Υγεία

Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας 2026: «Πραγματικές Φωνές, Πραγματική Αλλαγή»

Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας 2026: Το μήνυμα για τις βιωμένες εμπειρίες, το στίγμα και την ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής.
ψυχική υγεία

Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, που γιορτάζεται αύριο 10/10, αποτελεί μία σημαντική ευκαιρία να στραφούμε ουσιαστικά στους ανθρώπους με βιωμένη εμπειρία ψυχικών δυσκολιών ή διαταραχών και να αναγνωρίσουμε τη γνώση που έχουν αποκτήσει μέσα από τη δική τους πορεία ως μια πολύτιμη και ουσιαστική μορφή εμπειρογνωμοσύνης. Το φετινό μήνυμα καλεί τις κοινωνίες, τους επαγγελματίες και τους αρμόδιους φορείς να διασφαλίσουν ότι οι φωνές αυτών των ανθρώπων δεν θα περιορίζονται απλώς στην αφήγηση της προσωπικής τους ιστορίας, αλλά θα συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση των πολιτικών, των υπηρεσιών και των αποφάσεων που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή τους.

Η «βιωμένη εμπειρία» αναφέρεται σε όσα έχει ζήσει ένας άνθρωπος ο ίδιος, ιδιαίτερα όταν αυτές οι εμπειρίες του προσφέρουν γνώσεις, κατανόηση και μια μοναδική οπτική που δεν μπορεί να αποκτήσει κάποιος μόνο μέσα από βιβλία, θεωρητική εκπαίδευση ή την επαγγελματική του κατάρτιση.

Ωστόσο, πολύ συχνά οι άνθρωποι με βιωμένη εμπειρία καλούνται να μοιραστούν τις ιστορίες τους, χωρίς στη συνέχεια να έχουν ουσιαστικό ρόλο στις αποφάσεις. Το να ακούμε δεν αρκεί. Η ουσιαστική συμμετοχή σημαίνει να δημιουργούνται πραγματικές δυνατότητες ώστε οι ίδιοι οι άνθρωποι να επηρεάζουν τις αποφάσεις που τους αφορούν, να συμμετέχουν στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, να ενισχύουν τις πρωτοβουλίες αλληλοϋποστήριξης και να συμβάλλουν στην καταπολέμηση του στίγματος και των διακρίσεων.

Όταν οι άνθρωποι με βιωμένη εμπειρία συμμετέχουν ουσιαστικά, τα συστήματα ψυχικής υγείας μπορούν να γίνουν περισσότερο ανθρωποκεντρικά, βασισμένα στα ανθρώπινα δικαιώματα και πιο responsive στις πραγματικές ανάγκες, στις ανησυχίες και στις επιλογές των ανθρώπων.

Μία από τις σημαντικότερες προτεραιότητες είναι η μετάβαση από τη μακροχρόνια παραμονή σε ψυχιατρικά ιδρύματα προς υπηρεσίες ψυχικής υγείας στην κοινότητα, οι οποίες είναι προσωποκεντρικές και προσβάσιμες. Η ιδρυματική φροντίδα μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση και έχει συνδεθεί, σε ορισμένα πλαίσια, με ανεπαρκή ποιότητα φροντίδας, καταναγκαστικές πρακτικές και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η αποϊδρυματοποίηση, επομένως, δεν σημαίνει απλώς το κλείσιμο των ιδρυμάτων. Απαιτεί έναν προσεκτικά σχεδιασμένο μετασχηματισμό της χρηματοδότησης, των υπηρεσιών και των δικτύων υποστήριξης, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να ζουν με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και ισότιμη συμμετοχή μέσα στις κοινότητές τους.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, το ζητούμενο είναι να περάσουμε από την ακρόαση στη δράση. Να δημιουργήσουμε συστήματα ψυχικής υγείας μαζί με τους ανθρώπους με βιωμένη εμπειρία και όχι απλώς για αυτούς. Γιατί η πραγματική αλλαγή ξεκινά όταν η προσωπική εμπειρία αναγνωρίζεται ως γνώση, η συμμετοχή γίνεται πράξη και κάθε φωνή έχει τη δυνατότητα να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός πιο ανθρώπινου, δίκαιου και συμπεριληπτικού συστήματος ψυχικής υγείας.

