αρκτική, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και θα φτάσει έως τη βόρεια Ισπανία, όπου θα ζήσουν το φαινόμενο σε πλήρη ένταση οι περισσότεροι από τους 15 εκατομμύρια κατοίκους που βρίσκονται εντός της ζώνης ολικότητας. Η μέγιστη διάρκεια της ολικής φάσης θα φτάσει τα δύο λεπτά και δεκαοκτώ δευτερόλεπτα.
Πέρα από τη ζώνη ολικότητας, μερική έκλειψη θα είναι ορατή σε μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης, σε τμήματα της βορειοδυτικής Αφρικής και σε μικρό τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η ολική έκλειψη δεν θα είναι ορατή από την Ελλάδα, καθώς η ζώνη ολικότητας δεν περνά από τη χώρα μας. Σε κάποιες περιοχές, ωστόσο, θα υπάρξει μια πολύ μικρή «γεύση» του φαινομένου ως μερική έκλειψη, λίγο πριν από τη δύση του ήλιου.
Το φαινόμενο θα ξεκινήσει να είναι ορατό στην Ελλάδα περίπου στις 20:30 με τοπική ώρα, διαρκώντας μόλις λίγα λεπτά, καθώς ο ήλιος θα βρίσκεται ήδη χαμηλά στον ορίζοντα. Η Κέρκυρα αναμένεται να είναι η περιοχή με το μεγαλύτερο ποσοστό κάλυψης, περίπου 2,35%, με το μέγιστο να σημειώνεται γύρω στις 20:37. Ακολουθούν η Ηγουμενίτσα (περίπου 1,29%), η Καστοριά (περίπου 1,21%) και τα Ιωάννινα (περίπου 0,73%). Σε αρκετές από αυτές τις περιοχές, μάλιστα, ο ήλιος θα βρίσκεται πρακτικά στον ορίζοντα, γεγονός που καθιστά την παρατήρηση της μερικής φάσης ιδιαίτερα δύσκολη.
Πότε θα δούμε ολική έκλειψη ηλίου στην Ελλάδα
Για όσους αναρωτιούνται πότε η χώρα μας θα βρεθεί μέσα στη ζώνη μιας ολικής έκλειψης, η απάντηση απαιτεί μεγάλη υπομονή. Σύμφωνα με τον κατάλογο ηλιακών εκλείψεων ορατών από την Ελλάδα, η επόμενη ολική έκλειψη ηλίου που θα είναι ορατή από τη χώρα μας αναμένεται να συμβεί στις 21 Απριλίου 2088 δηλαδή σε πάνω από 60 χρόνια από σήμερα.
Μέχρι τότε, η Ελλάδα θα συνεχίσει να παρακολουθεί μόνο μερικές εκλείψεις ηλίου, όπως αυτή της 12ης Αυγούστου, με τη Σελήνη να καλύπτει κάθε φορά ένα μικρό μόνο ποσοστό του ηλιακού δίσκου. Η επόμενη ολική έκλειψη παγκοσμίως, στις 2 Αυγούστου 2027, θα διασχίσει τη νότια Ισπανία, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, χωρίς ωστόσο να αγγίζει την ελληνική επικράτεια ως ολική.
Η αστρονομική αυτή στιγμή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη ηλίου που θα φανεί από την ηπειρωτική Ευρώπη μετά το 1999, όταν είχε σημειωθεί το αντίστοιχο φαινόμενο σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Γαλλία. Η αναμονή, επομένως, ξεπερνά τα 25 χρόνια για όσους θέλουν να ζήσουν από κοντά μια ολική έκλειψη χωρίς να χρειαστεί να ταξιδέψουν εκτός Ευρώπης.
Ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η παρατήρηση της μερικής έκλειψης δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να γίνεται με γυμνό μάτι, καθώς απαιτείται πάντα κατάλληλη προστασία, όπως ειδικά γυαλιά για έκλειψη.
