Οι πλουσιότεροι άνθρωποι του κόσμου, επικεφαλής των κορυφαίων εταιρειών τεχνολογίας, σχεδιάζουν την κατασκευή τεράστιων data centers για να τρέχουν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης στη Σελήνη. Σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν τα εν λόγω σχέδια στοχεύουν στην τροφοδοσία ενεργοβόρων συστημάτων και το «φεγγάρι», όπως σχολίασε πρόσφατα ο Τζεφ Μπέζος, «είναι ένα δώρο από το σύμπαν».
Η εταιρεία αεροδιαστημικής του Τζεφ Μπέζος, Blue Origin, αλλά και αυτή του Ίλον Μασκ, SpaceX, δουλεύουν για να κάνουν τα διαστημικά ταξίδια περισσότερο προσιτά.
Σε οικονομικό επίπεδο, η σκέψη πίσω από την κατασκευή data centers στο φεγγάρι φαίνεται για την ώρα παράλογη. Αλλά στο μέλλον, ίσως και μέσα στη δεκαετία, να αποδεχτεί μια εξαιρετική ιδέα, σύμφωνα με ανάλυση του Φιλ Μέτσγκερ, ερευνητή στο Πανεπιστήμιο Κεντρικής Φλόριντα και πρώην επιστήμονα της NASA, την οποία επικαλείται η Wall Street Journal.
«Οι λάτρεις του διαστήματος σαν κι εμένα ψάχνουμε εδώ και καιρό μια επιχειρηματική βάση που θα επιτρέψει τη μετανάστευση των ανθρώπων πέρα από τον πλανήτη μας», έγραψε στο X μέσα στο κύμα νέου ενθουσιασμού. «Νομίζω ότι οι διαστημικοί AI servers είναι η πρώτη πραγματική επιχειρηματική περίπτωση που θα ανοίξει τον δρόμο για πολλές ακόμη».
Εν τω μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της ενέργειας και η αμερικανική κυβέρνηση λέει ότι πρέπει να προστεθεί τεράστια επιπλέον ισχύς για να καλυφθούν οι εκτιμώμενες ανάγκες των επόμενων ετών.
Παράλληλα, οι εταιρείες AI χτίζουν τις δικές τους ενεργειακές υποδομές, περιμένοντας το δίκτυο να προλάβει τη ζήτηση. Η xAI του Μασκ, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί αεριοστρόβιλους ως προσωρινές πηγές ενέργειας. Και η OpenAI πιέζει την κυβέρνηση να συνεργαστεί με εταιρείες ώστε να προσθέτουν 100 γιγαβάτ τον χρόνο.
Τι σημαίνει ενέργεια 100 γιγαβάτ
Η Wall Street Journal, στο δημοσίευμά της, παρουσιάζει το μέγεθος των 100 γιγαβάτ με μια εύστοχη παρατήρηση, που μπορεί να γίνει κατανοητή σε όλους.
«Πριν από σαράντα χρόνια, όταν κυκλοφόρησε το “Back to the Future”, ένα βασικό σημείο της πλοκής ήταν η ανάγκη παραγωγής μιας τόσο απίστευτης ποσότητας ενέργειας που το ταξίδι στον χρόνο έμοιαζε λογικό στο κοινό. Η ιστορία περιστρεφόταν γύρω από την ανάγκη για 1,21 γιγαβάτ, δηλαδή όσο μια αστραπή, για να γυρίσει η θρυλική ΝτεΛόριαν του Ντοκ Μπράουν πίσω στο μέλλον. Σήμερα όμως, 1 γιγαβάτ, που το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ είχε χαρακτηρίσει κάποτε ως περίπου τη μισή ισχύ του φράγματος Χούβερ, φαίνεται ελάχιστο».
Γιατί θέλουν data centers της AI στο φεγγάρι
O Μασκ, ο Μπέζος και ο διευθύνων σύμβουλος της Alphabet Σουντάρ Πιτσάι σχεδιάζουν πράγματα που θα μπορούσαν να αναφέρονται ως καθαρή επιστημονική φαντασία μιας νέας γενιάς. Όμως η ουσία της συζήτησης είναι ότι οι ανάγκες της AI θα γίνουν τόσο μεγάλες, ώστε θα χρειαστεί να μετακινηθούν στο διάστημα.