Ανακοίνωση ΕΨΕ για την Παγκόσμια Μέρα Ψυχικής Υγείας 2026

Η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία έχει επανειλημμένα αναφερθεί στις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα που αφορούν στην ψυχική νόσο και έχουν ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση όσων πάσχουν από κάποια ψυχική διαταραχή.

Δυστυχώς, το στίγμα για τις ψυχικές διαταραχές παραμένει κυρίαρχο και στην ελληνική κοινωνία, άλλοτε συνδέοντας με αντιεπιστημονικό τρόπο τις σοβαρές ψυχικές διαταραχές με την επικινδυνότητα, άλλοτε προβάλλοντας το ανίατο των ψυχικών διαταραχών και μη λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο που έχει γίνει στην θεραπεία τους τις τελευταίες δεκαετίες, άλλοτε με την άρνηση αποδοχής του σύγχρονου κοινοτικού μοντέλου φροντίδας και άλλοτε παραβιάζοντας το ιατρικό απόρρητο και τα προσωπικά δεδομένα ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.

Στα πλαίσια αυτά τα ίδια τα άτομα με ψυχική διαταραχή αποκτούν αρνητική εικόνα για τον εαυτό τους και υιοθετούν τις προκαταλήψεις σε βάρος τους, ενδοβάλλοντας το αρνητικό τους περιεχόμενο (self-stigma), με αποτέλεσμα την χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση, την αυτοεγκατάλειψη και την μη αναζήτησή όποιων ευκαιριών αποκατάστασης τους προσφέρονται, στα πλαίσια της σύγχρονής ψυχιατρικής φροντίδας.

Το φετινό θέμα της Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας «Ακούγοντας τις Βιωμένες Εμπειρίες: Πραγματικές Φωνές, Πραγματική Αλλαγή» θέτει την ανάγκη οικοδόμησης συστημάτων ψυχικής υγείας μαζί με τα άτομα που φέρουν την βιωμένη εμπειρία της ψυχικής νόσου και όχι απλώς γι’ αυτά.

Είναι γεγονός ότι πολύ συχνά ζητείται από τα άτομα με «βιωμένη εμπειρία» να μοιραστούν τις ιστορίες τους, αλλά στο τέλος αποκλείονται από τη λήψη αποφάσεων.Η ουσιαστική συμμετοχή, όμως, εκτείνεται πέρα από το να ακούγονται απλώς οι φωνές τους. Η χάραξη πολιτικών και η δημιουργία υποστηρικτικών δομών οφείλει να συμπεριλαμβάνει την πολύτιμη γνώση των ανθρώπων με βιωμένη εμπειρία. Η αυτοσυνηγορία (self-advocacy) και η λογοδοσία των υπηρεσιών ψυχικής υγείας (service accountability) μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν θεμελιώδεις πυλώνες για την αποτελεσματική διαχείριση της ψυχικής διαταραχής, χωρίς αποκλεισμούς και με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η ομότιμη συμπαράσταση (peer supporting) αφορά στη φροντίδα και στη στήριξη που παρέχεται από άτομα που έχουν ανακάμψει προς άλλα άτομα που περνούν τώρα την ίδια διαταραχή. Στα πλαίσια της ουσιαστικής αξιοποίηση της βιωμένης εμπειρίας, η τοποθέτηση πιστοποιημένων ομότιμων υποστηρικτών σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, αποτελεί μια σημαντική μεταρρυθμιστική θεραπευτική καινοτομία που οφείλουμε να υιοθετήσουμε.

Εκδηλώσεις

Στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας, η Ομοσπονδία Φορέων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και Ψυχικής Υγείας «ΑΡΓΩ», η Τηλεφωνική Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306, η Πανελλαδική Ένωση για την Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση και την Επαγγελματική Επανένταξη (Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.) και ο Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων , συνδιοργανώνουν ένα διήμερο Φεστιβάλ με τίτλο:

«Η Ψυχική Υγεία έχει Φωνή»

Το Φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 9 και το Σάββατο 10 Οκτωβρίου στην Πλατεία Κλαυθμώνος, που αποτελεί έναν κεντρικό σταθμό για την πόλη της Αθήνας.

