Μόλις τρία λεπτά σπριντ μπορεί να προκαλέσουν μια μοριακή απόκριση που διαφέρει σημαντικά από εκείνη που παρατηρείται έπειτα από 90 λεπτά μέτριας άσκησης.
Σύμφωνα με το sciencedaily ερευνητές του Πανεπιστημίου Rockefeller συνέκριναν τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά ο οργανισμός στην άσκηση διαφορετικής έντασης. Διαπίστωσαν ότι έξι σπριντ των 30 δευτερολέπτων, σε μέγιστη ένταση, άλλαξαν σχεδόν το ένα τέταρτο των πρωτεϊνών που μετρήθηκαν στο αίμα αμέσως μετά την άσκηση. Αντίθετα, 90 λεπτά συνεχούς ποδηλασίας μέτριας έντασης τροποποίησαν λιγότερο από το ένα τέταρτο του 1% των πρωτεϊνών. Το μέτριας έντασης τρέξιμο σε διάδρομο επηρέασε περισσότερες πρωτεΐνες από ό,τι η ποδηλασία, αλλά και πάλι πολύ λιγότερες σε σχέση με τη σύντομη προπόνηση σπριντ.
Το σπριντ προκαλεί ταχεία μοριακή «έκρηξη»
Η προπόνηση σπριντ προκάλεσε επίσης μεταβολές σε περισσότερους από 200 μεταβολίτες και αύξησε γρήγορα τα επίπεδα πρωτεϊνών που εμπλέκονται στην ανάπτυξη των αιμοφόρων αγγείων, στην αναδιαμόρφωση των ιστών και στην ορμονική σηματοδότηση.
Ορισμένες από αυτές τις πρωτεΐνες φαίνεται ότι έφτασαν στην κυκλοφορία του αίματος μέσω μιας ταχείας διαδικασίας κυτταρικής σηματοδότησης που ονομάζεται απόπτωση εξωκυτταρικού τμήματος (ectodomain shedding). Δηλαδή, αντί να παραχθούν και να απελευθερωθούν εκ νέου, τμήματα πρωτεϊνών που βρίσκονταν ήδη στην επιφάνεια των κυττάρων αποκόπηκαν και διοχετεύτηκαν γρήγορα στην κυκλοφορία του αίματος.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τον τρόπο με τον οποίο ανθρώπινα λιποκύτταρα ανταποκρίθηκαν σε αίμα που είχε συλλεχθεί μετά την προπόνηση σπριντ. Τα κύτταρα παρουσίασαν εκτεταμένες αλλαγές στη γονιδιακή δραστηριότητα, μεταξύ άλλων στον τρόπο με τον οποίο επεξεργάζονταν τα καύσιμα, αντιδρούσαν στις ορμόνες και ανίχνευαν τη διαθεσιμότητα θρεπτικών συστατικών.
Η μέτρια άσκηση προκαλεί πιο αργή απόκριση
Η μέτρια άσκηση οδήγησε σε μια πολύ λιγότερο έντονη άμεση αντίδραση. Σημαντική αύξηση των λιπαρών οξέων και των πρωτεϊνών που παράγονται από το ήπαρ και συνδέονται με τις απαιτήσεις της άσκησης αντοχής δεν εμφανίστηκε στην κυκλοφορία του αίματος παρά μόνο τρεις ώρες μετά την προπόνηση.
Τα ανθρώπινα λιποκύτταρα που εκτέθηκαν σε αίμα το οποίο είχε συλλεχθεί μετά από μέτριας έντασης ποδηλασία παρουσίασαν επίσης μόνο μικρές αλλαγές στη γονιδιακή τους δραστηριότητα.
Σύνδεση με τη μεταβολική υγεία και τη βιολογική γήρανση
Στη συνέχεια, οι ερευνητές συνέκριναν τις πρωτεΐνες που ανταποκρίθηκαν στην άσκηση με δεδομένα υγείας από περισσότερους από 53.000 συμμετέχοντες στη UK Biobank. Πολλές από αυτές τις πρωτεΐνες συνδέονταν με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών και μεταβολικών παθήσεων.
Το μοτίβο ήταν ιδιαίτερα αξιοσημείωτο όσον αφορά την παχυσαρκία, τον διαβήτη τύπου 2 και άλλες μεταβολικές διαταραχές. Από τις 33 πρωτεΐνες που συνδέονταν με χαμηλότερο κίνδυνο, οι 32 επηρεάστηκαν από το σπριντ, ενώ μόλις τρεις επηρεάστηκαν από τη μέτρια άσκηση. Περισσότερο από το ένα τέταρτο αυτών των πρωτεϊνών συνδέθηκε επίσης με βραδύτερη βιολογική γήρανση.
«Αυτό που είναι συναρπαστικό εδώ είναι ότι μόλις λίγα λεπτά έντονης άσκησης μπορούν να προκαλέσουν σημαντική μοριακή απόκριση», λέει ο Cohen. «Και εξακολουθούμε να την παρατηρούμε έπειτα από οκτώ εβδομάδες προπόνησης, γεγονός που μας δείχνει ότι αυτή η απόκριση δεν αποτελεί απλώς προϊόν της προσπάθειας του οργανισμού να ανταπεξέλθει σε μια άγνωστη καταπόνηση. Ενδέχεται οι αποκρίσεις που παρατηρήσαμε να είναι εγγενείς στην έντονη άσκηση».
Γιατί μπορεί να έχει σημασία η ένταση της άσκησης
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ένταση της άσκησης μπορεί να επηρεάζει σημαντικά τις πρωτεΐνες και τους μεταβολίτες που απελευθερώνονται στην κυκλοφορία του αίματος και, κατ’ επέκταση, τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται οι ιστοί σε ολόκληρο το σώμα.
«Είναι ευρέως αναγνωρισμένο ότι οι διαφορετικές εντάσεις άσκησης προκαλούν διακριτές προσαρμογές σε ολόκληρο τον οργανισμό», σημειώνει ο Luke Olsen, μεταδιδακτορικός ερευνητής που πραγματοποίησε τις μελέτες. «Ωστόσο, οι μοριακοί μηχανισμοί που συνδέουν αυτές τις προσαρμογές, οι οποίες εξαρτώνται από την ένταση της άσκησης, παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι. Η εργασία μας υποδεικνύει ότι οι εξερκίνες (exerkines) — πρωτεΐνες και μεταβολίτες που απελευθερώνονται στην κυκλοφορία του αίματος μετά την άσκηση — είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στην ένταση της άσκησης και ενδέχεται να αποτελούν τους βασικούς μεσολαβητές των ευεργετικών για την υγεία επιδράσεων σύντομων εκρήξεων έντονης άσκησης».