Εκεί μπορείς να αξιοποιήσεις πιο αποδοτικά την ηλιακή ενέργεια. Στο διάστημα, οι ηλιακές ακτίνες είναι άμεσες και σταθερές για τα φωτοβολταϊκά. Χωρίς σύννεφα, χωρίς καταιγίδες, χωρίς νύχτα. Οι ανάγκες για ψύξη επίσης θα πέσουν λόγω του κενού. Και φυσικά, δεν υπάρχουν οι κανονισμοί που επιβραδύνουν την κατασκευή νέων ενεργειακών υποδομών.
«Τρέχουν» για τις βάσεις στη Σελήνη
«Θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε το κόστος των επίγειων data centers στο διάστημα μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες», είπε ο Τζεφ Μπέζος σε τεχνολογικό συνέδριο τον περασμένο μήνα. «Το διάστημα θα είναι ένα από τα μέρη που θα συνεχίσουν να κάνουν τη Γη καλύτερη».
Η Alphabet, μητρική της Google, ανακοίνωσε το Project Suncatcher, το οποίο περιγράφεται ως ένα moonshot, ένα εξαιρετικά φιλόδοξο και δύσκολο έργο που η υλοποίησή του σηματοδοτεί μια τεράστια πρόοδο για την κλιμάκωση της μηχανικής μάθησης στο διάστημα. Σχεδιάζει δύο πρωτότυπους δορυφόρους μέχρι τις αρχές του 2027 για να δοκιμάσει τον εξοπλισμό της σε τροχιά.
«Όπως κάθε moonshot, θα χρειαστεί να λύσουμε πολλές πολύπλοκες μηχανικές προκλήσεις», έγραψε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Σουντάρ Πιτσάι στα κοινωνικά δίκτυα. Η Nvidia επίσης ανακοίνωσε συνεργασία με τη Starcloud για την ανάπτυξη διαστημικών data centers.
Και ο Μασκ, φυσικά, δεν θέλει να μείνει πίσω. Στόχευε για χρόνια στον Άρη, βασικό όραμα της SpaceX. Αλλά τις τελευταίες εβδομάδες μιλάει περισσότερο για το πώς μπορεί να χρησιμοποιήσει τα διαστημόπλοιά του για να αναπτύξει νέες εκδόσεις των ηλιακών δορυφόρων Starlink με ταχύτατα laser, ώστε να δημιουργήσουν data centers στο διάστημα.
Την Παρασκευή, ο Μασκ επανέλαβε ότι αυτοί οι AI δορυφόροι θα μπορούσαν να παράγουν 100 γιγαβάτ ηλιακής ενέργειας τον χρόνο, δηλαδή περίπου το ένα τέταρτο της ετήσιας κατανάλωσης των ΗΠΑ. «Έχουμε το σχέδιο», είπε στον επενδυτή Ρον Μπάρον σε εκδήλωση. «Γίνεται τρελό».
Παλαιότερα είχε πει ότι βρισκόταν τέσσερα με πέντε χρόνια μακριά από αυτή την ικανότητα. Έχει επίσης αναφέρει ακόμη πιο τολμηρές ιδέες, λέγοντας στο X ότι τα 100 τεραβάτ τον χρόνο είναι εφικτά από μια σεληνιακή βάση που θα παράγει ηλιακούς AI δορυφόρους και θα τους εκτοξεύει με καταπέλτη.
Με λίγα λόγια, προτείνει ένα σεληνιακό εργοστάσιο που θα πετάει δορυφόρους στο διάστημα. Και τα φωτοβολταϊκά αυτών των δορυφόρων θα παράγουν 100.000 γιγαβάτ τον χρόνο.
«Νομίζω ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα συνεχίσει να επεκτείνεται μέχρι το σημείο όπου θα αξιοποιείται το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας του ήλιου για υπολογισμούς», είπε ο Μασκ σε τεχνολογικό συνέδριο τον Σεπτέμβριο.
Σενάρια «φαντασίας»;
Μπορεί όλα αυτά να ακούγονται «σενάρια φαντασίας» που δύσκολα μπορεί κανείς να τα πιστέψει. Όμως ας αναλογιστεί κανείς τα τεχνολογικά άλματα που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες. Όπως αναφέρεται και στο «Back to the Future»: Αν το βάλεις στο μυαλό σου, μπορείς να καταφέρεις τα πάντα. Ίσως.
