Διεθνής ομάδα επιστημόνων εντόπισε περισσότερες από 1.200 γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με τα βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης προσωπικότητας. Η μελέτη δείχνει επίσης ότι αρκετά από τα ίδια γενετικά μοτίβα που συνδέονται με την προσωπικότητα σχετίζονται με σημαντικές πτυχές της ζωής, όπως η υγεία, η μακροζωία, η εκπαίδευση, η επαγγελματική πορεία και το εισόδημα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Revived Genomics of Personality Consortium και βασίστηκε σε δεδομένα από 46 ερευνητικές ομάδες και πληθυσμούς από όλο τον κόσμο. Οι συμμετέχοντες έδωσαν δείγματα DNA και συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια που αξιολογούσαν τα λεγόμενα «Big Five» χαρακτηριστικά της προσωπικότητας: δεκτικότητα σε νέες εμπειρίες, ευσυνειδησία, εξωστρέφεια, συγκαταβατικότητα και νευρωτισμό.
Τα χαρακτηριστικά αυτά περιγράφουν σχετικά σταθερούς τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι σκέφτονται, αισθάνονται και συμπεριφέρονται.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η προσωπικότητα δεν καθορίζεται από ένα συγκεκριμένο γονίδιο. Κάθε γενετική παραλλαγή έχει πολύ μικρή επίδραση από μόνη της. Ωστόσο, όταν συνδυάζονται πολλές παραλλαγές, η συνολική επίδραση γίνεται μεγαλύτερη και εμφανίζεται με μεγαλύτερη συνέπεια.
«Δεν υπάρχει ένα και μοναδικό “γονίδιο της προσωπικότητας”», σημειώνει ο Ted Schwaba, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. Όπως εξηγεί, η προσωπικότητα διαμορφώνεται από τον συνδυασμό πολλών γενετικών παραγόντων, αλλά και από το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει και ζει κάθε άνθρωπος.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ορισμένα από τα γενετικά μοτίβα εμφανίζονται σε πολύ διαφορετικούς πληθυσμούς. Για παράδειγμα, γενετικές παραλλαγές που συνδέονται με την εξωστρέφεια σε έναν νεαρό ενήλικα στην Ολλανδία μπορούν να συμβάλλουν στην πρόβλεψη αντίστοιχων χαρακτηριστικών σε έναν ηλικιωμένο στις ΗΠΑ. Αναλύσεις μεταξύ συγγενών έδειξαν επίσης ότι οι συσχετίσεις αυτές δεν εξηγούνται απλώς από το κοινό οικογενειακό περιβάλλον.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαπίστωση ότι τα γενετικά μοτίβα που σχετίζονται με την προσωπικότητα επικαλύπτονται με εκείνα που συνδέονται με ένα ευρύ φάσμα χαρακτηριστικών και αποτελεσμάτων ζωής.
Οι συσχετίσεις αφορούν τόσο τη σωματική και ψυχική υγεία όσο και τη μακροζωία, την εκπαίδευση, την επαγγελματική σταδιοδρομία και τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο αξιολογείται από τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του.
Ακόμη και καθημερινές συνήθειες φαίνεται να σχετίζονται με αυτά τα γενετικά μοτίβα. Παραλλαγές που συνδέονται με την ευσυνειδησία σχετίζονται με μεγαλύτερη δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ εκείνες που συνδέονται με την εξωστρέφεια και τη δεκτικότητα σε νέες εμπειρίες σχετίζονται με μεγαλύτερη τάση για νυχτερινή δραστηριότητα.
Η μελέτη αναδεικνύει επίσης τον σύνθετο τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν γονίδια και περιβάλλον. Για παράδειγμα, ορισμένες γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με τη δεκτικότητα σε νέες εμπειρίες συνδέονται με μεγαλύτερη πιθανότητα μετακόμισης σε πιο κοσμοπολίτικες περιοχές. Ένα τέτοιο περιβάλλον, με τη σειρά του, μπορεί να ενισχύσει ή να διαμορφώσει περαιτέρω το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η προσωπικότητα φαίνεται να έχει σημασία σε πολλούς τομείς της ζωής. Για παράδειγμα, γενετικές παραλλαγές που συνδέονται με τον νευρωτισμό σχετίζονται με περισσότερο χρόνο νοσηλείας, ενώ παραλλαγές που συνδέονται με τη δεκτικότητα σε νέες εμπειρίες σχετίζονται με το εισόδημα και τις αλλαγές εργασίας.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η μελέτη της γενετικής της προσωπικότητας μπορεί να έχει εφαρμογές πολύ πέρα από την ψυχολογία, προσφέροντας νέα δεδομένα στην ιατρική, την υγεία, την εκπαίδευση και την έρευνα για την εργασία.