Στο Φεστιβάλ συμμετέχουν ενεργά 18 φορείς-μέλη της Ομοσπονδίας «ΑΡΓΩ», οι οποίοι θα πλαισιώσουν το διήμερο με:

  • Ενημερωτικά περίπτερα για την ευαισθητοποίηση των πολιτών.
  • Βιωματικά εργαστήρια ενηλίκων, εφήβων και παιδιών.
  • Καλλιτεχνικά δρώμενα και συζητήσεις.
  • Επίσημους χαιρετισμούς από εκπροσώπους του Υπουργείου Υγείας και του Δήμου Αθηναίων καθώς και συλλογικών φορέων ψυχικής υγείας.

Η κορύφωση του εορτασμού θα γίνει στις 21:30 με τη ζωντανή συναυλία από το συγκρότημα «The Burger Project», στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα αποδοχής και αλληλεγγύης.

Η είσοδος σε όλες τις εκδηλώσεις και τις δράσεις του Φεστιβάλ είναι ελεύθερη.

Ακαδημία Αθηνών

Η πρόεδρος του ΕΚΕΨΥΕ, Λίλιαν Ευαγγελία Μαρκάκη διοργανώνει ημερίδα με τίτλο «Αληθινές φωνές, αληθινή αλλαγή», με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας και τη συμπλήρωση 70 χρόνων λειτουργίας του φορέα.

Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026, από τις 10:00 έως τις 14:00, στην Ανατολική Αίθουσα της Ακαδημίας Αθηνών(Πανεπιστημίου 28), με κεντρικό ομιλητή τον Ακαδημαϊκό Γεώργιο Χρούσο.

Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών

Με αφορμή την φετεινή ημέρα, το Επιστημονικό Τμήμα «Φυσικοθεραπεία στην Ψυχική Υγεία» του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, διοργανώνει την Κυριακή, 11 Οκτωβρίου 2026 και ώρα 18.30, ανοιχτή διαδικτυακή ενημερωτική εκδήλωση με θέμα: «Η Φυσικοθεραπεία στην Ψυχική Υγεία».

Κάθε χρόνο, η 10η Οκτωβρίου αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ανάδειξη της σημασίας της ψυχικής υγείας και για την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας σχετικά με την ανάγκη για ολοκληρωμένη και ανθρωποκεντρική φροντίδα. Στο πλαίσιο αυτό, σκοπός της εκδήλωσης είναι η ανάδειξη της συμβολής της φυσικοθεραπείας στην ψυχική υγεία, καθώς η ψυχική υγεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ανεξάρτητα από τη σωματική υγεία και την λειτουργικότητα του ανθρώπου.

Η εκδήλωση απευθύνεται στο ευρύ κοινό, αλλά και σε επαγγελματίες υγείας και σε όλους όσοι ενδιαφέρονται να γνωρίσουν καλύτερα τη σχέση μεταξύ σώματος, κίνησης και ψυχικής υγείας.

Μέσα από επιστημονικά τεκμηριωμένη και ταυτόχρονα κατανοητή ενημέρωση, θα αναδειχθεί ο ρόλος της φυσικοθεραπείας και θα συζητηθεί πώς οι φυσικοθεραπευτικές παρεμβάσεις μπορούν να συμβάλουν στη σωματική λειτουργικότητα, στην καθημερινή δραστηριότητα, στην συμμετοχήν και, συνολικά, στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν ζητήματα ψυχικής υγείας.

Η εκδήλωση φιλοδοξεί παράλληλα να ανοίξει έναν ευρύτερο διάλογο για τη θέση της φυσικοθεραπείας στη σύγχρονη φροντίδα ψυχικής υγείας και για τη σημασία της συνεργασίας των επαγγελματιών υγείας προς όφελος του ανθρώπου.

Διαδικτυακά στο ακόλουθο link: https://www.psf.org.gr/psf-news-10416.htm

Ακολουθήστε το iEidiseis.gr στο Google News
Ακολουθήστε το iEidiseis.gr στο Google News
ενυδατικές κρέμες, κρέμα ενυδάτωσης Chevron Left
6 ενυδατικές κρέμες σώματος για υγιές, μεταξένιο δέρμα
Πειραματικό νέο φάρμακο εξαφανίζει τους όγκους του λεμφώματος
Καρκίνος λέμφωμα Chevron Right