Η Δημόσια Υγεία βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής, ως στρατηγική επιλογή που συνδέεται άμεσα με την κοινωνική συνοχή, την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας και τη βιωσιμότητα της χώρας συνολικά. Η πανδημία αποτέλεσε οδυνηρή υπενθύμιση ότι μόνο οι κοινωνίες που διαθέτουν ισχυρούς μηχανισμούς πρόληψης, επιδημιολογικής ετοιμότητας και πρωτοβάθμιας φροντίδας μπορούν να ανταποκριθούν σε κρίσεις, διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα την υγεία των πολιτών και την κοινωνική ισορροπία.
Η Ελλάδα έχει ήδη εισέλθει σε μια νέα φάση στρατηγικού σχεδιασμού. Η Δημόσια Υγεία δεν αποτελεί πλέον συμπληρωματική διάσταση του ΕΣΥ· είναι το κέντρο βάρους της εθνικής στρατηγικής για την υγεία, με ολοκληρωμένο χαρτοφυλάκιο που περιλαμβάνει την πρόληψη και προαγωγή της υγείας, την προστασία του περιβάλλοντος, τη διαχείριση μεταδοτικών νοσημάτων, την αντιμετώπιση εξαρτήσεων, την ετοιμότητα για έκτακτες καταστάσεις και φυσικά την ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας. Πρόκειται για μια πολιτική που συνδυάζει επιστημονική τεκμηρίωση, πολιτική βούληση και διοικητική αποφασιστικότητα.
Ιδιαίτερα καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας κα Ειρήνη Αγαπηδάκη. Με συνέπεια και όραμα, συντονίζει την εθνική προσπάθεια για την πρόληψη και την προαγωγή της υγείας, ενώ η διεθνής βράβευσή της από τον ΟΗΕ για την προσφορά της στην αντιμετώπιση των χρόνιων νοσημάτων και της παιδικής παχυσαρκίας τιμά τη χώρα μας και αναδεικνύει τη συμβολή της Ελλάδας στην παγκόσμια ατζέντα δημόσιας υγείας.
Στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων, έχουν ήδη δρομολογηθεί κρίσιμες θεσμικές τομές. Καθοριστική είναι και η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο επιτρέπει την υλοποίηση πολυεπίπεδων μεταρρυθμίσεων μεγάλης κλίμακας και με διαχρονικό αντίκτυπο.
Ο θεσμός του προσωπικού ιατρού ενισχύει τη συνέχεια της φροντίδας και τη σχέση εμπιστοσύνης με τον πολίτη, ενώ τα εθνικά προγράμματα προληπτικών εξετάσεων τοποθετούν τη δημόσια υγεία στο κέντρο των πολιτικών πρόληψης.
Η Ελλάδα επενδύει σε ολοκληρωμένα προγράμματα όπως το «Φώφη Γεννηματά» για τον καρκίνο του μαστού, τα τεστ για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου, καθώς και το εθνικό πρόγραμμα καρδιαγγειακών εξετάσεων που στοχεύει στην έγκαιρη διάγνωση και την αντιμετώπιση ενός από τους σημαντικότερους παράγοντες θνησιμότητας.
Παράλληλα, δράσεις για την παιδική παχυσαρκία, την υγιεινή διατροφή και τη σωματική άσκηση, καλλιεργούν από νωρίς υγιείς συμπεριφορές και διαμορφώνουν το μέλλον μιας κοινωνίας με λιγότερα χρόνια νοσήματα.
Η πλήρης ανακαίνιση 156 Κέντρων Υγείας και η δημιουργία 312 Μονάδων Διαχείρισης Χρονίων Παθήσεων φέρνουν εξειδικευμένες υπηρεσίες κοντά στον πολίτη, ενώ η ανάπτυξη νέων διαδρομών παραπομπής, με την τεχνική υποστήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ενισχύει την αποτελεσματικότητα της ΠΦΥ.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός, με αιχμή τον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας και το δίκτυο τηλεϊατρικής, δεν εκσυγχρονίζει απλώς το ΕΣΥ, αλλά μειώνει τις ανισότητες μεταξύ κέντρου και περιφέρειας και εξασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες υψηλής ποιότητας.
Ωστόσο, η επιτυχία κάθε πολιτικής εξαρτάται από την καθημερινή πράξη. Οι διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών, των μονάδων ΠΦΥ και των νοσοκομείων αποτελούν τον κρίσιμο κρίκο που ενώνει τον κεντρικό σχεδιασμό με την εφαρμογή στο πεδίο.
Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση, η αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων και η συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση και την κοινωνία των πολιτών είναι τα στοιχεία που θα μετατρέψουν τις θεσμικές παρεμβάσεις σε υπαρκτή πραγματικότητα για τον πολίτη.
Η Δημόσια Υγεία δεν είναι μια τεχνική διαδικασία ούτε μια διοικητική τυπικότητα. Είναι μια βαθιά πολιτική πράξη ευθύνης απέναντι στους πολίτες, απέναντι στις επόμενες γενιές και απέναντι στο ίδιο το μέλλον της χώρας.
Αποτελεί θεμέλιο μιας πιο δίκαιης κοινωνίας, πυλώνα ανθεκτικότητας της οικονομίας και βασική προϋπόθεση εθνικής ασφάλειας.
Σήμερα η Ελλάδα διαθέτει το σχέδιο, τα εργαλεία και τη χρηματοδότηση. Το μεγάλο στοίχημα είναι να μετατραπούν οι πολιτικές σε απτή εμπειρία για κάθε πολίτη, σε κάθε γωνιά της χώρας.
Αυτό το στοίχημα μπορούμε να το κερδίσουμε μόνο ενωμένοι: με στρατηγικό σχεδιασμό, συνεργασία, επιστημονική τεκμηρίωση και όραμα για την Ελλάδα του αύριο.
Γιατί η Δημόσια Υγεία δεν είναι απλώς κυβερνητική προτεραιότητα· είναι το συλλογικό κεκτημένο της ελληνικής κοινωνίας, το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα χτίσουμε μια ισχυρή, δίκαιη και υγιή Ελλάδα.
