Ερευνητές από το Vanderbilt Health, το UTHealth Houston και το University of North Carolina εντόπισαν σε παιδιά ηλικίας μόλις 8 ετών πρώιμες βιολογικές ενδείξεις καρδιαγγειακής-νεφρικής-μεταβολικής νόσου οι οποίες ενδέχεται να είναι αναστρέψιμες με μια νέα κατηγορία φαρμάκων για την απώλεια βάρους που χρησιμοποιείται ευρέως στους ενήλικες.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Metabolism, χρησιμοποίησε προηγμένες αναλυτικές τεχνικές και τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίσει ένα χαρακτηριστικό «προφίλ» πρωτεϊνών στο αίμα παιδιών και εφήβων. Το προφίλ αυτό παρουσίαζε ομοιότητες με μοριακούς βιοδείκτες που συνδέονται στους ενήλικες με καρδιαγγειακή νόσο, η οποία μπορεί να έχει πλέον καταστεί μη αναστρέψιμη.
Στη μελέτη συμμετείχαν 273 παιδιά και έφηβοι από το Border Health Research Cohort στην κομητεία Cameronτου Τέξας, κοντά στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού. Περισσότερο από το ένα τρίτο εμφάνιζε χαρακτηριστικά που σχετίζονται με καρδιαγγειακή, νεφρική και μεταβολική νόσο, όπως παχυσαρκία, αυξημένη αρτηριακή πίεση, αντίσταση στην ινσουλίνη που σχετίζεται με προδιαβήτη και διαταραχές των λιπιδίων του αίματος, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας.
Αναλύοντας δείγματα αίματος και δεδομένα από τις σωματικές μετρήσεις των συμμετεχόντων, οι ερευνητές εξέτασαν τη σχέση μεταξύ των επιπέδων συγκεκριμένων πρωτεϊνών και των παραπάνω χαρακτηριστικών. Με τη χρήση τεχνικών μηχανικής μάθησης δημιούργησαν ένα «πρωτεωμικό αποτύπωμα» της CKMD. Παρόμοια πρότυπα πρωτεϊνών εντοπίστηκαν σε 685 ενήλικες από την ίδια περιοχή, αλλά και σε περισσότερους από 28.000 ενήλικες από τη βάση δεδομένων UK Biobank.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα επίπεδα ορισμένων από αυτές τις πρωτεΐνες στους ενήλικες έχει διαπιστωθεί ότι μειώνονται μετά τη θεραπεία με σεμαγλουτίδη, έναν αγωνιστή των υποδοχέων GLP-1 που χρησιμοποιείται για τον διαβήτη τύπου 2 και έχει εξελιχθεί σε δημοφιλή θεραπεία για την παχυσαρκία και τη διαχείριση του σωματικού βάρους. Μεταξύ 2020 και 2023, οι συνταγογραφήσεις φαρμάκων GLP-1 σε παιδιά αυξήθηκαν σχεδόν κατά 600%.
Οι ερευνητές, ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι τα πιθανά οφέλη αυτών των θεραπειών πρέπει να αξιολογούνται σε σχέση με τους κινδύνους και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες. Τονίζουν επίσης ότι η αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας εξακολουθεί να απαιτεί συνδυασμό άσκησης, υγιεινής διατροφής και, όπου ενδείκνυται, φαρμακευτικής ή άλλης θεραπείας.
Τα ευρήματα είναι προκαταρκτικά και χρειάζονται επιβεβαίωση από μεγαλύτερες μελέτες. Ωστόσο, οι ερευνητές θεωρούν ότι τα πρωτεομικά αποτυπώματα μπορεί στο μέλλον να βοηθήσουν στον εντοπισμό των παιδιών που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, πολύ πριν εμφανιστούν συμπτώματα καρδιαγγειακής νόσου.
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει η Kari North, η παιδική ηλικία δεν αποτελεί απλώς πρόδρομο της υγείας των ενηλίκων, αλλά περίοδο κατά την οποία μπορεί ήδη να εξελίσσεται η βιολογία της μελλοντικής καρδιαγγειακής νόσου. Ο Ravi Shah επισημαίνει ότι, καθώς πολλά από τα πρωτεϊνικά πρότυπα που εντοπίστηκαν είναι δυνητικά τροποποιήσιμα, η μεγαλύτερη ευκαιρία για πρόληψη της καρδιοπάθειας ίσως βρίσκεται δεκαετίες πριν από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων.
